Sự hợp tác liên ngành trong quản lý, kiểm soát các chất được kiểm soát tại khâu xuất - nhập khẩu; xây dựng năng lực và kỹ năng cho lực lượng kỹ thuật; đến thử nghiệm, đánh giá các giải pháp chuyển đổi công nghệ trong thực tiễn, hướng tới mục tiêu loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất làm suy giảm tầng ozone HCFC từ năm 2030 và giảm 10% mức tiêu thụ cơ sở HFC (chất có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cao) từ năm 2029...

Ngày 29/9/2026, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký kết các Biên bản hợp tác với Cục Hải quan (Bộ Tài chính), Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Cục Đường sắt Việt Nam (Bộ Xây dựng) và Công ty CP Vận tải đường sắt triển khai Dự án “Quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal”.

Việc ký kết các văn bản hợp tác nhằm tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý các chất được kiểm soát và hỗ trợ Việt Nam thực hiện các nghĩa vụ theo Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ozone.

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu, cho biết trong hơn ba thập kỷ thực hiện Nghị định thư Montreal, Việt Nam đã từng bước loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone theo đúng lộ trình cam kết. Với việc phê duyệt Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, nhiệm vụ tiếp tục được mở rộng sang giảm dần các chất HFC- các chất không làm suy giảm tầng ozone nhưng có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cao. Do đó, trong giai đoạn tới đây, Việt Nam phải tiếp tục thực hiện đồng thời lộ trình loại trừ chất HCFC và giảm dần HFC.

Ông Quang nêu rõ “Đây không chỉ là vấn đề quản lý môi chất lạnh mà liên quan trực tiếp đến kiểm soát xuất nhập khẩu, năng lực của đội ngũ kỹ thuật viên, hệ thống đào tạo, chuyển đổi công nghệ cũng như sự tham gia của doanh nghiệp và các cơ sở sử dụng thiết bị”.

Vì vậy, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cơ quan chuyên môn, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp là một trong những điều kiện quan trọng để các chính sách và cam kết quốc tế được triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Các biên bản hợp tác sẽ cụ thể hóa cơ chế phối hợp giữa Cục Biến đổi khí hậu với các cơ quan có liên quan trong ba lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với việc thực hiện Nghị định thư Montreal và Dự án “Quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal".

Đối với Cục Hải quan, với vai trò trực tiếp quản lý, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, sự phối hợp của Cục Hải quan có ý nghĩa quan trọng trong tăng cường hiệu quả kiểm soát các chất được kiểm soát tại cửa khẩu.

Hai bên sẽ tập trung trao đổi thông tin, hỗ trợ quản lý rủi ro, nâng cao năng lực và trang thiết bị cho lực lượng hải quan, góp phần phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm trong xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát.

Đối với Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, sự tham gia của Cục có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa các yêu cầu quản lý môi chất lạnh và thực hành kỹ thuật tốt vào hệ thống giáo dục nghề nghiệp một cách bài bản và lâu dài.

Hai Cục sẽ phối hợp xây dựng, lồng ghép nội dung đào tạo, tăng cường trang thiết bị thực hành và phát triển đội ngũ giảng viên, kỹ thuật viên có kiến thức, kỹ năng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi công nghệ trong lĩnh vực làm lạnh và điều hòa không khí.

Đối với Cục Đường sắt Việt Nam và Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý chuyên ngành và doanh nghiệp trực tiếp khai thác vận tải đường sắt là điều kiện quan trọng để đưa giải pháp chuyển đổi công nghệ vào thử nghiệm trong thực tế.

Với chuyên môn quản lý của Cục Đường sắt Việt Nam và điều kiện phương tiện, kỹ thuật, vận hành của Công ty CP Vận tải đường sắt, dự án sẽ hỗ trợ thử nghiệm và đánh giá công nghệ điều hòa không khí sử dụng môi chất lạnh có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu thấp, làm cơ sở để xem xét khả năng áp dụng, từng bước chuyển đổi và nhân rộng phù hợp trong lĩnh vực đường sắt.

Theo ông Quang, ba biên bản hợp tác tập trung vào ba lĩnh vực khác nhau nhưng có mối liên quan chặt chẽ nhằm tăng cường quản lý, kiểm soát các chất từ xuất nhập khẩu; tăng cường năng lực và kỹ năng cho lực lượng kỹ thuật viên và đưa các giải pháp chuyển đổi công nghệ vào thử nghiệm, đánh giá trong thực tiễn.

Đại diện đơn vị ký kết hợp tác, ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Hải quan, cho biết trong năm 2020, Cục Biến đổi khí hậu và Cục Hải quan đã ký hợp tác trao đổi thông tin và tăng cường năng lực cho cán bộ hải quan trong thực thi Nghị định thư Montrael.

Qua 5 năm, hợp tác đã mang lại những kết quả thiết thực, từng bước hình thành và duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý chuyên ngành trong trao đổi thông tin, đào tạo nâng cao năng lực và quản lý hoạt động xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát…

Về định hướng hợp tác, Phó Cục trưởng Cục Hải quan nhấn mạnh những kết quả đạt được trong giai đoạn 2020-2025 là nền tảng quan trọng để hai cơ quan tiếp tục củng cố và nâng cao hiệu quả phối hợp trong thời gian tới. “Đặc biệt, trong bối cảnh các quy định về quản lý các chất được kiểm soát tiếp tục được hoàn thiện, yêu cầu quản lý hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng chặt chẽ và việc thực thi các cam kết quốc tế ngày càng được quan tâm, việc thiết lập một cơ chế phối hợp giữa hai Cục trong kiểm soát các chất được kiểm soát là rất cần thiết trong giai đoạn tới,” ông Âu Tuấn Anh nhấn mạnh.