Điểm đáng chú ý nhất của thỏa thuận là Saudi Arabia được phép xây dựng các lò phản ứng hạt nhân sử dụng công nghệ của Mỹ và được làm giàu uranium - nhiên liệu đầu vào cho các nhà máy điện hạt nhân.
-
Số 96-98 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội
-
02437552050
Mỹ mở đường cho Saudi Arabia phát triển điện hạt nhân bằng công nghệ Mỹ
Thỏa thuận hạt nhân dân sự vừa được Mỹ và Saudi Arabia ký kết đánh dấu bước tiến lớn trong quan hệ năng lượng giữa hai nước, đồng thời làm dấy lên những tranh cãi về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân và một cuộc chạy đua vũ trang mới tại Trung Đông...
Sau nhiều năm đàm phán, Mỹ và Saudi Arabia đã chính thức đạt được thỏa thuận hợp tác điện hạt nhân dân sự, mở đường cho vương quốc vùng Vịnh xây dựng các nhà máy điện hạt nhân sử dụng công nghệ của Mỹ, đồng thời được phép làm giàu uranium trong nước.
Theo thông báo của Bộ Năng lượng Mỹ ngày 22/7, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, đã ký thỏa thuận hợp tác được gọi là "Thỏa thuận 123" (123 Agreement) cùng một thỏa thuận song phương về các biện pháp bảo đảm hạt nhân.
Đây là kết quả của tiến trình đàm phán kéo dài qua cả nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump và chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden, nhưng với nhiều điểm khác biệt đáng chú ý so với đề xuất trước đây.
CHO PHÉP SAUDI ARABIA LÀM GIÀU URANIUM
Bên cạnh đó, Riyadh cũng được phép tái chế chất thải hạt nhân. Đây đều là những công nghệ dân sự nhưng cũng có thể trở thành nền tảng kỹ thuật để sản xuất vật liệu phục vụ chế tạo vũ khí hạt nhân nếu được sử dụng cho mục đích quân sự.
Khác với kế hoạch được xây dựng dưới thời Tổng thống Joe Biden, thỏa thuận lần này không bao gồm Nghị định thư bổ sung (Additional Protocol) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), vốn cho phép cơ quan này tiến hành các cuộc thanh sát đột xuất với phạm vi kiểm tra sâu hơn đối với các cơ sở hạt nhân. Điều này khiến một số chuyên gia lo ngại cơ chế giám sát sẽ kém chặt chẽ hơn.
Trong khi đó, Bộ Năng lượng Mỹ khẳng định thỏa thuận vẫn tuân thủ đầy đủ các quy định về chống phổ biến vũ khí hạt nhân theo Đạo luật Năng lượng Nguyên tử của Mỹ, được đánh giá là một trong những khuôn khổ pháp lý nghiêm ngặt nhất thế giới.
Saudi Arabia từ lâu cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng nếu không đạt được thỏa thuận với Washington, nước này hoàn toàn có thể tìm kiếm sự hợp tác từ Trung Quốc hoặc Nga - những quốc gia có cách tiếp cận khác trong lĩnh vực phổ biến công nghệ hạt nhân.
Theo quy định của Mỹ, thỏa thuận hiện sẽ được trình lên Quốc hội xem xét. Nếu trong vòng 90 ngày làm việc Quốc hội không thông qua nghị quyết phản đối, thỏa thuận sẽ tự động có hiệu lực. Trường hợp muốn vô hiệu hóa thỏa thuận thông qua việc bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống, Quốc hội sẽ cần đạt được đa số hai phần ba số phiếu.
TRANH CÃI VỀ NGUY CƠ CHẠY ĐUA VŨ TRANG
Bà Kelsey Davenport, Giám đốc Chính sách Chống phổ biến vũ khí hạt nhân thuộc Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí (Arms Control Association), kêu gọi Quốc hội bác bỏ hoặc sửa đổi thỏa thuận nhằm tránh làm gia tăng nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân tại Trung Đông. Theo bà, việc cho phép Saudi Arabia tiếp cận các công nghệ làm giàu uranium và tái chế nhiên liệu hạt nhân có thể mở rộng nguy cơ phát triển năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân trong khu vực.
Ngay sau khi được công bố, thỏa thuận đã vấp phải sự phản đối từ nhiều chuyên gia và một số nghị sĩ đảng Dân chủ.
Thượng nghị sĩ Edward Markey cũng chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận này, cho rằng Washington đang cho phép Saudi Arabia phát triển các công nghệ có thể phục vụ chế tạo vũ khí hạt nhân trong khi lại phát động chiến dịch quân sự nhằm ngăn chặn Iran phát triển chương trình hạt nhân. Ông nhận định điều đó sẽ khiến tình hình an ninh khu vực trở nên nguy hiểm hơn.
Trước đó, Thái tử Mohammed bin Salman nhiều lần tuyên bố Saudi Arabia không mong muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng sẽ phát triển nếu Iran sở hữu loại vũ khí này.
Ở chiều ngược lại, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Jim Risch bày tỏ ủng hộ thỏa thuận, cho rằng hợp tác hạt nhân dân sự sẽ mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Saudi Arabia.
