Những biến đổi lớn trong thế giới việc làm, bao gồm số hóa, trí tuệ nhân tạo, làm việc từ xa và các hình thức việc làm mới, đang định hình lại môi trường làm việc tâm lý - xã hội...

Báo cáo Môi trường làm việc tâm lý - xã hội: Diễn biến toàn cầu và định hướng hành động, của Tổ chức Lao động Quốc tế, phân tích con số hơn 840.000 ca tử vong mỗi năm được ước tính dựa trên hai nguồn bằng chứng chính.

Thứ nhất,  dữ liệu về mức độ phổ biến toàn cầu của năm yếu tố rủi ro tâm lý - xã hội chính tại nơi làm việc, bao gồm: căng thẳng do công việc (yêu cầu cao kết hợp với mức độ tự chủ thấp); mất cân bằng giữa nỗ lực và phần thưởng; bất ổn việc làm; thời giờ làm việc kéo dài; và bắt nạt cùng quấy rối tại nơi làm việc.

Thứ hai, các nghiên cứu khoa học cho thấy những rủi ro này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như bệnh tim, đột quỵ và rối loạn tâm thần, trong đó có tự tử.

Các mức độ rủi ro này sau đó được đối chiếu với dữ liệu tử vong và sức khỏe toàn cầu mới nhất từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD), để ước tính số ca tử vong và số mức độ bệnh tật có thể quy cho các rủi ro này mỗi năm.

Báo cáo cũng cho thấy các rủi ro này khiến gần 45 triệu năm sống điều chỉnh theo mức độ bệnh tật bị mất đi mỗi năm, phản ánh số năm sống khỏe mạnh bị mất do bệnh tật, khuyết tật hoặc tử vong sớm, và ước tính gây ra tổn thất kinh tế tương đương 1,37% GDP toàn cầu mỗi năm.

Báo cáo nhấn mạnh tác động ngày càng tăng của cách thức thiết kế, tổ chức và quản lý công việc đối với an toàn, sức khỏe của người lao động. Đồng thời, cảnh báo rằng các yếu tố rủi ro tâm lý - xã hội, bao gồm thời giờ làm việc kéo dài, bất ổn việc làm, yêu cầu cao với mức độ tự chủ thấp, bắt nạt và quấy rối tại nơi làm việc, có thể tạo ra môi trường làm việc có hại nếu không được giải quyết đúng mức.

Theo báo cáo, mặc dù nhiều rủi ro tâm lý - xã hội không phải là vấn đề mới, những biến đổi lớn trong thế giới việc làm, bao gồm số hóa, trí tuệ nhân tạo, làm việc từ xa và các hình thức việc làm mới, đang định hình lại môi trường làm việc tâm lý - xã hội.

Những thay đổi này có thể làm gia tăng các rủi ro hiện có hoặc tạo ra các rủi ro mới nếu không được giải quyết đúng mức. Đồng thời, chúng cũng có thể mở ra cơ hội để cải thiện cách thức tổ chức công việc, và tăng cường tính linh hoạt, qua đó cho thấy sự cần thiết của quản lý chủ động.

"Rủi ro tâm lý - xã hội đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với an toàn sức khỏe nghề nghiệp trong thế giới việc làm hiện đại", bà Manal Azzi, Trưởng nhóm Chính sách và Hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp của Tổ chức Lao động Quốc tế, cho biết.

Bà Manal Azzi nhấn mạnh rằng cải thiện môi trường làm việc tâm lý - xã hội không chỉ thiết yếu để bảo vệ sức khỏe thể chất và tâm thần của người lao động, mà còn để tăng cường năng suất, hiệu quả hoạt động của tổ chức và phát triển kinh tế bền vững.

Ngoài ra, rủi ro tâm lý - xã hội có thể được phòng ngừa thông qua các cách tiếp cận ở cấp tổ chức nhằm giải quyết nguyên nhân gốc rễ. Đặc biệt là tầm quan trọng của việc lồng ghép quản lý rủi ro tâm lý - xã hội vào hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp, với sự hỗ trợ của đối thoại xã hội giữa Chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động.

Bằng cách chủ động giải quyết các rủi ro này, báo cáo kết luận: các quốc gia và doanh nghiệp có thể xây dựng nơi làm việc lành mạnh hơn, mang lại lợi ích cho cả người lao động và tổ chức, đồng thời tăng cường năng suất và khả năng phục hồi kinh tế.