Trước đây, thoái hóa khớp thường gặp ở những người cao tuổi. Hiện nay, căn bệnh này có xu hướng ngày càng trẻ hóa.

Thoái hóa khớp và cột sống là hậu quả của quá trình cơ học và sinh học làm mất cân bằng giữa tái tạo và phá hủy sụn khớp và tổ chức xương ở dưới sụn. Giai đoạn đầu xương bị mất nước, dần phá hủy sụn, hậu quả là gây ra đau đớn, cứng khớp, hạn chế đi lại.Trước đây, thoái hóa khớp và cột sống xảy ra ở người già, người lớn tuổi, nhưng gần đây xuất hiện cả ở những 30 tuổi, thậm chí có người hơn 20 tuổi cũng đã bị thoái hóa hóa khớp và cột sống. Đối với người già người cao tuổi là do hậu quả của quá trình sinh học, nhưng đối với những người trẻ tuổi là do nhiều nguyên nhân như quá trình ăn uống, dinh dưỡng, quá trình tập luyện thể thao, các tư thế làm việc không phù hợp gây ra hậu quả như vậy.

Tư thế làm việc, sinh hoạt không hợp lý

Một trong những nguyên nhân thường gặp khiến khớp bị thoái hóa sớm hơn chính là tư thế làm việc và sinh hoạt không hợp lý. Làm việc quá lâu ở một tư thế, mang vác các vật nặng không đúng tư thế... sẽ khiến các xương khớp, cột sống phải làm việc quá nhiều, làm thay đổi cấu trúc và gây thoái hóa cột sống. 

Ví dụ ngồi quá lâu ở một tư thế cũng gây ra thoái hóa. Gần đây các bác sĩ hay gặp ở các bạn trẻ những nhân viên văn phòng bị thoái hóa rất nhiều do ngồi quá nhiều. Hoặc là, những người lao động làm việc quá sức và mang vác đồ nặng sai tư thế. Bình thường cột sống của chúng ta chỉ chịu mức độ khoảng 60-70kg nhưng nhiều người lại mang vác nặng và bê đồ. Khi mang vác đồ nặng để lưng thẳng thì không sao nhưng để lưng còng, cột sống cong thì rất nguy hiểm.

Chế độ ăn không phù hợp

Một nguyên nhân nữa gây thoái hóa khớp đó là chế độ ăn không hợp lý ở người trẻ, dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì. Trọng lượng cơ thể quá lớn sẽ làm tăng áp lực lên sụn khớp, khiến chúng dễ bị thoái hóa hay gặp nhất là khớp gối. Do khớp gối là một trong những khớp chính của cơ thể, nên khi trọng lượng cơ thể lớn sẽ đặt lên khớp sức nặng quá tải, theo thời gian sẽ làm biến đổi thoái hóa ở khớp. Ngoài ra, chế độ ăn sử dụng nhiều rượu bia, nước ngọt có ga, ăn các thực phẩm chế biến sẵn... cũng là những thói quen không tốt khiến xương khớp giảm độ chắc khỏe, dễ mắc các bệnh về xương khớp.

Tập thể thao không đúng cách

Tập thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng tập luyện không đúng cách cũng tiềm ẩn nguy cơ thoái hóa khớp sớm. Nguyên nhân là lớp sụn khớp sẽ bị mòn dần theo thời gian nếu như khớp sử dụng và vận động quá mức. Đặc biệt là ở những người tập tạ, có đến 70 - 80% người tập tạ bị ảnh hưởng cột sống vì sức nặng đè lên cột sống.

Đồng thời tập luyện thể thao không đúng cách, không khởi động kĩ trước khi tập sẽ gây ra những chấn thương xương khớp. Nếu chấn thương không được xử lý và điều trị kịp thời sẽ làm khớp bị mất vững. Khi khớp mất vững sẽ khiến sụn khớp mau bị hư hơn. Như vậy sẽ làm khớp thoái hóa sớm và nhanh hơn.

Theo các bác sỹ, hầu hết các khớp đều có thể thoái hóa nhưng thường phổ biến tại các chi và cột sống. Trong đó thoái hóa khớp gối rất phổ biến vì khớp này luôn chịu căng để giữ cơ thể đứng vững, xoay và di chuyển. Người thừa cân, béo phì dễ bị đau khớp gối. Một số chấn thương, va đập có thể gây tổn thương khớp gối, đau khớp. Thiếu vitamin D, canxi có thể gây bệnh về khớp.Các bác sỹ khuyến cáo mỗi người cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý, đủ chất, có bổ sung canxi, vitamin..., duy trì trọng lượng cơ thể ở mức thích hợp, siêng năng vận động, luyện tập vừa sức giúp cơ bắp khỏe mạnh, máu huyết lưu thông dễ dàng, tăng cường dinh dưỡng cho lớp sụn khớp. Cơ bắp khỏe mạnh giúp giảm lực đè ép lên khớp xương trong vận động. Ngoài ra, cần giữ cơ thể luôn thẳng, sẽ bảo vệ các khớp tránh sự đè ép không cân đối.Bên cạnh đó, để tránh thoái hóa khớp sớm, bác sĩ Nam Anh khuyên phụ huynh nên cho trẻ chơi thể thao sớm, liên tục và đều đặn ngay khi còn nhỏ. Mỗi ngày chơi 30 - 60 phút. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi chọn một môn chơi thích hợp, cường độ chơi... để tránh bị thoái hóa khớp, gân cơ.

Nếu bạn nhận thấy các triệu chứng sớm của thoái hóa khớp gối như đau trong lúc vận động mạnh thì không nên chơi đá banh, cầu lông, quần vợt, bóng chuyền... Nếu khớp vai bị đau thì không nên chơi các môn sử dụng tay quá đầu nhiều như quần vợt, cầu lông, bơi lội, bóng bàn. Người bị thoái hóa khớp không nên đi giày cao gót, giày có đế cứng và cao mà nên sử dụng các loại giày có đế thấp. Khi có dấu hiệu đau, cần đi khám sớm.