Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản phấn đấu đạt 100 tỷ USD
Chu Khôi
05/01/2025, 13:33
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính mong muốn ngành nông nghiệp phấn đấu đạt mục tiêu 100 tỷ USD xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong những năm tới; đồng thời gợi mở 9 vấn đề cần tháo gỡ của ngành, gồm: thể chế, chính sách; quy hoạch; vốn và bảo hiểm; thị trường; khoa học và công nghệ; đào tạo nhân lực; văn hóa nông thôn; nắm bắt nguyện vọng của nông dân...
Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2024 đạt 62,5 tỷ USD, tăng 18,7% so với năm 2023.
Tại hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân năm 2024 vào ngày cuối cùng của năm 2024, với chủ đề: “Khơi dậy khát vọng làm giàu để phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; vững tin bước vào kỷ nguyên mới”, nông dân từ khắp các tỉnh, thành phố đã thẳng thắn nêu lên những khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Đồng thời gửi gắm những mong muốn, đề xuất đến Chính phủ, bộ, ngành.
Ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của nông dân và doanh nghiệp ngành nông nghiệp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: “Trong thành tựu chung của cả nước, ngành nông nghiệp, phát triển nông thôn, người nông dân đóng góp rất quan trọng. Nổi bật là kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 62,5 tỷ USD, tăng 18,7% so với năm 2023; thặng dư thương mại đạt 17,9 tỷ USD, chiếm 72% tổng giá trị xuất siêu của toàn nền kinh tế.
Thủ tướng cùng nhiều Bộ trưởng chủ trì Đối thoại với nông dân.
Kết luận tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu 9 vấn đề quan trọng mà các chủ thể liên quan cần tiếp tục quan tâm trong thời gian tới để thúc đẩy nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.
Thứ nhất, thể chế, chính sách vẫn là điểm nghẽn của điểm nghẽn và phải là đột phá của đột phá. Thủ tướng lấy ví dụ, việc tháo gỡ cơ chế, chính sách với khoán 10, khoán 100 trước đây đã biến Việt Nam từ một nước thiếu lương thực trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới; tỷ lệ hộ nghèo từ 67% đến nay chỉ còn 1,93%.
Thủ tướng mong muốn bà con nông dân tiếp tục góp ý để cùng nhau xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, gồm cơ chế, chính sách về đất đai, thuế, phí, lệ phí, về vốn tín dụng. Từ đó tháo gỡ nút thắt từ thực tiễn, để mọi người dân có thể đóng góp sức lực, nguồn lực của mình cho sự phát triển, cùng hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD.
Thứ hai, công tác quy hoạch. Trước đây, do điều kiện, hoàn cảnh, lịch sử của đất nước, công tác quy hoạch chưa được quan tâm đúng mức. Đến nay, nhu cầu của người dân ngày càng nâng cao theo hướng ăn ngon, ăn sạch, do đó công tác quy hoạch cần được quan tâm hơn nữa, nhất là quy hoạch ngành, quy hoạch đất đai, quy hoạch các khu, cụm công nghiệp phục vụ sản xuất nông nghiệp…
Thứ ba, vấn đề đất đai. Phải tiếp tục rà soát pháp luật, quy định để giải phóng nguồn lực từ đất đai, phát huy cao nhất hiệu quả từ đất đai, bởi đất đai là hằng số, là nguồn lực có hạn. Cùng với đó, phải khai thác cả không gian vũ trụ như phát triển internet vệ tinh để cung cấp sóng viễn thông cho vùng sâu, vùng xa; khai thác không gian biển như phát triển năng lượng mặt trời, gió…; khai thác không gian ngầm để mang lại lợi ích cho nông dân, phát huy sức mạnh của nông dân, phát triển nông thôn, nông nghiệp.
Thứ tư, vốn và bảo hiểm. Muốn làm giàu thì phải có vốn, muốn thúc đẩy nông nghiệp theo hướng phát triển xanh, phát triển các ngành chủ lực theo quy hoạch, phát triển các mặt hàng mà thế giới có nhu cầu thì phải có chính sách tín dụng và bảo hiểm theo nguyên tắc đóng – hưởng để khuyến khích. Đồng thời, phải khuyến khích doanh nghiệp tham gia hợp tác, hỗ trợ, liên kết chặt chẽ với nông dân để bảo đảm đầu vào, đầu ra cho sản xuất; đẩy mạnh liên kết vùng, đa dạng hóa sản phẩm, thị trường, chuỗi cung ứng.
Thứ năm, thị trường. Phát triển kinh tế nông nghiệp chứ không phải sản xuất nông nghiệp tự cung, tự cấp nữa thì phải mở rộng thị trường xuất khẩu, gồm cả các thị trường đặc thù như thực phẩm Halal. Nhà nước phải tìm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm của người nông dân, người nông dân phải bảo đảm chất lượng và xây dựng thương hiệu cho nông sản, cùng với mẫu mã, bao bì, đóng góp thuận tiện, bắt mắt để chiếm lĩnh thị phần.
