Trung Quốc gia tăng vai trò trong an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh châu Á- Thái Bình Dương
TThiên Nga
Chọn cỡ chữ
Thông qua mở rộng kết nối hạ tầng xuyên biên giới, đầu tư và xuất khẩu công nghệ năng lượng sạch, Trung Quốc đang gia tăng vai trò trong bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch xanh tại châu Á - Thái Bình Dương, trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng nhanh và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng lớn…
Đại diện các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương tham quan mô hình trình diễn trang trại điện gió tại thành phố Trung Sơn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Ảnh: Li An/Xinhua.
Trong
bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động, bảo đảm nguồn cung ổn
định và đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng carbon thấp đang trở thành ưu
tiên của nhiều nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương.
Với vị thế là quốc gia sản
xuất và tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới, Trung Quốc đang đẩy mạnh hợp tác
đa phương trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương
(APEC), đồng thời mở rộng đầu tư vào các mạng lưới năng lượng xuyên biên giới.
Không
chỉ tập trung vào thương mại dầu khí và điện năng, chiến lược của Trung Quốc
ngày càng hướng tới kết nối toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng, từ đầu tư hạ tầng,
truyền tải điện đến công nghệ năng lượng tái tạo và lưu trữ. Cách tiếp cận này
vừa góp phần tăng cường khả năng bảo đảm nguồn cung trong khu vực, vừa mở rộng
không gian phát triển cho các doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường năng lượng
quốc tế.
KẾT
NỐI XUYÊN BIÊN GIỚI TRỞ THÀNH TRỤ CỘT HỢP TÁC
Theo
các chuyên gia và quan chức Trung Quốc, việc tăng cường kết nối hạ tầng năng lượng
giữa các nền kinh tế APEC đang trở thành một yếu tố quan trọng để duy trì ổn định
thị trường và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế khu vực.
Ông
Lu Ruquan, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Kinh tế và Công nghệ thuộc Tập đoàn Dầu khí
Quốc gia Trung Quốc (CNPC), cho rằng khả năng kết nối là một trong những khía cạnh
quan trọng nhất trong hợp tác năng lượng giữa Trung Quốc và các nền kinh tế
APEC. Những kết nối này bao gồm hệ thống đường ống dẫn năng lượng, vận chuyển
khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và mạng lưới truyền tải điện siêu cao áp.
Khả
năng kết nối là một khía cạnh quan trọng trong hợp tác năng lượng giữa Trung Quốc
và các nền kinh tế APEC khác, bao gồm hệ thống đường ống dẫn năng lượng, vận
chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và truyền tải điện siêu cao áp.
Theo
ông Lu, phía sau các công trình kết nối hạ tầng là sự hợp tác đa chiều về đầu
tư, thương mại và phối hợp chính sách. Cách tiếp cận này giúp liên kết năng lượng
truyền thống với năng lượng tái tạo và hạ tầng điện lực, qua đó hình thành một
hệ sinh thái năng lượng khu vực dựa trên sự bổ trợ cung - cầu, ứng dụng công
nghệ xanh và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.
Quy
mô kinh tế và nhu cầu năng lượng của APEC khiến hợp tác này có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng. Hiện các nền kinh tế thành viên APEC chiếm hơn 60% GDP toàn cầu và
hơn một nửa tổng mức tiêu thụ năng lượng thế giới.
Cùng
với quá trình nâng cấp sản xuất công nghiệp, mở rộng hạ tầng số, điện khí hóa
giao thông và đô thị hóa nhanh chóng, nhu cầu điện năng tại khu vực tiếp tục
gia tăng. Trong khi đó, quá trình chuyển dịch năng lượng cũng đang tạo ra những
thay đổi đáng kể trong cơ cấu nguồn cung.
Theo
số liệu được công bố trong bài viết, giai đoạn 2010 - 2024, chi phí điện mặt trời
và điện gió trên toàn cầu đã giảm lần lượt khoảng 90% và 68%. Mức giảm này giúp
năng lượng tái tạo ngày càng có khả năng cạnh tranh về kinh tế, từng bước chuyển
từ vai trò bổ trợ sang trở thành nguồn cung quan trọng trong hệ thống năng lượng.
Tuy
nhiên, tăng trưởng nhu cầu và sự thay đổi cơ cấu nguồn cung cũng đặt ra yêu cầu
mới đối với hạ tầng truyền tải, lưu trữ và kết nối giữa các thị trường.
