Khi các gia đình Việt bước từ giai đoạn tích lũy sang bảo toàn và chuyển giao tài sản, bài toán thịnh vượng không còn dừng ở việc giữ gìn thành quả kinh tế. Các chuyên gia cho rằng hoạch định tương lai cần gắn kết quản trị di sản với chăm sóc sức khỏe chủ động, nhằm giúp các thế hệ không chỉ thừa hưởng tài sản mà còn duy trì chất lượng sống lâu dài...

Tại AIA Elite Summit 2026 diễn ra ngày 24/10 với chủ đề “Legacy và Longevity” (di sản và trường thọ), các chuyên gia cho rằng thịnh vượng bền vững của mỗi gia đình không chỉ nằm ở việc tích lũy, chuyển giao tài sản mà còn ở khả năng duy trì sức khỏe và chất lượng sống. Vì vậy, cần hoạch định tương lai từ sớm, kết hợp giải pháp tài chính, pháp lý và chăm sóc sức khỏe dài hạn.

QUẢN TRỊ TÀI SẢN TRƯỚC YÊU CẦU CHUYỂN GIAO THẾ HỆ

Ông Andrew Loh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ AIA Việt Nam, cho biết cách tiếp cận tài sản tại Việt Nam đang dần chuyển từ giai đoạn tạo dựng sang quản trị, bảo toàn và chuyển giao giữa các thế hệ. Việc tích lũy được tài sản lớn không đồng nghĩa với việc gia đình đã xây dựng được một di sản bền vững.

Để tài sản tiếp tục phát huy giá trị, các gia đình cần có kế hoạch bảo vệ trước rủi ro, chuẩn bị cơ cấu quản trị và năng lực cho người tiếp nhận, đồng thời xác định rõ cách thức chuyển giao.

Trong hơn 30 năm qua làm việc, ông nhận thấy câu chuyện về tài sản tư nhân tại Việt Nam chủ yếu gắn với quá trình thành lập doanh nghiệp, xây dựng nhà máy và tích lũy các khoản đầu tư. Nhiều nhà sáng lập đã dành phần lớn sự nghiệp để phát triển hoạt động kinh doanh và tạo dựng tài sản.

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn chuyển giao, các gia đình phải giải quyết những vấn đề khác: “Ai sẽ tiếp tục điều hành doanh nghiệp, làm thế nào bảo vệ thành quả đã gây dựng và thế hệ kế tiếp đã sẵn sàng tiếp nhận trách nhiệm hay chưa”, ông Andrew nói.

Theo ông Andrew Loh, quá trình này diễn ra trong bối cảnh dân số Việt Nam đang già hóa. Dự báo đến năm 2036, người từ 60 tuổi trở lên sẽ chiếm khoảng 20% dân số, tương đương 21 triệu người. Cùng lúc, khoảng 500 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam được đề cập là đang bước vào giai đoạn chuyển giao giữa các thế hệ.

Những thay đổi này đặt ra yêu cầu hoạch định đồng thời nhiều vấn đề, từ bảo đảm tài chính khi chủ sở hữu bước vào tuổi nghỉ hưu đến chuẩn bị nhân sự kế nhiệm và duy trì hoạt động của doanh nghiệp. Việc chuyển giao vì vậy không chỉ là thủ tục sang tên tài sản mà còn đòi hỏi quá trình chuẩn bị lâu dài về quản trị, năng lực và trách nhiệm của người tiếp nhận.

Một yếu tố khác làm tăng độ phức tạp là phạm vi hoạt động và sinh sống của các gia đình ngày càng mở rộng ra quốc tế. Khi tài sản và các thành viên gia đình phân bố tại nhiều thị trường, việc hoạch định cần tính đến sự khác biệt về môi trường pháp lý, tài chính và các nghĩa vụ liên quan.

