Đề xuất chính sách phát triển thương mại điện tử xanh trước lo ngại lượng rác thải nhựa lên tới 800.000 tấn
Tùng Dương
21/01/2025, 22:52
Thương mại điện tử đang đối mặt với vấn đề gia tăng đáng kể lượng rác thải từ bao bì đóng gói và vận chuyển, gây áp lực lớn lên môi trường. Nếu không có giải pháp hiệu quả trong việc giảm thiểu rác thải nhựa, dự báo đến năm 2030, khi quy mô thị thương mại điện tử Việt Nam đạt 100 tỷ USD, lượng rác thải nhựa từ lĩnh vực này có thể lên tới 800.000 tấn...
Ảnh minh họa
Dự thảo tờ trình đề nghị xây dựng Luật Thương mại điện tử, Bộ Công Thương đề xuất 5 chính sách lớn trong đó có quy định về xây dựng và phát triển thương mại điện tử. Theo dự kiến, dự án luật sẽ được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội năm 2025 (trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV (tháng 10/2025) và thông qua tại Kỳ họp thứ 11 (tháng 5/2026).
LƯỢNG RÁC THẢI NHỰA TỪ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CÓ THỂ LÊN TỚI 800.000 TẤN
Hiện nay, các quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP ngày 16/5/2013 của Chính phủ và Nghị định 85/2021/NĐ-CP ngày 25/9/2021 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 52 đã đưa ra các khung pháp lý cơ bản về hoạt động và các mô hình hoạt động của thương mại điện tử.
Nghị định cũng đã có những quy định cơ bản về Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia tại Điều 7, về cơ bản đây là là tập hợp các nội dung, nhiệm vụ về hoạt động phát triển thương mại điện tử theo từng giai đoạn nhằm khuyến khích, hỗ trợ ứng dụng thương mại điện tử để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy giao dịch thương mại trong nước và xuất khẩu, xây dựng kết cấu hạ tầng thương mại điện tử theo hướng hiện đại hóa…
Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương chỉ rõ trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, các quy định hiện hành cần được điều chỉnh theo hướng thương mại điện tử phát triển bền vững để duy trì sự phát triển lâu dài.
Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) công bố năm 2024, sự phát triển nhanh chóng của ngành thương mại điện tử Việt Nam kéo theo nhiều vấn đề môi trường, đặc biệt là rác thải từ đóng gói, hoàn thiện đơn hàng và giao đồ ăn trực tuyến.
Thống kê trong năm qua, thị trường mua sắm trực tuyến và giao đồ ăn tại Việt Nam đã đạt quy mô lần lượt 22 tỷ USD và 1 tỷ USD, thải ra khoảng 160.000 tấm bìa carton và 171.000 tấn nhựa, chủ yếu là loại nhựa dùng một lần, theo Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF).
Riêng ngành thương mại điện tử đã thải ra hơn 7.600 tấn nhựa để bán ra 1 tỷ USD, trong khi giao đồ ăn thải gần 18.600 tấn nhựa.
Thực tế này cũng được các chuyên gia chỉ ra tại Hội thảo “Phát triển thương mại điện tử gắn với bảo vệ môi trường” do Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) phối hợp Trường đại học Công nghệ giao thông vận tải tổ chức giữa tháng 12/2024.
Trong gần ba thập kỷ qua, thương mại điện tử trên thế giới tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế- xã hội và hội nhập kinh tế. Tuy nhiên, nhiều bằng chứng cho thấy thương mại điện tử càng phát triển thì tác động càng xấu tới môi trường, đặc biệt là việc thải bỏ lượng lớn bao bì, rác thải nhựa.
Ở Việt Nam, tới năm 2015 thương mại điện tử đã trở nên phổ biến nhưng quy mô mới đạt khoảng 4 tỷ USD. Từ năm 2016 tới nay, tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử nước ta tăng nhanh.
Theo VECOM, quy mô của lĩnh vực này năm 2024 đạt khoảng 31 tỷ USD, trong đó bán lẻ hàng hóa trực tuyến trên 20 tỷ USD. VECOM dự đoán năm 2025, quy mô thương mại điện tử sẽ đạt gần 40 tỷ USD và tiến tới quy mô khoảng 100 tỷ USD vào năm 2030.
Tuy nhiên, từ năm 2019 thương mại điện tử Việt Nam đã bộc lộ những yếu tố không bền vững. Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử trong giai đoạn đại dịch Covid-19 đã lộ rõ các tác động tiêu cực tới môi trường, điển hình là việc sử dụng nhiều bao bì, vật liệu nhựa.
PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THEO HƯỚNG XANH VÀ BỀN VỮNG
Từ thực tiễn trên cho thấy, thương mại điện tử đang đối mặt vấn đề gia tăng đáng kể lượng rác thải từ bao bì đóng gói và vận chuyển, gây áp lực lớn lên môi trường. Đồng thời, các tiêu chuẩn xanh và trách nhiệm phát triển bền vững đang trở thành yêu cầu phổ biến trong hoạt động thương mại điện tử toàn cầu, đòi hỏi các doanh nghiệp phải tích hợp các giải pháp giảm phát thải, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường và xây dựng chuỗi cung ứng xanh.
Vì vậy, việc xây dựng chính sách thương mại điện tử giai đoạn tới cần nhấn mạnh vào phát triển hạ tầng thương mại điện tử thân thiện với môi trường, khuyến khích doanh nghiệp áp dụng công nghệ xanh và tăng cường nhận thức người tiêu dùng về tiêu dùng bền vững.
