Đề xuất thay đổi cách tính phí bảo hiểm y tế theo lương cơ sở

Trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, cử tri các tỉnh An Giang, Lâm Đồng đã gửi phản ánh đến Bộ Y tế, cho rằng hiện nay bảo hiểm y tế hộ gia đình áp dụng với 4,5% mức lương cơ sở là quá cao đối với người dân.

Thực tế có những hộ gia đình số lượng thành viên nhiều, không có khả năng tham gia. Vì vậy, cử tri đề nghị quan tâm xem xét có chính sách hỗ trợ hoặc giảm mức đóng bảo hiểm y tế đối với hộ gia đình.

Cử tri tỉnh An Giang cũng phản ánh việc tính phí tham gia bảo hiểm y tế theo hệ số lương cơ sở là chưa phù hợp, gây nhiều khó khăn cho người dân. Bởi đại đa số thu nhập của người dân không được tính bằng hệ số lương như công chức…Điều này cũng ảnh hưởng lớn đến việc vận động người dân tham gia bảo hiểm y tế. Cử tri đề nghị xem xét và quy định mức thu bảo hiểm y tế phù hợp.

Trả lời nội dung này, Bộ Y tế cho biết hiện nay, theo quy định tại Luật Bảo hiểm y tế và Nghị định số 188/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, mức đóng bảo hiểm y tế được xác định theo từng nhóm đối tượng tham gia. Cụ thể, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thực hiện đóng bảo hiểm y tế theo tiền lương tháng.

Trong khi đó, nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, là những người không thuộc diện hưởng lương hoặc không tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc, thực hiện đóng bảo hiểm y tế trên cơ sở mức lương cơ sở.

Quy định này vừa bảo đảm tính công bằng, thuận lợi trong việc tham gia bảo hiểm y tế, vừa phù hợp với cơ chế Nhà nước hỗ trợ cho một số nhóm đối tượng, bởi chính sách hỗ trợ cũng được tính toán trên cơ sở mức đóng theo lương cơ sở.

Ngoài ra, tại Nghị định số 188/2025/NĐ-CP đã quy định: Căn cứ khả năng ngân sách của địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trình Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố quyết định mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho các đối tượng cao hơn mức hỗ trợ tối thiểu, và mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho các đối tượng không được hưởng mức hỗ trợ theo quy định hiện hành.

Theo Bộ Y tế, với phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế được hưởng tương đối đầy đủ, mức đóng bảo hiểm y tế hiện tại được đánh giá là tương đối thấp so với các nước có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội tương đồng.

Về mở rộng đối tượng được Nhà nước hỗ trợ mua bảo hiểm y tế, Bộ Y tế cho biết quy định hiện hành đã xác định các nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ, hoặc hỗ trợ một phần mức đóng bảo hiểm y tế, bao gồm người nghèo, người cận nghèo, học sinh, sinh viên, hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình và một số đối tượng chính sách xã hội khác.

Đối với nhóm đối tượng người dân từ 60 tuổi trở lên, nếu không thuộc các đối tượng nêu trên, công dân có thể tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình để hưởng mức đóng giảm dần theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế như sau: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Đối với nhóm đối tượng là học sinh, sinh viên, hiện nay tham gia bảo hiểm y tế theo nhóm do ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng, mức hỗ trợ tối thiểu 50%. Mức hỗ trợ này cao hơn mức hỗ trợ tối thiểu 30% áp dụng đối với hộ gia đình, và tương đương mức hỗ trợ đối với thành viên thứ tư trong hộ gia đình.