Theo một nguồn tin trong ngành năng lượng, trước mắt hai bên sẽ tiến hành nghiên cứu khả thi về việc triển khai công nghệ hạt nhân của Mỹ tại Saudi Arabia. Do quá trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân và các cơ sở làm giàu uranium thường kéo dài nhiều năm, việc hiện thực hóa dự án sẽ cần một khoảng thời gian đáng kể.
Thỏa thuận có thời hạn khoảng 30 năm, bao gồm việc xây dựng các lò phản ứng AP1000 với tổng giá trị ước tính lên tới hàng chục tỷ USD. Nếu được triển khai, đây sẽ là cơ hội lớn đối với Westinghouse, nhà sản xuất lò phản ứng hạt nhân của Mỹ hiện do Cameco (Canada) và Brookfield Asset Management đồng sở hữu.
Theo giới quan sát, ngoài ý nghĩa kinh tế, thỏa thuận còn phản ánh nỗ lực của Washington trong việc duy trì ảnh hưởng đối với chương trình hạt nhân dân sự của Saudi Arabia, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc và Nga ngày càng gia tăng tại Trung Đông.
Bài liên quan
Đọc bài theo từ khoá
Áp lực từ chuỗi cung ứng, bù trừ tín chỉ carbon
Tổng lượng phát thải ròng của Việt Nam liên tục tăng qua các giai đoạn, ước tính lượng phát thải ròng năm 2030 là 927 triệu tấn, năm 2050 là 1.500 triệu tấn. Như vậy, để đạt được mục tiêu Net Zero thì nhu cầu sản xuất và cung ứng, bù trừ tín chỉ carbon là khá lớn.
Airbus tăng tốc phát triển máy bay thân hẹp thế hệ mới, đặt cược vào hydro để giảm phát thải
Airbus đang tăng tốc phát triển thế hệ máy bay thân hẹp mới với mục tiêu ra mắt vào năm 2030, tích hợp nhiều công nghệ giúp giảm 20-30% mức tiêu thụ nhiên liệu. Song song đó, tập đoàn hàng không châu Âu cũng đẩy mạnh phát triển động cơ hydro, chuẩn bị cho kỷ nguyên hàng không phát thải thấp và cuộc cạnh tranh công nghệ ngày càng quyết liệt trên toàn cầu…
Từ loài rau mọc hoang đến cây trồng mang doanh thu trăm triệu đồng mỗi năm
Từng bị xem là loài cỏ dại mọc ven bờ ruộng, rau má ở làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa) nay đã trở thành cây trồng chủ lực của nhiều hộ dân, mang lại nguồn thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Sự chuyển đổi từ những ruộng hoa màu kém hiệu quả sang trồng rau má không chỉ nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất mà còn góp phần gìn giữ một loài cây đã gắn bó với vùng đất cổ suốt hàng nghìn năm.
Minh bạch dữ liệu bền vững đang trở thành "tấm vé" tiếp cận vốn quốc tế
Trong các thương vụ huy động vốn, IPO hay mở rộng chuỗi cung ứng quốc tế, thông tin phát triển bền vững đang dần trở thành một phần của đối thoại tài chính. Với sự ra đời của IFRS S1 và IFRS S2, doanh nghiệp không chỉ được yêu cầu công bố nhiều thông tin hơn, mà còn phải chứng minh các rủi ro và cơ hội về phát triển bền vững có thể tác động như thế nào đến triển vọng kinh doanh và khả năng tiếp cận vốn…
TP. Hồ Chí Minh: Kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu đến 2030, tầm nhìn 2050
Tầm nhìn đến năm 2050, TP. Hồ Chí Minh sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp từ chuyển đổi năng lượng, phát triển hạ tầng chống chịu đến quản lý tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính nhằm nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu...
Theo thống kê mới nhất từ Bộ Tài chính, hiện cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 97%. Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế này, nhưng trong quá trình thực thi vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.
Từ loài rau mọc hoang đến cây trồng mang doanh thu trăm triệu đồng mỗi năm
Từng bị xem là loài cỏ dại mọc ven bờ ruộng, rau má ở làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa) nay đã trở thành cây trồng chủ lực của nhiều hộ dân, mang lại nguồn thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Sự chuyển đổi từ những ruộng hoa màu kém hiệu quả sang trồng rau má không chỉ nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất mà còn góp phần gìn giữ một loài cây đã gắn bó với vùng đất cổ suốt hàng nghìn năm.
Định hướng metro và TOD chiến lược trong phát triển đô thị bền vững
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp với mạng lưới đường sắt đô thị (metro) là chiến lược cốt lõi để giải quyết ùn tắc và tái cấu trúc không gian. Mô hình này tập...
Kỷ niệm 35 năm thành lập Tạp chí Kinh tế Việt Nam (1991 - 2026)
Kỷ niệm 35 năm thành lập Tạp chí Kinh tế Việt Nam (1991 - 2026)
Giá vàng trong nước và thế giới
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
VnEconomy Interactive
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...