Bộ Nội vụ đang đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg về Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước. Trọng tâm là việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đề nghị hỗ trợ tại Quỹ nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người lao động và doanh nghiệp...

Báo cáo tổng kết thi hành Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước, Bộ Nội vụ cho biết cơ chế thu - nộp được duy trì ổn định, công khai và minh bạch theo đúng quy định. Mức đóng góp của doanh nghiệp dịch vụ là 150.000 đồng/người lao động/hợp đồng. Mức đóng góp của người lao động 100.000 đồng/người/hợp đồng.

GIẢM ÁP LỰC TÀI CHÍNH CHO DOANH NGHIỆP VÀ NGƯỜI LAO ĐỘNG

Theo Bộ Nội vụ, nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường lao động ngoài nước cùng quy trình quản lý thu chặt chẽ, số dư tích lũy của Quỹ liên tục tăng trưởng bền vững. Đến giữa năm 2026 đạt trên 461 tỷ đồng.

Nguồn tài chính này bảo đảm năng lực cân đối vững chắc, sẵn sàng ứng phó với các tình huống đột xuất hoặc khủng hoảng diện rộng trên thị trường lao động quốc tế; hỗ trợ việc phát triển, ổn định và mở rộng thị trường lao động ngoài nước; phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro đối với người lao động và doanh nghiệp cũng như phối hợp bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Từ năm 2020 đến hết ngày 30/6/2026, Quỹ đã tiếp nhận tổng cộng 641 hồ sơ đề nghị hỗ trợ. Quỹ đã thực hiện chi hỗ trợ cho 617 trường hợp với tổng kinh phí 18,79 tỷ đồng.

Trong đó, 102 trường hợp người lao động phải về nước trước thời hạn do gặp tai nạn lao động, tai nạn rủi ro, ốm đau suy giảm khả năng lao động, hoặc do người sử dụng lao động giải thể, phá sản, ảnh hưởng thiên tai, chiến sự, bị ngược đãi, cưỡng bức lao động...

515 trường hợp chi hỗ trợ cho thân nhân của người lao động không may bị chết, mất tích trong thời gian làm việc ở nước ngoài, giúp gia đình vơi bớt đau thương, mất mát và khó khăn tài chính. 24 trường hợp không hỗ trợ do không đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Các trường hợp không hỗ trợ đều được Quỹ gửi văn bản trả lời công khai, nêu rõ lý do.

Đối với doanh nghiệp dịch vụ, với việc triển khai Quyết định 34/2025/QĐ-TTg, Bộ Nội vụ đánh giá đã giúp giảm thiểu rủi ro tài chính trực tiếp khi xử lý sự cố liên quan đến người lao động.

Trước đây, khi xảy ra các vụ việc bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh, chủ sử dụng lao động nước ngoài phá sản), hoặc các rủi ro nghiêm trọng (người lao động bị ngược đãi, tai nạn, tử vong…), doanh nghiệp dịch vụ thường phải tự ứng trước hoặc gánh chịu những khoản chi phí phát sinh rất lớn để giải quyết.

Hiện doanh nghiệp giảm bớt áp lực này nhờ các cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp từ Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước, bao gồm hỗ trợ chi phí đi lại xử lý sự cố và chia sẻ chi phí hậu sự cho người lao động.

Bên cạnh đó, Quỹ giúp giảm áp lực đền bù và xử lý khiếu nại từ người lao động. Khi người lao động phải về nước trước hạn do các nguyên nhân khách quan, doanh nghiệp thường đối mặt với các vụ việc khiếu nại, đòi bồi thường hoặc tranh chấp hợp đồng.

Việc Quỹ thực hiện chi trả các khoản kinh phí hỗ trợ trực tiếp cho người lao động đã gián tiếp giúp doanh nghiệp dịch vụ giải tỏa áp lực có thể dẫn đến xung đột lợi ích, kiện tụng kéo dài giữa lao động và doanh nghiệp dịch vụ, đồng thời, góp phần tiết kiệm thời gian và chi phí pháp lý cho doanh nghiệp dịch vụ.

Ngoài ra, thông qua cơ chế hạch toán trực tiếp, cũng tối ưu hóa chi phí cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp dịch vụ được hạch toán khoản đóng góp vào Quỹ (150.000 đồng/lao động/hợp đồng) vào chi phí hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Điều này giúp doanh nghiệp giảm bớt nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp một cách hợp pháp, biến một khoản phí bắt buộc thành chi phí vận hành được khấu trừ chính thức, tối ưu hóa dòng tiền hoạt động.

RÚT NGẮN THỜI GIAN XỬ LÝ HỒ SƠ HỖ TRỢ

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg cũng đã phát sinh một số bất cập, bao gồm sự chưa đồng bộ về thời hạn giải quyết thủ tục hành chính.

Hiện nay, thời hạn kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và làm thủ tục chi hỗ trợ vẫn ghi nhận là 10 ngày làm việc. Vì vậy, để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, Bộ Nội vụ đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg.

Trọng tâm là việc sửa đổi, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đề nghị hỗ trợ tại Quỹ nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người lao động và doanh nghiệp. Theo đó, Bộ Nội vụ đề xuất cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ hỗ trợ người lao động từ 10 ngày làm việc xuống còn 8 ngày đối với các trường hợp: Về nước do tai nạn, ốm đau, thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, doanh nghiệp phá sản, do bị ngược đãi, cưỡng bức lao động.

Thời gian giải quyết còn 8 ngày cũng áp dụng với các trường hợp gồm: Hỗ trợ thân nhân người lao động bị chết, mất tích; hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề; khai thác, phát triển thị trường; giải quyết rủi ro liên quan đến người lao động; hỗ trợ chi phí đưa thi hài, di hài người lao động bị chết về nước.

Riêng thời gian giải quyết đối với hỗ trợ giải quyết tranh chấp phát sinh, dự kiến cắt giảm từ 10 ngày làm việc xuống còn 7 ngày.