Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ gắn với khu thương mại tự do được xác định là một trong những động lực hạt nhân thúc đẩy phát triển kinh tế biển của TP. Hồ Chí Minh. Cùng với cảng biển và logistics, thành phố đặt mục tiêu phát triển đồng bộ các ngành kinh tế biển, hạ tầng kết nối, khoa học công nghệ và bảo vệ môi trường biển…

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 7270/QĐ-UBND về Kế hoạch triển khai, thực hiện Kế hoạch số 126-KH/TU ngày 27/8/2026 của Thành ủy về thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Theo đó, mục tiêu đến năm 2030 đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, có năng lực cạnh tranh quốc tế.

TRUNG TÂM KINH TẾ BIỂN ĐA NGÀNH, SỐ HÓA

Với định hướng này, kinh tế biển của thành phố không chỉ tập trung vào khai thác lợi thế cảng biển, mà phải hình thành hệ sinh thái đa ngành, kết nối hàng hải, logistics, thương mại, tài chính, du lịch biển, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Một trong những trọng tâm của kế hoạch là phát triển Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ gắn với khu thương mại tự do, kết nối với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải và Côn Đảo. Đây được định hướng trở thành hạt nhân thúc đẩy hoạt động trung chuyển hàng hóa, dịch vụ logistics và thương mại quốc tế.

Cùng với đầu tư cảng biển, thành phố đặt yêu cầu phát triển hệ thống hạ tầng giao thông kết nối, logistics và các dịch vụ hỗ trợ hàng hải. Việc kết nối cảng với mạng lưới giao thông liên vùng có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng lực khai thác cảng, giảm chi phí vận chuyển và mở rộng không gian phát triển kinh tế biển.

Kế hoạch cũng định hướng phát triển các ngành kinh tế biển có lợi thế, gồm hàng hải, vận tải biển, logistics, dịch vụ cảng, du lịch biển và ven biển, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi và các ngành công nghiệp, dịch vụ liên quan.

Đối với du lịch, thành phố định hướng hình thành chuỗi liên kết Cần Giờ – Vũng Tàu – Côn Đảo trong giai đoạn 2027–2030, phát triển các sản phẩm du lịch biển, đảo và dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Doanh thu du lịch biển và ven biển được đặt mục tiêu tăng bình quân 14% mỗi năm.

Trong lĩnh vực thủy sản, thành phố hướng tới phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghệ cao, bền vững; giá trị sản xuất nuôi biển tăng bình quân 8% mỗi năm, chiếm 15% tổng giá trị sản xuất thủy sản.

Một nội dung đáng chú ý khác là phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các ngành kinh tế biển. Thành phố định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật trong quản lý cảng biển, logistics, dự báo và giám sát tài nguyên môi trường biển.

Các lĩnh vực được ưu tiên nghiên cứu, ứng dụng còn có công nghệ sinh học biển, công nghệ nuôi trồng thủy sản, công nghệ dự báo thiên tai và các giải pháp phục vụ khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên biển.

Theo kế hoạch, từ năm 2026, thành phố triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về biển, đảo; phấn đấu hoàn thành trong năm 2028. Mục tiêu đến năm 2030 là 100% dữ liệu về tài nguyên, môi trường, hạ tầng và hoạt động kinh tế biển được số hóa, chia sẻ; 100% di sản biển được số hóa.

Thành phố cũng định hướng phát triển các lĩnh vực năng lượng mới như điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh và ammonia xanh, gắn với mục tiêu chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế biển xanh. Công nghệ khử mặn, công nghệ sinh học biển và y học biển cũng được xác định là những lĩnh vực có tiềm năng nghiên cứu, ứng dụng.

ĐA DẠNG NGUỒN VỐN THỰC HIỆN GỒM CẢ TRÁI PHIẾU XANH, TÍN DỤNG XANH

Để triển khai các nhiệm vụ, kế hoạch yêu cầu rà soát, tích hợp các nội dung phát triển kinh tế biển vào quy hoạch và kế hoạch đầu tư của thành phố. Trong năm 2026, các cơ quan liên quan tập trung rà soát quy hoạch, xây dựng danh mục dự án và xác định thứ tự ưu tiên đầu tư.

Sở Tài chính được giao chủ trì tham mưu danh mục dự án, phương án bố trí vốn đầu tư công, huy động nguồn lực theo hình thức đối tác công tư (PPP) và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Thành phố định hướng đa dạng hóa nguồn vốn, trong đó có tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Về hạ tầng giao thông, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 100% các tuyến đường ven biển theo quy hoạch, tùy thuộc khả năng cân đối nguồn lực. Đây là một trong những điều kiện để tăng cường kết nối các khu vực kinh tế biển, cảng biển, khu du lịch và các địa bàn ven biển, hải đảo.

Song song với phát triển hạ tầng và sản xuất, kế hoạch đặt yêu cầu bảo vệ môi trường, phục hồi hệ sinh thái và kiểm soát ô nhiễm biển. Thành phố tập trung phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ, hệ sinh thái biển Côn Đảo; tăng cường thu gom, xử lý rác thải nhựa và xây dựng hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm các nguy cơ sạt lở, ngập do triều cường, sự cố tràn dầu.

Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu 100% rác thải nhựa tại khu vực ven biển được thu gom, xử lý; 100% đảo có dân cư và các khu vực trọng điểm có hệ thống xử lý chất thải rắn, nước thải. Các địa phương ven biển và hải đảo phải có phương án ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai và nước biển dâng.

Đồng thời, thành phố đặt mục tiêu bảo đảm người dân tại các khu vực ven biển, hải đảo được tiếp cận điện, nước sạch, viễn thông băng rộng, dịch vụ y tế và giáo dục. Đây là yêu cầu nhằm gắn phát triển kinh tế biển với nâng cao chất lượng sống và bảo đảm sinh kế cho cộng đồng dân cư.

Kế hoạch được triển khai theo hai giai đoạn, trong đó năm 2026 tập trung rà soát, hoàn thiện quy hoạch, cơ chế chính sách, danh mục dự án và chuẩn bị nguồn lực. Giai đoạn 2027–2030 đẩy mạnh triển khai các chương trình, dự án và nhiệm vụ đã xác định.

Sở Tài chính là cơ quan đầu mối theo dõi, tổng hợp và tham mưu UBND thành phố điều phối thực hiện. Các sở, ngành và chính quyền địa phương có trách nhiệm triển khai nhiệm vụ theo lĩnh vực, địa bàn được phân công; đồng thời phối hợp huy động nguồn lực và bảo đảm tiến độ.

Về tầm nhìn dài hạn, đến năm 2045, TP. Hồ Chí Minh hướng tới trở thành trung tâm cung cấp dịch vụ biển, tài chính và logistics có tầm quốc tế; trung tâm khoa học, công nghệ biển của khu vực châu Á, với nền kinh tế biển xanh, thông minh và phát triển bền vững, đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0.