Không bao giờ vay mượn đề đầu tư và biết khi nào nên từ bỏ là những nguyên tắc của huyền thoại đầu tư Warren Buffett

Warren Buffett, 87 tuổi, hiện sở hữu tài sản hơn 84 tỷ USD, theo thống kê của Forbes, là chủ tịch kiêm CEO của công ty đầu tư Berkshire Hathaway. Theo Alice Schroeder - tác giả viết tiểu sử nổi tiếng, Buffett cho biết thành công đáng kinh ngạc của ông là nhờ vào một số quy tắc chính dưới đây.

1. Tái đầu tư lợi nhuận

Khi kiếm được khoản lợi nhuận đầu tiên, mọi người thường muốn tiêu ngay. Nhưng theo Buffett, thay vì làm vậy, hãy tiếp tục đầu tư số tiền đó. Ngay từ thời trung học, Buffett và một người bạn đã mua máy đánh bóng và đặt ở một tiệm cắt tóc. Khi kiếm được tiền lãi, họ tiếp tục mua thêm nhiều máy mới cho tới khi mở rộng ra thêm 8 cửa hàng khác. Khi người bạn thôi hợp tác và bán lại cổ phần, Buffett đã mua lại và dùng tiền đầu tư vào kinh doanh thứ khác.

"Nếu như bạn đầu tư 1.000 USD với lợi nhuận 10%/năm, tức là bạn sẽ kiếm được 100 USD mỗi 12 tháng. Nếu bạn tiêu số tiền đó, nó sẽ ra đi mãi mãi và bạn sẽ luôn chỉ kiếm được 100 USD/năm. Nhưng nếu có thể tái đầu tư số tiền đó với tỷ suất lợi nhuận tương đương, thì sau năm thứ 2, bạn sẽ không chỉ kiếm được 10% của 1.000 USD mà của 1.100 USD, tương đương 110 USD. Và tới năm thứ 10, bạn sẽ kiếm được 235 USD/năm".

2. Sẵn sàng khác biệt

Đừng bao giờ đưa ra quyết định dựa trên những gì mọi người đang nói hoặc đang làm. Khi bắt đầu quản lý số tiền 100.000 USD của một số nhà đầu tư vào năm 1956, Buffett luôn được biết đến là người khác biệt. Ông làm việc ở Omaha, chứ không phải tại Phố Wall và ông cũng không nói với các đối tác rằng mình đang đầu tư ở đâu. Mọi người đều đoán rằng ông sẽ thất bại, nhưng khi ông ngừng hợp tác 14 năm sau đó, 100.000 USD đã biến thành hơn 100 triệu USD.  

Ben Graham - cha đẻ của thuyết đầu tư giá trị - từng nói rằng bạn không đúng khi những người khác đồng ý với quan điểm của bạn, mà chỉ đúng khi các phân tích và số liệu của bạn đúng. Một nhà đầu tư luôn phải tư duy độc lập và điều này đồng nghĩa rằng họ phải sẵn sàng để khác biệt với đám đông.

3. Luôn thỏa thuận rõ ràng trước khi bắt đầu

Buffett đã học được bài học quý giá khi còn là một đứa trẻ. Ông nội của Buffett đã thuê ông cùng một người bạn dọn dẹp cửa hàng thực phẩm của gia đình sau một cơn bão tuyết. Hai người đã mất 5 tiếng lao động vất vả nhưng sau đó chỉ được trả chưa tới 90 cent và phải chia đôi với nhau.

Warren Buffett thường không thương lượng. Ông luôn nói thẳng mức giá mình sẵn sàng trả để thâu tóm một công ty.

4. Để mắt tới những khoản chi phí nhỏ

Buffett thường đầu tư vào các công ty được quản lý bởi những người quan tâm tới các khoản chi phí nhỏ nhất. Ông từng mua một công ty mà chủ của nó đếm từng cuộn trong số 500 cuộn giấy vệ sinh để kiểm tra xem có bị gian lận hay không.

Buffett cũng ngưỡng mộ một người bạn khi người này chỉ sơn một mặt tòa văn phòng của mình - mặt quay ra đường. Bản thân Buffett cũng là người vô cùng tiết kiệm. Ông thường dùng phiếu giảm giá khi mua đồ ăn tại cửa hàng McDonald's.

