Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 đã mở thêm các kết nối đầu tư, tài chính và hợp tác quốc tế cho TP.HCM. Hiệu quả của nó sẽ được đo bằng tiến độ triển khai và những giá trị cụ thể tạo ra cho Thành phố.

Diễn đàn ghi nhận ba kết quả bước đầu: 12 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; 10 công ty holding đầu tiên được công nhận tư cách thành viên VIFC-HCMC; và văn kiện hợp tác chiến lược giữa TP.HCM với WEF đó là những kết quả kết nối ước đầu.

Mỗi kết quả có trạng thái khác nhau nhưng để chúng có hiệu quả thực chất còn  phụ thuộc vào nhiều vấn đề như: tiến độ triển khai, khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước và giá trị kinh tế có thể đo lường và các văn kiện cần được tiếp nối bằng chương trình cụ thể.

Điều quan trọng tiếp theo sau diễn đàn là tiến độ pháp lý, xây dựng và vốn thực hiện của dự án; hoạt động, giao dịch tại trung tâm tài chính; cũng như chương trình và kết quả cụ thể trong hợp tác với WEF.

DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ VIFC-HCMC: KẾT QUẢ CÔNG BỐ, YÊU CẦU VẬN HÀNH

Trong khuôn khổ Diễn đàn, TP.HCM công bố 12 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với tổng vốn tương đương khoảng 13,58 tỷ USD.

Danh mục tập trung vào cảng biển, logistics, phát triển đô thị, công nghiệp và công nghệ cao. Đây là nhóm lĩnh vực có liên hệ với các nhu cầu phát triển dài hạn của Thành phố: tăng năng lực cảng và vận tải, tổ chức lại các khu đô thị và công nghiệp, đồng thời mở rộng không gian cho hoạt động công nghệ. Quy mô được công bố cho thấy sức hút của các cơ hội đầu tư tại TP.HCM và khu vực kinh tế liên kết.

Tuy nhiên, con số tổng vốn cần được hiểu là quy mô vốn của danh mục dự án được nêu tại Diễn đàn, không phải số tiền đã giải ngân trong cùng thời điểm. Việc một dự án được chấp thuận chủ trương hoặc được cấp giấy chứng nhận là một mốc quan trọng trong quá trình đầu tư, nhưng sau đó còn nhiều bước: hoàn thiện thủ tục liên quan, thu xếp vốn, giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng và đưa dự án vào hoạt động.

Một bộ chỉ số hậu kiểm có thể giúp chuyển danh mục công bố thành chương trình theo dõi rõ ràng. Trước hết là tiến độ pháp lý, khởi công và hoàn thành từng hạng mục; tiếp đến là vốn đã thực hiện theo từng giai đoạn, thay vì chỉ ghi nhận vốn đăng ký. Các chỉ số về việc làm, chất lượng việc làm, tỷ lệ mua sắm từ nhà cung ứng trong nước và đóng góp ngân sách cũng cần được cập nhật.

Với dự án có hàm lượng công nghệ cao, cần quan tâm thêm đến hoạt động nghiên cứu, đào tạo kỹ năng và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào các khâu sản xuất, dịch vụ. Các chỉ số này vừa giám sát tiến độ, vừa giúp nhận diện vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, hạ tầng hay tài chính.

Nếu liên kết nội địa còn hạn chế, Thành phố có thể chú trọng hơn đến kết nối doanh nghiệp và phát triển nhà cung ứng. Việc cập nhật thông tin theo từng mốc sẽ tạo căn cứ chung cho các cơ quan quản lý, nhà đầu tư và doanh nghiệp nhìn nhận, thực hiện.

Một kết quả khác tại Diễn đàn là 10 công ty holding đầu tiên được công nhận tư cách thành viên của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM. Theo đó, tổng quy mô vốn dự kiến huy động và đầu tư của nhóm này đến năm 2027 khoảng 2,7 tỷ USD.

Đây là quy mô vốn dự kiến huy động và đầu tư đến năm 2027, chưa phải số vốn đã huy động hoặc giải ngân. Việc ghi nhận thành viên tạo dấu mốc cho VIFC-HCMC, nhưng hiệu quả không chỉ nằm ở số lượng tổ chức hay quy mô vốn dự kiến, mà quan trọng nhất là thời điểm họ bắt đầu hoạt động, giao dịch được thực hiện và dịch vụ tài chính cung cấp cho doanh nghiệp.