Một gia đình có thể sở hữu doanh nghiệp, bất động sản, danh mục đầu tư, hợp đồng bảo hiểm và tài sản ở nước ngoài. Trong trường hợp đó, thách thức không chỉ nằm ở hiệu quả của từng khoản đầu tư mà còn ở cách các thành phần phối hợp với nhau trong kế hoạch chung.

Ông Andrew Loh cho rằng quản trị tài sản phức tạp đòi hỏi sự phối hợp giữa các chuyên gia tài chính, pháp lý, bảo hiểm và y tế. Vì vậy, việc chuyển giao cần được chuẩn bị từ sớm, xây dựng cơ cấu quản trị, đào tạo thế hệ kế tiếp đến bảo vệ sức khỏe và duy trì chất lượng sống của các thành viên gia đình.

DUY TRÌ SỨC KHỎE LÀ MỘT PHẦN CỦA HOẠCH ĐỊNH TƯƠNG LAI

Ở góc độ sức khỏe, TS. BS Kelvin Loh, Phó Tổng Giám đốc Chăm sóc Sức khỏe, Tập đoàn AIA, cho rằng thịnh vượng không chỉ được đo bằng tài sản tích lũy hay tuổi thọ, mà còn ở số năm con người duy trì sức khỏe tốt để tận hưởng thành quả đã tạo dựng.

Theo số liệu được dẫn tại sự kiện, tuổi thọ tại Việt Nam khoảng 75 năm, trong khi số năm sống khỏe mạnh khoảng 65 năm. Khoảng cách 10 năm cho thấy việc kéo dài tuổi thọ cần đi đôi với nâng cao chất lượng sống và thu hẹp thời gian sống trong tình trạng sức khỏe suy giảm.

Theo ông Kelvin Loh, khoa học trường thọ hướng đến chăm sóc sức khỏe chủ động, từ dự báo nguy cơ, phòng ngừa đến chẩn đoán, điều trị và phục hồi. Khi còn khỏe mạnh, mỗi người cần chủ động nhận diện nguy cơ và có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

“Không có phương án duy nhất phù hợp với mọi gia đình. Kế hoạch cần xuất phát từ điều kiện tài chính, tình trạng sức khỏe và mục tiêu sống của từng người, đồng thời được điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi. Chuẩn bị cho tương lai không chỉ là trao lại tài sản, mà còn là duy trì thành quả đã gây dựng và tạo điều kiện để các thế hệ sống khỏe mạnh, chủ động hơn”.

TS. BS Kelvin Loh Phó Tổng Giám đốc Chăm sóc Sức khỏe Tập đoàn AIA

TS. Naras Lapsys, Giám đốc Y khoa và Chuyên gia Dinh dưỡng cấp cao tại Chi Longevity (Singapore), cho biết tuổi sinh học chịu ảnh hưởng của gene, lối sống và môi trường, nên có thể khác với tuổi theo ngày sinh. 

Ông Naras cũng lưu ý các phương pháp chống lão hóa cần được cân nhắc dựa trên dữ liệu sức khỏe cá nhân và tư vấn chuyên môn. Những yếu tố nền tảng như vận động thường xuyên, dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ giấc và duy trì lối sống lành mạnh vẫn đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Trong khi đó, GS. TS. BS. Trần Trung Dũng, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec, nhấn mạnh vai trò của việc duy trì khả năng vận động và phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm thể chất. Nhiều người xem suy giảm thể lực là hệ quả tất yếu của tuổi tác, dù một số vấn đề có thể xuất hiện từ nhiều năm trước khi sức khỏe giảm sút rõ rệt.

Việc duy trì khối cơ thông qua vận động và tập luyện phù hợp giúp bảo vệ sức mạnh, khả năng giữ thăng bằng và duy trì sự độc lập trong sinh hoạt khi lớn tuổi. Nếu được phát hiện và can thiệp sớm, một số vấn đề sức khỏe có thể không tiến triển đến mức cần những biện pháp điều trị phức tạp hơn.