Xây dựng vùng nguyên liệu lớn để gia tăng lợi nhuận cho nông dân
Ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
"Chúng ta cần nhận thức rằng mỗi xã không chỉ có một hợp tác xã, mà có thể có nhiều hợp tác xã và một hợp tác xã có thể hoạt động ở nhiều xã khác nhau. Vì vậy, quy mô phát triển của các hợp tác xã và các chuỗi liên kết nông sản không chỉ gói gọn trong phạm vi xã hay huyện mà phải mở rộng ra liên xã, liên huyện. Chính vì thế, quy hoạch phát triển hợp tác xã cần phải chuyên môn hóa các chuỗi liên kết này, thay vì chỉ chú trọng từng xã hay từng tỉnh như trước đây.
Khi có vùng nguyên liệu lớn, phạm vi phát triển cần được mở rộng, vai trò liên kết giữa các địa phương phải được phát huy. Việc xây dựng các vùng nguyên liệu nông sản tập trung không chỉ là ghép đất nhỏ thành lớn, mà còn là tạo ra chuỗi giá trị ngành hàng, với sự tham gia của con người. Để thực hiện điều này, cần cải thiện năng lực quản trị, phối hợp giữa các ngành nông nghiệp và công thương, cũng như khuyến nông.
Chúng ta cũng phải tính toán lợi nhuận từ việc tích tụ đất đai. Việc huy động hàng nghìn nông dân tham gia vào các vùng nguyên liệu tập trung sẽ giúp gia tăng thu nhập cho người dân, tạo sự tin tưởng giữa nông dân và hợp tác xã, từ đó thúc đẩy quá trình tích tụ đất đai và phát triển bền vững".
Ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
"Chúng ta cần nhận thức rằng mỗi xã không chỉ có một hợp tác xã, mà có thể có nhiều hợp tác xã và một hợp tác xã có thể hoạt động ở nhiều xã khác nhau. Vì vậy, quy mô phát triển của các hợp tác xã và các chuỗi liên kết nông sản không chỉ gói gọn trong phạm vi xã hay huyện mà phải mở rộng ra liên xã, liên huyện. Chính vì thế, quy hoạch phát triển hợp tác xã cần phải chuyên môn hóa các chuỗi liên kết này, thay vì chỉ chú trọng từng xã hay từng tỉnh như trước đây.
Khi có vùng nguyên liệu lớn, phạm vi phát triển cần được mở rộng, vai trò liên kết giữa các địa phương phải được phát huy. Việc xây dựng các vùng nguyên liệu nông sản tập trung không chỉ là ghép đất nhỏ thành lớn, mà còn là tạo ra chuỗi giá trị ngành hàng, với sự tham gia của con người. Để thực hiện điều này, cần cải thiện năng lực quản trị, phối hợp giữa các ngành nông nghiệp và công thương, cũng như khuyến nông.
Chúng ta cũng phải tính toán lợi nhuận từ việc tích tụ đất đai. Việc huy động hàng nghìn nông dân tham gia vào các vùng nguyên liệu tập trung sẽ giúp gia tăng thu nhập cho người dân, tạo sự tin tưởng giữa nông dân và hợp tác xã, từ đó thúc đẩy quá trình tích tụ đất đai và phát triển bền vững".
Thứ sáu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, số hóa nông nghiệp, xây dựng cơ sở dữ liệu, nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo trong ngành nông nghiệp Việt Nam, nghiên cứu, tiếp cận, chuyển giao công nghệ tiên tiến, công nghệ sạch, công nghệ xanh, trong tất cả các khâu trong sản xuất nông nghiệp. Cơ sở dữ liệu sẽ cho giải pháp thông minh, như chỗ nào trồng lúa tốt nhất, giải pháp canh tác nào tốt nhất, thông minh nhất.
Thứ bảy, đào tạo nhân lực chất lượng cao và chuyển đổi nhân lực từ khu vực nông nghiệp, nông thôn sang khu vực công nghiệp và đô thị.
Thứ tám, phải xác định văn hóa là sức mạnh nội sinh, phải khai thác tiềm năng khác biệt của sản phẩm cùng với giá trị văn hóa làm lợi thế cạnh tranh của mình, quốc tế hóa các giá trị bản sắc dân tộc.
Hỗ trợ kịp thời giúp nông dân phục hồi sản xuất
Ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
"Sau bão Yagi, khoảng 126.000 khách hàng bị ảnh hưởng, tổng dư nợ thiệt hại lên đến 192.000 tỷ đồng. Ngay sau khi có chỉ đạo từ Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã nhanh chóng vào cuộc. Chỉ sau hai ngày sau bão, các tổ chức tín dụng đã được chỉ đạo áp dụng các biện pháp khoanh, giãn, hoãn nợ cho nông dân và doanh nghiệp bị thiệt hại. Các địa phương đã phối hợp triển khai các biện pháp hỗ trợ như khoanh nợ, giãn nợ ngay lập tức.