Đây cũng là căn cứ để đánh giá trung tâm đã chuyển từ khuôn khổ tổ chức sang hoạt động thực tế đến đâu. Để các thành viên hoạt động, Thành phố cần quy trình rõ, phối hợp liên cơ quan và nhân lực chuyên môn phù hợp, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến tài khoản, ngoại hối, thanh toán, ngân hàng thành viên, quỹ đầu tư và công ty quản lý tài sản.

Bước tiếp theo là tiếp tục hoàn thiện điều kiện vận hành, song song với việc thu hút tổ chức mới. Các mốc cần công khai gồm thời điểm bắt đầu hoạt động, giao dịch đầu tiên, vốn huy động và đầu tư thực tế, cùng dịch vụ đưa ra thị trường. Phân biệt rõ vốn dự kiến, cam kết, huy động và giải ngân sẽ giúp đánh giá đúng đóng góp của VIFC-HCMC.

TỪ VĂN KIỆN HỢP TÁC ĐẾN CHƯƠNG TRÌNH VÀ SẢN PHẨM CỤ THỂ

Trong khuôn khổ Diễn đàn, TP.HCM và WEF công bố văn kiện hợp tác chiến lược. Việc hai bên xác lập khuôn khổ hợp tác mở ra cơ hội để Thành phố kết nối với mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp và kinh nghiệm quốc tế của WEF.

Song giá trị của văn kiện sẽ được xác định bằng những hoạt động tiếp nối: Chương trình nào được khởi động, đầu mối nào chịu trách nhiệm, mốc thời gian ra sao và kết quả nào được công bố.

Ở giai đoạn này, cần phân biệt nội dung chính thức của văn kiện với những hướng hợp tác mà các bên có thể tiếp tục nghiên cứu. Những lĩnh vực như đối thoại chính sách, kết nối doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo, công nghệ và đào tạo nhân lực có thể phù hợp với định hướng phát triển của TP.HCM. Tuy nhiên, chỉ nên xem đó là chương trình đã thống nhất khi có thông tin cụ thể trong văn kiện hoặc kế hoạch triển khai được công bố.

Để hợp tác tạo ra giá trị thực tiễn, cần sớm chuyển khuôn khổ chung thành một số hoạt động có phạm vi rõ. Chẳng hạn, một chương trình nghiên cứu hoặc đối thoại cần xác định vấn đề cần giải quyết, cơ quan và tổ chức tham gia, thời hạn, sản phẩm dự kiến và cách sử dụng kết quả.

Nếu có dự án thí điểm, cần nêu địa điểm, doanh nghiệp hoặc đơn vị triển khai, nguồn lực, chỉ tiêu đánh giá và khả năng mở rộng. Những thông tin ấy giúp doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý biết họ có thể tham gia ở khâu nào.

WEF có thể kết nối tri thức và đối tác quốc tế; TP.HCM xác định ưu tiên và tập hợp các bên trong nước. Hợp tác sẽ đi vào thực chất khi tạo điều kiện thử nghiệm giải pháp, đào tạo nhân lực hoặc kết nối doanh nghiệp, với đầu mối theo dõi và cập nhật liên tục sau sự kiện. Thước đo cuối cùng là tác động đến năng suất.

Nếu hợp tác giúp doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, cải thiện quy trình, đào tạo lao động hoặc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, cần có chỉ số thể hiện kết quả. Với hợp tác chính sách, cần chỉ ra nghiên cứu hay đối thoại nào dẫn đến thay đổi trong thiết kế và thực thi.

Diễn đàn Kinh tế mùa Thu đã ghi nhận các đầu việc cụ thể cho TP.HCM và bước tiếp theo sẽ là công bố tiến độ dự án và vốn thực hiện, cập nhật hoạt động của thành viên VIFC-HCMC, đồng thời xác định chương trình cụ thể với WEF.

Khi các công bố được chuyển thành tiến độ và sản phẩm kiểm chứng được, lúc đó hiệu quả của Diễn đàn sẽ được thể hiện qua những đóng góp cụ thể vào phát triển kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh.