Không phải để thay thế con người, càng không phải để biến bệnh viện thành một nơi chỉ có máy móc và những quy trình tự động, chuyển đổi số là giảm thời gian chờ đợi, giảm giấy tờ, để thầy thuốc có thêm thời gian chăm sóc người bệnh và người bệnh được phục vụ tốt hơn…

Tại Bệnh viện 198 - Bộ Công an, dấu ấn của chuyển đổi số hiện diện ngày càng rõ trong các khâu khám, chữa bệnh. Những giấy tờ trước đây từng khiến người bệnh phải “ôm” theo mỗi lần đến viện, giờ đã được tích hợp, đơn giản hóa. 

Ấn tượng hơn cả là chuyển đổi số không chỉ ở một vài khâu mà đang được triển khai trên nhiều hoạt động của bệnh viện. Từ bệnh án, thủ tục hành chính, nhập viện, ra viện đến thanh toán viện phí, lĩnh thuốc tại quầy… ngày càng được số hóa. Nhiều khâu chỉ cần quét mã, xác nhận thông tin, thậm chí xác thực bằng sinh trắc học là có thể hoàn tất.

Tương tự, thời gian qua, Bệnh viện Hữu Nghị đã triển khai hệ thống kiosk lấy số thứ tự khám bệnh tự động. Thay vì phải đứng xếp hàng chờ nhân viên y tế phát số, người bệnh có thể chủ động lấy số ngay tại kiosk bằng cách quét căn cước công dân (CCCD), thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) hoặc mã vạch trên sổ khám bệnh. Sau khi quét, hệ thống tự động hiển thị các thông tin của người bệnh trên màn hình.

Người bệnh chỉ cần kiểm tra thông tin và nhấn nút “lấy số”. Số thứ tự đồng thời được chuyển lên hệ thống tiếp đón khám bệnh để nhân viên tiếp đón xử lý. Khi đến lượt, hệ thống thông báo số thứ tự và cửa tiếp đón để người bệnh thực hiện các thủ tục đăng ký khám.

Theo BSCKII. Đào Trọng Thành, Phó trưởng khoa Khám bệnh B, Bệnh viện Hữu Nghị: “Người bệnh được phân luồng tự động ngay từ cửa vào, không cần xếp hàng dài tại khu vực lấy số, qua đó giảm ùn tắc tại quầy tiếp đón, giải phóng không gian chờ và giảm áp lực cho nhân viên y tế”.

Bệnh nhân của Bệnh viện Hữu Nghị chủ yếu là người cao tuổi, do đó, bệnh viện chú trọng thiết kế và triển khai các giải pháp theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận. Các kiosk lấy số được thiết kế với giao diện rõ ràng, chữ dễ đọc, các bước thao tác được tối giản. Bên cạnh đó, hệ thống còn kết hợp thông báo bằng âm thanh với hiển thị số thứ tự và cửa tiếp đón, giúp người bệnh thuận tiện theo dõi lượt khám.

Ở cấp độ địa phương, toàn tỉnh Phú Thọ hiện có 60 cơ sở khám, chữa bệnh. Đến nay, hạ tầng công nghệ thông tin tại các đơn vị khám, chữa bệnh cơ bản đạt mức 5/7 trở lên theo Bộ tiêu chí ứng dụng công nghệ thông tin của Bộ Y tế.

Hiện nay, 100% bệnh viện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ hoàn thành triển khai hồ sơ bệnh án điện tử theo lộ trình; 100% cơ sở khám, chữa bệnh thực hiện khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID. Dự kiến trong năm 2026, toàn tỉnh sẽ bỏ hoàn toàn bệnh án giấy.

Còn tại Đà Nẵng, ứng dụng y tế số OneCare là một giải pháp được Bệnh viện Đà Nẵng triển khai để nâng cao trải nghiệm và khả năng tiếp cận thông tin của người bệnh. Với ứng dụng này, người bệnh ngoại trú có thể khai thác thông tin khám bệnh, chỉ định và kết quả cận lâm sàng, đơn thuốc, đồng thời thực hiện các nội dung xác nhận, ký điện tử được Bệnh viện cung cấp.

BS. Nguyễn Đức Phúc, Phó Trưởng Khoa Khám bệnh, cấp cứu, Bệnh viện Đà Nẵng, thông tin tất cả các bệnh nhân khám ngoại trú như: khám bảo hiểm y tế, khám dịch vụ hay khám yêu cầu đều có thể đặt lịch tại nhà. Trước đây, bệnh nhân phải đến xếp hàng dùng sổ, lấy số thứ tự, khi có ứng dụng này, người bệnh chủ động tiếp cận các dịch vụ y tế của bệnh viện.

Theo Bộ Y tế, giảm thời gian chờ đợi, đơn giản hóa thủ tục và hạn chế những khâu trung gian không cần thiết đang trở thành một yêu cầu xuyên suốt trong cải cách hoạt động khám, chữa bệnh. Quá trình này không chỉ liên quan đến khoảng thời gian người bệnh ngồi chờ trước cửa phòng khám, mà bao trùm cả một hành trình từ đăng ký, tiếp đón, khám lâm sàng, thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến thanh toán, nhận thuốc và hoàn tất các thủ tục liên quan.

Trong định hướng này, một trong những vấn đề được Bộ Y tế làm rõ là cách hiểu về mốc khoảng 6 phút dành cho một lượt khám trực tiếp. Bộ Y tế khẳng định mốc khoảng 6 phút được đề cập trong quá trình tổ chức, đánh giá hoạt động khám bệnh tại một số cơ sở chỉ là thời gian dự kiến dành cho hoạt động khám trực tiếp của bác sĩ, bao gồm hỏi bệnh, thăm khám, đánh giá tình trạng và đưa ra chỉ định chuyên môn. Không phải thời gian tối thiểu bắt buộc áp dụng giống nhau đối với tất cả người bệnh.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu giảm thời gian khám, chữa bệnh không đồng nghĩa với việc rút ngắn một cách cơ học thời gian bác sĩ dành cho người bệnh. Dù thời gian dài hay ngắn, bác sĩ vẫn phải thực hiện đầy đủ việc hỏi bệnh, thăm khám, đánh giá, chẩn đoán, chỉ định điều trị, tư vấn và ghi chép hồ sơ theo yêu cầu chuyên môn.

Như vậy, dư địa lớn để rút ngắn hành trình khám, chữa bệnh nằm ở việc giảm thời gian chờ và tổ chức lại những khâu trước, trong và sau khi khám. Quyết định số 1313/QĐ-BYT đã đặt mục tiêu thống nhất quy trình, rút ngắn thời gian chờ đợi, đơn giản hóa thủ tục, hạn chế phiền hà và nâng cao sự hài lòng của người bệnh. Các mốc thời gian được xác định chủ yếu là chỉ tiêu phấn đấu đối với toàn bộ quy trình khám bệnh. 

Ứng dụng công nghệ thông tin và liên thông dữ liệu được xác định là giải pháp quan trọng. Việc liên thông kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, tổ chức đặt lịch và quản lý quy trình bằng công nghệ có thể giúp giảm những thao tác lặp lại, hạn chế người bệnh phải di chuyển nhiều lần giữa các bộ phận, đồng thời hỗ trợ bệnh viện điều tiết lượng người đến khám trong từng khung giờ.

Như vậy, mục tiêu cuối cùng của cải cách không đơn thuần là làm cho một lượt khám diễn ra nhanh hơn, mà là rút ngắn toàn bộ hành trình khám, chữa bệnh. Khi thủ tục được tinh gọn, dữ liệu được liên thông, lịch khám được tổ chức hợp lý và nguồn lực được bố trí theo lưu lượng thực tế, người bệnh có thể dành ít thời gian hơn cho việc chờ đợi và thủ tục, trong khi bác sĩ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho công việc chuyên môn.

Đó cũng là hướng chuyển từ cải tiến từng thủ tục riêng lẻ sang tổ chức lại quy trình khám, chữa bệnh theo hướng thuận tiện, linh hoạt và hiệu quả hơn. Trong đó giảm thời gian và chi phí cho người dân phải đi cùng với bảo đảm chất lượng chuyên môn, quyền lợi và an toàn của người bệnh.