Ông
Wang Hongzhi, người đứng đầu Cục Quản lý Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA),
cho biết khu vực châu Á - Thái Bình Dương hiện nhập khẩu hơn 45% lượng dầu thô
và 23% lượng khí tự nhiên từ Trung Đông. Sự phụ thuộc này khiến khu vực dễ bị tổn
thương trước những gián đoạn nguồn cung và biến động địa chính trị.
Theo
ông Wang, thực tế đó cho thấy hợp tác năng lượng khu vực ngày càng trở nên cấp
thiết.
Là
quốc gia sản xuất và tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới, Trung Quốc cho biết
đã duy trì được nguồn cung trong nước ổn định và hạn chế tác động từ các cú sốc
giá năng lượng. Nước này cũng đang thúc đẩy chia sẻ những kinh nghiệm về tăng
cường khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng với các đối tác trong khu vực.
DOANH
NGHIỆP TRUNG QUỐC MỞ RỘNG ĐẦU TƯ NĂNG LƯỢNG
Một
trong những biểu hiện rõ nét của chiến lược mở rộng hợp tác năng lượng là sự
tham gia ngày càng sâu của các doanh nghiệp Trung Quốc vào đầu tư và phát triển
hạ tầng tại nước ngoài.
Theo
thông tin được công bố, các doanh nghiệp Trung Quốc đang tích cực tài trợ vốn,
xây dựng và vận hành những công trình kết nối năng lượng xuyên biên giới. Trong
đó, Trung Quốc đã thiết lập 16 đường dây truyền tải điện xuyên biên giới với
các quốc gia ASEAN có chung đường biên giới với nước này.
Tập
đoàn Lưới điện Phương Nam Trung Quốc cũng mở rộng mạng lưới phân phối điện tại
Peru. Trong khi đó, các nhà máy điện Edra tại Malaysia được phát triển bởi Tập
đoàn Điện hạt nhân Trung Quốc (CGN), cho thấy phạm vi tham gia của doanh nghiệp
Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng tại Đông Nam Á và các thị trường quốc tế.
Công nhân kiểm tra các tấm pin mặt trời tại Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ công suất 330 MW ở tỉnh Gia Lai, Việt Nam. Dự án do PowerChina xây dựng, dự kiến sản xuất khoảng 520 triệu kWh điện mỗi năm, góp phần thúc đẩy hợp tác năng lượng sạch Việt Nam - Trung Quốc. Ảnh: Sun Weitong/Xinhua.
Bên
cạnh các dự án năng lượng truyền thống và hạ tầng điện, doanh nghiệp Trung Quốc
đang mở rộng hoạt động sang lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưu trữ điện.
Các
doanh nghiệp năng lượng sạch như BYD đang đưa những giải pháp công nghệ điện
gió ngoài khơi dạng nổi quy mô lớn và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin tiên
tiến tới các thị trường quốc tế, từ Indonesia đến Chile.
Những
hoạt động này phản ánh xu hướng mở rộng vai trò của doanh nghiệp Trung Quốc
trong chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu. Thay vì chỉ xuất khẩu thiết bị hoặc
cung cấp công nghệ, các doanh nghiệp ngày càng tham gia vào những khâu có giá
trị gia tăng cao hơn, bao gồm đầu tư, phát triển dự án, xây dựng hạ tầng và
cung cấp giải pháp vận hành.
Đối
với các nền kinh tế đang phát triển, nguồn vốn, công nghệ và năng lực triển
khai dự án từ Trung Quốc có thể góp phần đẩy nhanh quá trình phát triển hạ tầng
năng lượng, nhất là trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và yêu cầu giảm phát
thải ngày càng lớn.
Tuy
nhiên, việc mở rộng kết nối xuyên biên giới cũng đặt ra yêu cầu về phối hợp
chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế vận hành và bảo đảm an ninh hệ thống.
Khi các mạng lưới năng lượng ngày càng liên kết chặt chẽ, khả năng phối hợp giữa
các quốc gia sẽ quyết định hiệu quả khai thác và mức độ an toàn của toàn bộ hệ
thống.
Đây
cũng là lý do hợp tác năng lượng trong khuôn khổ APEC không chỉ tập trung vào
các dự án đầu tư cụ thể mà còn hướng tới xây dựng những khuôn khổ chính sách
chung, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và kết nối hạ tầng.
TRUNG
QUỐC THÚC ĐẨY VAI TRÒ TRONG HỢP TÁC NĂNG LƯỢNG APEC
Theo
Cục Quản lý Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, trong 12 năm qua, nước này liên tục
mở rộng vai trò trong các chương trình hợp tác năng lượng của APEC.
