Dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai dự kiến bao gồm lò phản ứng nghiên cứu công suất 10 MW, có khả năng nâng cấp lên 15 MW, cùng tổ hợp phòng thí nghiệm khoa học - sản xuất. Hai bên đang tiếp tục trao đổi về các yêu cầu kỹ thuật và hợp đồng xây dựng công trình.

Tập đoàn năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) và đại diện Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt vừa có cuộc làm việc tại Nga nhằm trao đổi về các vấn đề liên quan đến triển khai dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân tại tỉnh Đồng Nai.

Theo thông tin từ Rosatom, cuộc gặp diễn ra tại thành phố Dimitrovgrad, trong khuôn khổ chuyến thăm Nga của ông Nguyễn Kiên Cường, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt (DNRI). Tham dự cuộc làm việc có đại diện lãnh đạo Rosatom và các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp hạt nhân Nga.

Tại cuộc gặp, hai bên tập trung trao đổi về các khía cạnh kỹ thuật và tổ chức của dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân (CNST), đồng thời xem xét những yêu cầu bổ sung từ phía Việt Nam liên quan đến việc sử dụng nhiên liệu và công nghệ pha tạp silicon.

Các nội dung thảo luận cũng bao gồm thiết kế kỹ thuật hệ thống lò phản ứng và những yêu cầu đối với các phòng thí nghiệm nghiên cứu dự kiến được xây dựng tại Trung tâm.

LÒ PHẢN ỨNG NGHIÊN CỨU CÔNG SUẤT 10 MW, CÓ THỂ NÂNG CẤP LÊN 15 MW

Công trình được kỳ vọng tạo nền tảng để phát triển các hoạt động nghiên cứu hạt nhân, đào tạo nhân lực trình độ cao và mở rộng ứng dụng công nghệ hạt nhân trong nhiều lĩnh vực. Trong đó, các hướng ứng dụng đáng chú ý gồm sản xuất đồng vị phóng xạ phục vụ chẩn đoán và điều trị ung thư, chế tạo vật liệu đặc biệt cho ngành vi điện tử, sản xuất dược chất phóng xạ và silicon pha tạp phục vụ công nghiệp bán dẫn.

Theo ông, bên cạnh việc triển khai Trung tâm mới, Việt Nam hiện vẫn duy trì vận hành Lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt, sử dụng nhiên liệu của Nga và cung cấp các đồng vị y tế phục vụ nhu cầu trong nước. Trung tâm mới sẽ tạo thêm động lực phát triển cho các lĩnh vực liên quan như y học, khoa học vật liệu và công nghệ sinh học.

Dự án là một phần trong chiến lược dài hạn của Việt Nam nhằm phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.

Ông Alexander Tuzov Giám đốc Trung tâm Khoa học Nhà nước - Viện Nghiên cứu Lò phản ứng hạt nhân (GNTs NIIAR)

Ông Ilya Vergizaev, Tổng Giám đốc Rosatom Technologies of Construction, đánh giá dự án là một trong những công trình hợp tác quan trọng trong quan hệ giữa Nga và Việt Nam.

Theo ông, với lò phản ứng công suất 10 MW và khả năng mở rộng lên 15 MW, Trung tâm sẽ tạo điều kiện để các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận thiết bị nghiên cứu hiện đại, nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển các sản phẩm công nghệ hạt nhân có giá trị ứng dụng cao.

HAI BÊN TIẾP TỤC TRAO ĐỔI VỀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG

Về tiến độ triển khai, Rosatom cho biết tháng 4/2026, các chuyên gia thuộc Viện Thiết kế chuyên ngành Nhà nước của Nga đã bàn giao Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân cho phía Việt Nam.

Sau khi bàn giao báo cáo, các bên bắt đầu xử lý những vấn đề theo yêu cầu của phía Việt Nam, đồng thời thảo luận về hợp đồng xây dựng công trình.

Đáng chú ý, trong Tuyên bố chung được đưa ra tháng 9/2026 sau cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin, hai bên tái khẳng định ý định tiếp tục triển khai dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân.

Về phía Nga, Rosatom Technologies of Construction là đơn vị đảm nhiệm triển khai các dự án trong lĩnh vực thiết kế và xây dựng cơ sở y tế, trung tâm nghiên cứu khoa học và công trình công nghiệp. Doanh nghiệp này có kinh nghiệm thiết kế, xây dựng các trung tâm khoa học và công nghệ hạt nhân tích hợp lò phản ứng nghiên cứu cùng hệ thống phòng thí nghiệm.

Trong khi đó, GNTs NIIAR là một trong những trung tâm nghiên cứu hạt nhân lớn của Nga, có năng lực thực hiện các nghiên cứu thực nghiệm trên lò phản ứng, nghiên cứu vật liệu hạt nhân và công nghệ chu trình nhiên liệu. Đơn vị này cũng tham gia sản xuất, cung cấp các đồng vị phóng xạ phục vụ y tế, công nghiệp và các mục đích chuyên biệt.

Việc tiếp tục trao đổi về các yêu cầu kỹ thuật và hợp đồng xây dựng cho thấy dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân đang được hai bên thúc đẩy các bước chuẩn bị tiếp theo. Khi đi vào hoạt động, công trình được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ hạt nhân và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ các mục tiêu phát triển khoa học và công nghệ của Việt Nam.