5. Hạn chế các khoản vay

Buffett không bao giờ vay các khoản tiền lớn để đầu tư. Ông từng nhận được nhiều lá thư từ những người từng nghĩ rằng khoản vay của họ nằm trong tầm kiểm soát nhưng rồi cuối cùng lại chìm trong nợ nàn. Lời khuyên của Buffett cho họ là thỏa thuận với các chủ nợ để trả trong khả năng của mình, sau đó khi đã hết nợ, dùng các khoản tiết kiệm có thể để đầu tư.

Warren Buffett thường nói ông không muốn ông hay Berkshire Hathaway rơi vào tình trạng phải dựa vào ai đó về mặt tài chính. Sự ổn định về tài chính cũng như dữ trữ tiền mặt của Berkshire Hathaway cho phép Warren Buffett nắm lấy nhiều cơ hội khi thị trường đi xuống - như từng xảy ra vào năm 2008 khi đưa ra những khoản vay "cứu trợ" khổng lồ cho các công ty như Harley Davidson, Goldman Sachs, và General Electric.

6. Luôn kiên định

Với sự kiên định và khéo léo, bạn có thể đánh bại những đối thủ lớn. Theo Buffett, một người sẽ thường phải đối mặt với những khó khăn và thách thức trong đời mình và điều họ cần làm là luôn kiện định để vượt qua chúng.

7. Biết khi nào nên từ bỏ

Khi còn thiếu niên, Buffett từng tới trường đua và đánh cược nhưng thất bại. Để lấy lại tiền, ông tiếp tục đặt cược vào cuộc đua khác và lại tiếp tục mất tiền. Khi đó, ông cảm thấy vô cùng tồi tệ bởi đã lãng phí gần như thu nhập cả tuần của mình. Sau này, ông không bao giờ lặp lại sai lầm đó. 

Lời khuyên của Buffett là bạn không cần phải kiếm lại tiền theo cách đã mất nó. Nếu như nhận ra phương pháp đầu tư ban đầu với một cổ phiếu thất bại, thì đã đến lúc bán hết và từ bỏ nó. Sau đó, hay tìm kiếm các cơ hội đầu tư mới. Tại Thung lũng Silicon, nhiều startup có phương châm: Thất bại thật nhanh. Có nghĩa là nếu sớm thất bại thì bạn sẽ sớm nhận ra được nó, học hỏi được từ đó và tiếp tục tiến lên.

8. Đánh giá các rủi ro

Năm 1995, công ty của con trai Buffett - Howie bị FBI cáo buộc tội làm giá cổ phiếu. Buffett khi đó đã khuyên Howie hình dung ra viễn cảnh tồi tệ và tốt đẹp nhất nếu tiếp tục ở lại công ty đó. Sau đó, Howie đã nhanh chóng nhận ra những rủi ro phải chịu nếu ở lại vượt xa lợi ích có được, và quyết định nghỉ việc ngay ngày hôm sau.

Warren Buffett có cách đánh giá các rủi ro rất khác so với các nhà đầu tư khác. Ở phố Wall và các lớp học quản trị kinh doanh, rủi ro thường đồng nghĩa với sự biến động. Nhưng Buffett không đồng tình với quan điểm này.

Ông cho rằng rủi ro đơn giản là khả năng mất đi khoản đầu tư ban đầu. Và nó không phải là thứ mà nhà đầu tư có thể giảm thiểu bằng cách đa dạng hóa danh mục, quyền chọn hay các chiến lược quản lý danh mục khác. Đối với Buffett, rủi ro là thứ chỉ dẫn đến hai lựa chọn: đầu tư hoặc không.

9. Biết rõ ý nghĩa thực sự của thành công

Dù giàu có, nhưng Buffett không dùng tiền bạc làm thước đo của thành công. Năm 2006, ông đã cam kết cho đi gần như toàn bộ tài sản của mình để làm từ thiện, chủ yếu qua tổ chức Bill & Melinda Gates Foundation. Ông kiên quyết không tài trợ cho các công trình mang tên mình - không có tòa nhà hay hội trường nào tên Warren Buffett cả. 

"Khi bằng tuổi tôi, thành công đối với bạn sẽ được đo bằng việc có bao nhiêu người bạn muốn thực sự yêu quý bạn. Đó là bài kiểm tra cuối cùng về việc bạn đã sống cuộc đời mình như thế nào".