Theo Bộ Công Thương, những bước đi này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao tính cạnh tranh của thương mại điện tử Việt Nam, góp phần tạo nên nền kinh tế số phát triển bền vững.
Để thúc đẩy thương mại điện tử phát triển xanh, bền vững, góp phần phát triển kinh tế hiệu quả, tạo giá trị cho cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội công bằng và giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường, bên cạnh phương án giữ nguyên như quy định hiện tại, Bộ Công Thương đề xuất phương án bổ sung, hoàn thiện chính sách của về phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh và bền vững.
Đánh giá tác động của các giải pháp bổ sung, hoàn thiện chính sách của về phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh và bền vững đối với đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách và các đối tượng khác có liên quan, dự thảo chỉ rõ, về tác động kinh tế, đối với nhà nước cần bố trí các nguồn lực từ trung ương đến địa phương để tham gia thúc đẩy phát triển thương mại điện tử bền vững.
Đối với doanh nghiệp cần đầu tư thêm vào công nghệ và đổi mới quy trình kinh doanh để đáp ứng các tiêu chuẩn mới, đặc biệt là thương mại điện tử xanh.
Đối với người dân, giá cả sản phẩm có thể tăng do chi phí áp dụng các tiêu chuẩn môi trường và cải thiện hạ tầng.
Về tác động về môi trường, đối với nhà nước, giám sát, đánh giá và điều chỉnh các chính sách thương mại điện tử nhờ vào các chỉ số đánh giá được xây dựng, bảo vệ môi trường. Với doanh nghiệp sẽ có ý thức trong việc bảo vệ môi trường; còn với người dân sẽ giảm thiểu lượng rác thải nhựa, cải thiện chất lượng môi trường sống.
Từ thực tế phân tích, cơ quan soạn thảo tờ trình cho rằng phương án bổ sung, hoàn thiện chính sách của về phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh và bền vững có nhiều tác động tích cực nhất, thu được lợi ích kinh tế và tác động xã hội tốt nhất. Do đó, Bộ Công Thương đề xuất lựa chọn phương án này cho việc xây dựng Luật Thương mại điện tử.
Chia sẻ kết quả khảo sát về hành vi bảo vệ môi trường của 4.000 người tiêu dùng trực tuyến, tập trung vào thế hệ Z và tổng hợp hoạt động của các cơ quan, tổ chức cũng như chính sách, pháp luật về thương mại và môi trường, đại diện VECOM cho hay trong năm 2024, có tới 80% người tiêu dùng trực tuyến đánh giá thương mại điện tử gây ra tác động xấu hoặc rất xấu tới môi trường, 21% cho rằng thương mại điện tử gây ra tác động xấu tới môi trường hơn thương mại truyền thống.
Nhiều khách hàng vẫn chưa chọn giải pháp thân thiện với môi trường được cung cấp trên các sàn thương mại điện tử hay website bán hàng vì phải trả thêm tiền.
Về các giải pháp để thương mại điện tử thân thiện môi trường, 79% khách hàng trực tuyến cho rằng Nhà nước cần nhanh chóng ban hành và phổ biến chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường trong thương mại điện tử, 71% đề xuất các doanh nghiệp và thương nhân bán hàng trực tuyến phải công bố các lựa chọn thân thiện môi trường để khách hàng dễ dàng đưa ra quyết định. Trong khi đó, 61% người tiêu dùng gợi ý sự cần thiết của các hình thức tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người mua trực tuyến.
Xây dựng Luật Thương mại điện tử với năm chính sách lớn
07:48, 20/01/2025
Tỷ trọng thương mại điện tử chiếm 2/3 giá trị của nền kinh tế số Việt Nam
10:54, 07/01/2025
Thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục bứt phá, hướng đến mục tiêu 25 tỷ USD vào 2025
Cụ thể mức phân bổ hạn ngạch phát thải cho 110 cơ sở nhiệt điện, sản xuất sắt thép, xi măng
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cụ thể cho 110 nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng cho năm 2025 và năm 2026. Theo thống kê, các cơ sở này đang chiếm khoảng 40% tổng phát thải khí nhà kính quốc gia...
Đổi mới mô hình tăng trưởng: Lồng ghép thiên nhiên vào phát triển kinh tế - xã hội
Nếu không sớm chuyển đổi sang mô hình phát triển dựa vào thiên nhiên, những rủi ro về tài nguyên và biến đổi khí hậu có thể trở thành lực cản đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong dài hạn...
Huế mở rộng chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ, thúc đẩy kinh tế xanh
Thông qua tăng cường liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, thành phố Huế đang hướng tới mở rộng chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ, gắn sản xuất với tiêu thụ, du lịch sinh thái và phát triển kinh tế xanh trong những năm tới...
Hoàn thiện cơ chế EPR nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được kỳ vọng trở thành công cụ quan trọng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm áp lực xử lý chất thải tại Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc về cơ chế thực hiện, minh bạch dữ liệu và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện chính sách và tăng cường hiệu quả thực thi...
Chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện vận hành thị trường carbon tại Việt Nam
Trong thời gian qua, Việt Nam đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách để chuẩn bị cho thị trường carbon. Theo đánh giá của chuyên gia, khung pháp lý chung cho thị trường carbon ở Việt Nam đã tương đối đầy đủ để sẵn sàng vận hành thị trường...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 2/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/03/06/ed5df1ed91b448eab0317c050609f0f2-74021.png?w=1050&h=630&mode=crop)