Trung
Quốc đứng đầu trong số các nền kinh tế thành viên về số lượng sáng kiến thuộc
Quỹ Năng lượng APEC do nước này dẫn dắt, với tổng cộng 57 sáng kiến. Các chương
trình tập trung xây dựng khuôn khổ chính sách trong những lĩnh vực như tăng cường
khả năng chống chịu của lưới điện, phát triển đô thị carbon thấp và quản lý dữ
liệu năng lượng.
Đây
là những lĩnh vực có ý nghĩa ngày càng lớn đối với các nền kinh tế trong khu vực,
khi quá trình điện khí hóa, số hóa và phát triển năng lượng tái tạo đòi hỏi hệ
thống điện phải linh hoạt hơn, có khả năng tiếp nhận nhiều nguồn năng lượng
khác nhau và duy trì vận hành ổn định.
Trong
thời gian tới, NEA cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục ưu tiên đa dạng hóa nguồn
cung năng lượng, đồng thời chia sẻ những giải pháp kỹ thuật và kinh nghiệm phát
triển năng lượng carbon thấp có khả năng nhân rộng.
Mục
tiêu được đặt ra là hỗ trợ các nền kinh tế APEC thực hiện những cam kết chung về
phát triển năng lượng tái tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, qua đó
hình thành một hệ thống dự phòng năng lượng vững chắc và có tính bao trùm hơn
cho toàn khu vực.
Việc Trung Quốc đẩy mạnh hợp tác năng lượng trong APEC diễn ra trong bối cảnh an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh ngày càng gắn kết chặt chẽ. Một hệ thống năng lượng an toàn không chỉ phụ thuộc vào khả năng khai thác và sản xuất trong nước, mà còn cần mạng lưới kết nối đa dạng, hạ tầng truyền tải hiện đại, công nghệ lưu trữ và cơ chế phối hợp giữa các thị trường.
Đối
với Trung Quốc, mở rộng hợp tác đa phương và đầu tư xuyên biên giới vừa góp phần
củng cố an ninh năng lượng khu vực, vừa tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp nước
này tham gia sâu hơn vào thị trường năng lượng quốc tế.
Trong
khi đó, đối với các nền kinh tế APEC, việc đa dạng hóa đối tác, nguồn cung và
công nghệ sẽ là yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro trước những biến động của
thị trường toàn cầu, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang hệ thống
năng lượng sạch hơn.
Theo quy định mới, mức phạt tiền tối đa cho một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức. Đáng chú ý, đối với dự án thi công không có giấy phép môi trường có thể bị phạt đến 600 triệu đồng...
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tiếp tục đe dọa nguồn cung và đẩy giá năng lượng biến động, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy điện khí hóa như một chiến lược vừa giảm phát thải, vừa tăng cường an ninh năng lượng. Tuy nhiên, để chuyển từ dầu mỏ và khí đốt sang điện năng, châu Âu cần giải quyết đồng thời những nút thắt về thủ tục cấp phép, đầu tư lưới điện và chi phí hạ tầng…
Một năm sau khi các quốc gia nhất trí xây dựng cơ chế hỗ trợ người lao động và cộng đồng dễ bị tổn thương trong quá trình chuyển dịch năng lượng, các cuộc đàm phán tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) đang xác định cơ chế ấy sẽ là công cụ hành động hay chỉ là một diễn đàn đối thoại. Các bên hiện khá thống nhất về mục tiêu nhưng vẫn khác biệt về thiết kế và nguồn lực…
Không chỉ đóng vai trò liên kết vật liệu, chất kết dính ngày càng ảnh hưởng đến chất lượng, độ bền và hiệu suất của sản phẩm công nghiệp. Sự phát triển của các ngành ô tô, điện tử, bán dẫn cùng yêu cầu sản xuất bền vững đang thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tìm kiếm nguyên liệu thay thế và tối ưu quy trình sản xuất...
Chiếm 7–9% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu, ngành thép đang đứng trước áp lực chuyển đổi xanh mang tính bắt buộc. Đặc biệt, việc EU chính thức áp dụng đầy đủ Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) từ đầu năm 2026 đã đặt ra rào cản chi phí carbon thực chất, buộc các doanh nghiệp thép phải thay đổi nếu không muốn bị loại khỏi cuộc chơi xuất khẩu...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Theo Thủ tướng Chính phủ, sẽ áp dụng những cơ chế khuyến khích mạnh để các doanh nghiệp nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ; tăng cường sử dụng nhà cung ứng là các doanh nghiệp Việt Nam; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của Việt Nam.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...