Việt Nam là một trong 5 nước có nguy cơ bị ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu làm giảm thu nhập quốc dân của đất nước tới 3,5% vào năm 2050. Do đó, Việt Nam cần phải có kế hoạch hành động nhanh với quyết tâm cao để có thể tiếp cận thành công và phát huy hiệu quả các nguồn lực nhằm cải thiện các thách thức này.
Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD cho giai đoạn 2022-2040 để đạt được các mục tiêu về tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh bao trùm gắn với chống biến đổi khí hậu, tương đương khoảng 6,8% GDP mỗi năm, trong đó 65% nhu cầu này sẽ phải được huy động ngoài khu vực công.
Đặc biệt, với cam kết đưa mức phát thải ròng về 0 vào năm 2050, giảm phát thải khí methane vào năm 2030, nhu cầu đầu tư của Việt Nam vào các dự án giảm thiểu tác động đến môi trường sẽ ngày càng lớn.
Trong khi đó, các nhà đầu tư toàn cầu nói chung cũng ngày càng quan tâm đến việc đầu tư vào các tài sản có tác động tích cực đến môi trường, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn tự nguyện và bắt buộc về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Tài chính xanh là các hoạt động huy động và phân bổ nguồn vốn từ các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và cá nhân để đầu tư cho các dự án, hoạt động có tác động tích cực đến môi trường và xã hội, hướng đến phát triển bền vững. Do đó, tài chính xanh là cấu phần quan trọng để thu hút đầu tư, đóng góp vào chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam.
Mặc dù tài chính xanh đã được triển khai ở Việt Nam khoảng 10 năm nhưng quy mô còn khiêm tốn (tín dụng xanh chỉ chiếm 4,5% tổng dư nợ, trái phiếu xanh còn rất ít…). Điều này đòi hỏi sự nỗ lực của doanh nghiệp để tiếp cận nguồn tài chính xanh và sự hỗ trợ của Chính phủ về các cơ chế, chính sách.
Nhằm tăng cường nhận thức và sự quan tâm của các nhà đầu tư về cơ hội đầu tư xanh và khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư các dự án thân thiện với môi trường thông qua các công cụ tài chính xanh, Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy – Vietnam Economic Times phối hợp cùng Trung tâm Truyền thông Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) và các cơ quan tổ chức chuỗi hội thảo “Thúc đẩy đầu tư xanh và thị trường tài chính xanh - Hướng tới mục tiêu Net zero tại Việt Nam” tại 3 miền Bắc - Trung – Nam.
Tại khu vực miền Bắc, ban tổ chức chọn Quảng Ninh. Từ một địa phương có nền kinh tế chủ yếu dựa vào công nghiệp khai thác than, trong những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã có bước chuyển hóa vượt bậc trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xanh hoá. Đặc biệt, trong chiến lược thu hút đầu tư, tỉnh Quảng Ninh quan tâm thu hút đầu tư theo hướng có chọn lọc, lấy chất lượng, hiệu quả, công nghệ và bảo vệ môi trường làm tiêu chí đánh giá chủ yếu.
Hội thảo được tổ chức tại tỉnh Quảng Ninh với chủ đề “Đột phá trong thu hút đầu tư xanh: Cơ hội cho các lĩnh vực mới” nhằm thảo luận, chia sẻ ý kiến về xu hướng của thế giới, cũng như thực trạng và cơ hội cho Việt Nam trong phát triển thị trường tài chính xanh, đặc biệt là với các địa phương như Quảng Ninh để thu hút đầu tư, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững theo mô hình tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo đó, hội thảo được cấu trúc thành 2 phiên: tham luận và thảo luận.
Phiên tham luận sẽ cung cấp những thông tin khái quát về xu hướng đầu tư xanh, tài chính xanh trên thế giới cũng như thực trạng tại Việt Nam từ góc phân tích của cơ quan làm chính sách, chuyên gia tư vấn.
Phiên tham luận tập trung vào 3 nội dung: “Hướng tới Net Zero – Vai trò của các tổ chức tài chính và các chính sách phát triển thị trường tài chính xanh và đầu tư xanh tại Việt Nam”; “Phát triển thị trường tài chính xanh– Thực trạng, thách thức và cơ hội cho Việt Nam”; “Xu hướng đầu tư xanh trong phát triển bền vững trên thế giới và ở Việt Nam”.
