Sửa đổi luật liên quan thi hành án hình sự; quản lý lý lịch tư pháp; quản lý tạm giữ, tạm giam

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, quá trình triển khai các luật hiện hành đã bộc lộ hạn chế, chồng chéo hoặc không còn phù hợp với yêu cầu quản lý của nhà nước.

Mặt khác, trong bối cảnh thực hiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, trong lực lượng Công an nhân dân không còn tổ chức cấp huyện.

Điều này dẫn tới yêu cầu phải rà soát, sửa đổi đồng bộ các quy định pháp luật có liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thi hành án hình sự, quản lý tạm giữ, tạm giam, quản lý lý lịch tư pháp.

Dự án Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú điều chỉnh về hệ thống tổ chức, mô hình của cơ quan quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú; chế độ quản lý giam giữ… Dự án luật gồm 12 chương (trong đó bổ sung 01 chương mới), 76 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung nội dung 57 điều, xây dựng mới 10 điều, bỏ 08 điều, giữ nguyên 08 điều.

Theo đó, dự thảo đã bổ sung quy định cụ thể về trình tự, thủ tục thi hành biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú; quyền, nghĩa vụ cho người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cẩm đi khỏi nơi cư trú và các nội dung khác có liên quan.

Mặt khác, hoàn thiện quy định để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát người bị tạm giữ, người bị tạm giam.

Dự thảo Luật đã bổ sung một số quy định như: chuyển giao người bị bắt theo quyết định truy nã cho cơ quan đã ra quyết định truy nã, khi có quyết định dẫn độ của cơ quan có thẩm quyền; quy định về điều chuyển người bị tạm giữ, người bị tạm giam; trích xuất phục vụ công tác giam giữ, tham gia thực hiện giao dịch dân sự...

Dự thảo cũng hoàn thiện quy định về chế độ, chính sách người bị tạm giữ, người bị tạm giam; bổ sung một số quy định như: tiếp xúc lãnh sự của người bị tạm giữ, người bị tạm giam; chế độ gửi, nhận thư, sách, báo và tài liệu của người chờ chấp hành án phạt tù, người bị kết án tử hình đang chờ thi hành án; nhận tiền và đồ vật thiết yếu phục vụ sinh hoạt của người bị tạm giữ, người bị tạm giam...

Dự án Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) cơ bản giữ nguyên phạm vi điều chỉnh so với Luật năm 2019. Dự án gồm 15 chương với 179 điều, sửa đổi 129/207 điều, bổ sung 10 điều, bỏ 16 điều.

Theo đó, dự thảo hoàn thiện quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, đơn vị trong công tác thi hành án hình sự; trong đó, sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân, Công an cấp xã theo hướng: (1) Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng; (2) Trưởng Cộng an cấp xã có nhiệm vụ trực tiếp giúp Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.

Ngoài ra, dự thảo hoàn thiện các quy định về thực hiện quyền, nghĩa vụ của người chấp hành án hình sự, chế độ quản lý người đang chấp hành án hình sự, quy định về thực hiện chế độ giam giữ phạm nhân.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp gồm 3 điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung 21/57 điều; bổ sung 2 điều mới; bãi bỏ 5/57 điều của Luật Lý lịch tư pháp hiện hành.

Đặc biệt, dự thảo mở rộng mục đích quản lý lý lịch tư pháp; sửa đổi mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp một cấp tập trung, thống nhất; sửa đổi, bổ sung quy định cơ quan, tổ chức không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 nhằm khắc phục tình trạng lạm dụng Phiếu lý lịch tư pháp số 2…

Dự thảo cũng bổ sung một số quy định liên quan đến nguồn thông tin lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật có liên quan; cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp liên thông, đồng bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư và kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác và các tiêu chuẩn của cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp…