Trung Quốc đang tích hợp công nghệ AI của công ty khởi nghiệp DeepSeek vào hàng loạt hệ thống vũ khí, từ xe chiến đấu tự hành đến đàn máy bay không người lái…

Cuộc điều tra được hãng tin Reuters mới đây thực hiện, dựa trên hàng trăm bài báo nghiên cứu, bằng sáng chế và hồ sơ mua sắm của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), đã chỉ ra DeepSeek là cái tên quan trọng đứng đằng sau năng lực chế tạo vũ khí của Trung Quốc hiện nay.

Đây là công ty khởi nghiệp AI từng khiến Thung lũng Silicon chấn động vào tháng 1 năm nay khi sở hữu mô hình ngôn ngữ đạt hiệu suất sánh ngang đối thủ Mỹ nhưng chi phí đào tạo chỉ bằng một phần nhỏ.

Theo Tổ chức Jamestown Foundation, mô hình DeepSeek đã xuất hiện trong hàng chục hồ sơ đấu thầu và mua sắm của PLA trong năm 2025.

Tập đoàn Công nghiệp Bắc Trung Quốc Norinco, doanh nghiệp nhà nước lớn nhất trong lĩnh vực quốc phòng của Trung Quốc, đầu năm nay đã giới thiệu phương tiện quân sự tự hành P60, có thể di chuyển với vận tốc lên tới 50 km/giờ và tự động hỗ trợ tác chiến. Đáng chú ý, “bộ não” AI của P60 được phát triển bởi DeepSeek.

Trường Đại học Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh (Beihang), một trung tâm nghiên cứu hàng đầu về công nghệ quốc phòng của Trung Quốc, cũng đang ứng dụng DeepSeek để nâng cao khả năng ra quyết định của đàn máy bay không người lái UAV khi truy tìm các mục tiêu.

Các nhà nghiên cứu của Đại học Công nghệ Tây An cũng cho biết trong một báo cáo tháng 5/2025 rằng hệ thống có sự hỗ trợ từ công nghệ AI của DeepSeek có thể phân tích tới 10.000 kịch bản chiến trường chỉ trong 48 giây.

Đáng chú ý, mỗi kịch bản có các yếu tố địa hình và bố trí lực lượng khác nhau. Nếu nhóm sĩ quan tự thực hiện, khối lượng công việc này sẽ mất tới 48 giờ để hoàn thành. Nhưng nhờ AI, công việc được xử lý chỉ trong vài giây.

Tuy nhiên, cũng chính qua việc phân tích hồ sơ mua sắm và bằng sáng chế, Reuters phát hiện PLA cùng nhiều tổ chức liên quan vẫn phụ thuộc vào GPU AI của Nvidia.

Reuters phát hiện 35 bằng sáng chế, chủ yếu do Đại học Công nghệ Quốc phòng Quốc gia (NUDT) và các cơ sở nghiên cứu phục vụ quân đội của Trung Quốc vẫn đề cập đến việc sử dụng chip Nvidia A100. Một trong số đó được nộp vào cuối tháng 6 năm nay, song chưa rõ GPU được mua trước hay sau khi Mỹ áp đặt lệnh kiểm soát xuất khẩu.

Thậm chí, nền tảng AI của DeepSeek được tích hợp trong xe quân sự của Norinco cũng bị cho là được huấn luyện bằng GPU Nvidia, dù phiên bản mới nhất của nó đã hỗ trợ chip Huawei và bộ phần mềm CANN.

Trong khi đó, hiện nay, Trung Quốc đang không chỉ thúc đẩy phát triển chip nội địa, mà thậm chí cấm một số tập đoàn công nghệ lớn mua chip nước ngoài, với lý do hiệu năng của các dòng GPU trong nước đã tiệm cận Nvidia AI H20 và RTX Pro 6000D.

Mặc dù vậy, có khoảng 15 bằng sáng chế đã nhắc đến việc sử dụng chip Huawei Ascend, cho thấy Trung Quốc đang tiến bộ trong sản xuất chip AI của riêng mình. 

Trung Quốc hiện không phải là quốc gia duy nhất đang thử nghiệm và đưa AI vào lĩnh vực quân sự. Mỹ, Thụy Điển hay Nga cũng đều đang ghi nhận những bước tiến lớn trong lĩnh vực quốc phòng nhờ AI. 

Tuy nhiên, giới lãnh đạo quân đội Trung Quốc khẳng định con người vẫn sẽ giữ quyền kiểm soát các hệ thống vũ khí, bởi không thể đảm bảo tuyệt đối rằng AI sẽ hoạt động trong tầm kiểm soát. 

Tại Trung Quốc, nếu nhắc đến lĩnh vực AI, DeepSeek đang được xem như cái tên dẫn đầu, thì trong lĩnh vực robot, Unitree cũng có vị thế tương tự. Theo hình ảnh đăng tải trên truyền thông của Chính phủ Trung Quốc, robot chó của Unitree cũng đã từng xuất hiện trong các cuộc tập trận quân sự

Tháng 3 năm nay, tại Hàng Châu, những con chó robot của Unitree đã biểu diễn khả năng leo cầu thang. Những con robot bốn chân di chuyển linh hoạt trên địa hình phức tạp với hệ thống tìm kiếm và nhận diện hình ảnh do AI hỗ trợ, được cho là phù hợp cho cả nhiệm vụ trinh sát lẫn tấn công.