Trên cơ sở thông tin từ các bài tham luận, phiên thảo luận về chủ đề: “Thúc đẩy đầu tư xanh và thị trường tài chính xanh, hướng tới mục tiêu Net Zero tại Việt Nam” sẽ đặt 2 nhóm vấn đề trọng tâm của thị trường vốn cần phát huy và khai thác có hiệu quả hơn nữa để phục vụ các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Việt Nam, bao gồm: đầu tư xanh và tài chính xanh.
Phiên thảo luận sẽ khai thác vấn đề ở nhiều khía cạnh, góc nhìn từ cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức tài chính, doanh nghiệp về:
- Tiến trình, thực trạng phát triển thị trường này, chỉ ra những khó khăn, hạn chế, vướng mắc cả về cơ chế chính sách của nhà nước, nhu cầu và khả năng tiếp cận, khả năng huy động và cung ứng nguồn vốn xanh của các chủ thể doanh nghiệp, quỹ đầu tư, các định chế tài chính;
- Thực tiễn triển khai tại địa phương của doanh nghiệp, các mô hình như khu công nghiệp;
- Trên cơ sở đó, hiến kế các giải pháp tháo gỡ, thúc đẩy phát triển bền vững tài chính xanh, cung ứng hiệu quả nguồn vồn xanh cho nền kinh tế.
Hội thảo dự kiến có sự tham gia của hơn 150 đại biểu là đại diện của các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức tín dụng trong nước, các đơn vị tư vấn tài chính. Tham dự hội thảo còn có các chuyên gia kinh tế về tài chính cùng cộng đồng các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam.
Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, bà Đặng Hồng Hạnh, Đồng sáng lập kiêm Giám đốc Điều hành VNEEC, cho rằng bên cạnh việc hoàn thiện các quy định pháp lý, Việt Nam cần sớm làm rõ quyền sở hữu tín chỉ carbon, xây dựng hệ thống đăng ký có khả năng kết nối với các thị trường quốc tế, đồng thời tăng cường năng lực cho doanh nghiệp và các bên tham gia. Đây là những điều kiện quan trọng để hình thành một thị trường carbon minh bạch, hiệu quả, góp phần thu hút nguồn lực cho chuyển đổi xanh và thực hiện các cam kết giảm phát thải của Việt Nam.
Từ một cộng đồng sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt, Tanmen ở tỉnh Hải Nam đang mở rộng sinh kế bằng du lịch biển, câu cá giải trí, trải nghiệm văn hóa và bảo tồn di sản hàng hải. Câu chuyện của Tanmen cho thấy một hướng đi đáng chú ý của kinh tế biển xanh: không chỉ khai thác tài nguyên biển mà còn gia tăng giá trị từ văn hóa, tri thức và đời sống của cộng đồng ven biển…
Việt Nam đang có tiềm năng lớn về trữ lượng dầu mỏ. Thậm chí, với những nguồn mỏ dầu khí đang cạn kiệt còn mở ra cơ hội lưu trữ carbon. Tận dụng tốt các nguồn mỏ này sẽ tạo ra CCS, Carbon Capture & Storage – một thị trường mới đầy tiềm năng, quy mô hàng chục tỷ USD.
Đơn giản hóa khả năng tiếp cận các nguồn tài chính quốc tế về khí hậu và đất đai, phát triển các công cụ giảm thiểu rủi ro để khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư; xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế minh bạch, có tính toàn vẹn cao đối với thị trường carbon và dịch vụ hệ sinh thái, tạo nền tảng để huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực...
Rosatom đang chuyển từ cách xây dựng từng nhà máy điện hạt nhân riêng lẻ sang mô hình tiêu chuẩn hóa, sản xuất và lắp ráp các tổ máy theo dây chuyền. Nga kỳ vọng cách tiếp cận này sẽ rút ngắn thời gian xây dựng, giảm chi phí và tạo lợi thế mới cho Rosatom trong cuộc đua giành các dự án điện hạt nhân trên toàn cầu…
Trong khuôn khổ Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách tạo lợi thế cạnh tranh thúc đẩy phát triển năng lượng” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức, các chuyên gia pháp lý và kinh tế đã đưa ra những góc nhìn sâu sắc về yêu cầu cải cách thể chế, trọng tâm là dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi).
Quy định cơ chế ủy quyền, giao thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan điều tra cho Trưởng, Phó trưởng công an cấp xã… có thể dẫn đến tình trạng thẩm quyền phân tán nhưng trách nhiệm khó kiểm soát. Thậm chí, điều này có thể vô hình chung làm hình thành thêm hơn 3.000 cơ quan điều tra ở cấp xã.