Để hỗ trợ khôi phục sản xuất, Thông tư 53/2024/TT-NHNN đã được ban hành. Thông tư này quy định việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với các khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão tại 26 tỉnh, thành phố. Các tổ chức tín dụng được phép cơ cấu nợ gốc và lãi đối với các khoản vay phát sinh trước 7/9/2023 và có nghĩa vụ trả nợ từ ngày này đến hết 31/12/2025. Việc cơ cấu nợ sẽ được thực hiện nhiều lần, không giới hạn, và thời gian giãn nợ sẽ kéo dài đến cuối năm 2025.
Ngoài các chính sách hỗ trợ tín dụng, còn có các chương trình hỗ trợ vốn cho nông dân tái sản xuất. Chính phủ cũng đang rà soát và điều chỉnh các chính sách để hỗ trợ nông dân, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn, giúp họ vay vốn không cần tài sản thế chấp, đồng thời tham gia các chương trình bảo hiểm nông nghiệp và nông thôn".
Ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
"Sau bão Yagi, khoảng 126.000 khách hàng bị ảnh hưởng, tổng dư nợ thiệt hại lên đến 192.000 tỷ đồng. Ngay sau khi có chỉ đạo từ Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã nhanh chóng vào cuộc. Chỉ sau hai ngày sau bão, các tổ chức tín dụng đã được chỉ đạo áp dụng các biện pháp khoanh, giãn, hoãn nợ cho nông dân và doanh nghiệp bị thiệt hại. Các địa phương đã phối hợp triển khai các biện pháp hỗ trợ như khoanh nợ, giãn nợ ngay lập tức.
Để hỗ trợ khôi phục sản xuất, Thông tư 53/2024/TT-NHNN đã được ban hành. Thông tư này quy định việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với các khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão tại 26 tỉnh, thành phố. Các tổ chức tín dụng được phép cơ cấu nợ gốc và lãi đối với các khoản vay phát sinh trước 7/9/2023 và có nghĩa vụ trả nợ từ ngày này đến hết 31/12/2025. Việc cơ cấu nợ sẽ được thực hiện nhiều lần, không giới hạn, và thời gian giãn nợ sẽ kéo dài đến cuối năm 2025.
Ngoài các chính sách hỗ trợ tín dụng, còn có các chương trình hỗ trợ vốn cho nông dân tái sản xuất. Chính phủ cũng đang rà soát và điều chỉnh các chính sách để hỗ trợ nông dân, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn, giúp họ vay vốn không cần tài sản thế chấp, đồng thời tham gia các chương trình bảo hiểm nông nghiệp và nông thôn".
Thứ chín, hệ thống chính trị cơ sở phải luôn nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người nông dân và chuyển tải chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước tới người nông dân. Đồng thời, chủ động đề xuất thể chế, cơ chế, chính sách trên cơ sở thực tiễn; huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, của doanh nghiệp và người dân để phục vụ phát triển.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 01-2025 phát hành ngày 06/01/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Xóm Phẩm, xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên, được ví như “thủ phủ” chăn nuôi ngựa bạch đất Bắc. Chỉ cần đặt chân đến nơi đây, nghe tiếng vó chạm đất lốc cốc vang lên trong những buổi sớm tinh sương, người ta sẽ hiểu rằng ở vùng này, ngựa đã trở thành âm thanh của cuộc sống, thành nhịp đập của kinh tế, thành niềm kiêu hãnh trong mỗi mái nhà.
Giá trị cà phê Việt chuyển từ “lượng” sang “chất”
Trong tổng mức tăng thêm 7,59 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 so với năm 2024 (từ 62,5 tỷ USD lên 70,09 tỷ USD), riêng cà phê đã đóng góp hơn 3 tỷ USD - một con số đặc biệt ấn tượng. Giữa lúc chính sách thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ làm chậm nhịp xuất khẩu nhiều mặt hàng, cà phê lại là ngoại lệ hiếm hoi khi không những ít bị tác động xấu mà còn được hưởng lợi từ chính sách này.
Việt Nam đang ở bước ngoặt để “vươn mình” sang chu kỳ phát triển mới
Trước thềm năm mới, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã có cuộc trao đổi với GS. Nguyễn Đức Khương, Chủ tịch Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam Toàn cầu (AVSE Global) để nhìn lại bức tranh kinh tế năm 2025 và đưa ra những khuyến nghị cho năm 2026 và những năm tới.
Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lập kỷ lục tạo đà bứt phá năm 2026
Năm 2025, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt kỷ lục hơn 70 tỷ USD, trong đó nổi bật là sự bứt phá của rau quả và cà phê. Bước sang năm 2026, với đà phục hồi mạnh mẽ, riêng kim ngạch rau quả dự báo có thể đạt 10 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vị thế nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Ngành Công thương bứt phá trong kỷ nguyên mới
Bước vào năm 2026, dấu mốc mở ra kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Thứ trưởng Phan Thị Thắng khẳng định: “Ngành Công Thương không chỉ giữ vai trò là nòng cốt, trụ cột vững chắc của nền kinh tế, mà còn là nhân tố quyết định trong việc bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, tạo xung lực bứt phá cho giai đoạn phát triển mới”.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: