Một trong những điểm đáng lưu ý tại Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 là quy định 8 trường hợp hóa đơn, chứng từ không được khấu trừ, hoàn thuế và bổ sung cơ chế khai sai sót trước thanh tra. Quy định mới nhằm siết chặt quản lý nhưng vẫn tạo linh hoạt cho người nộp thuế…

Nhằm giúp người nộp thuế tránh những vướng mắc, sai sót trong quá trình thực hiện, Thuế TP.Hà Nội vừa tổng hợp và đưa ra hướng dẫn chi tiết các quy định liên quan đến khấu trừ và hoàn thuế giá trị gia tăng.

Cụ thể, Điều 13 Luật Thuế giá trị gia tăng nêu rõ 8 hành vi không được khấu trừ và hoàn thuế như sau: 

Thứ nhất, việc mua, cho, bán hoặc tổ chức quảng cáo, môi giới mua bán hóa đơn là hành vi bị cấm tuyệt đối. Những hóa đơn phát sinh từ các giao dịch như vậy đều không được chấp nhận để khấu trừ thuế.

Thứ hai, việc tạo lập giao dịch mua, bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ không có thật hoặc giao dịch không đúng quy định của pháp luật cũng sẽ bị loại khỏi diện khấu trừ thuế. 

Thứ ba, luật cũng nghiêm cấm tình trạng lập hóa đơn trong thời gian tạm ngừng kinh doanh, ngoại trừ trường hợp lập hóa đơn giao cho khách hàng để thực hiện các hợp đồng đã ký trước ngày thông báo tạm ngừng kinh doanh đến cơ quan thuế.

Thứ tư, việc dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ theo quy định của Chính phủ cũng đều không được chấp nhận để được khấu trừ và hoàn thuế.

Thứ năm, liên quan đến quy định về hóa đơn điện tử. Theo đó, hành vi không chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử đến cơ quan thuế theo đúng quy định sẽ khiến hóa đơn đó không hợp lệ để khấu trừ thuế.

Thứ sáu, nếu doanh nghiệp hay cá nhân làm sai lệch, sử dụng sai mục đích, truy cập trái phép, phá hủy hệ thống thông tin về hóa đơn, chứng từ thì cũng sẽ bị loại khỏi diện khấu trừ và hoàn thuế.

Thứ bảy, cần lưu ý các hành vi đưa, nhận môi giới hối lộ hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho các vi phạm về hóa đơn, chứng từ liên quan đến thuế giá trị gia tăng đều bị nghiêm cấm. Chính vì vậy, các hóa đơn hình thành từ các hành vi này sẽ không có giá trị để khấu trừ thuế.

Thứ tám, luật cũng nhấn mạnh việc thông đồng, bao che giữa công chức quản lý thuế, cơ quan thuế với cơ sở kinh doanh, người nhập khẩu, giữa các cơ sở kinh doanh, người nhập khẩu trong việc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn.

Nếu hành vi này bị phát hiện, mọi hóa đơn, chứng từ liên quan sẽ không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng.

Trong thực tiễn, việc kê khai thuế giá trị gia tăng không tránh khỏi những trường hợp sai sót. Luật Thuế giá trị giá tăng số 48/2024/QH15 cũng quy định cụ thể về cách xử lý khi phát hiện kê khai sai, khấu trừ chưa đúng hoặc còn bỏ sót.

Theo hướng dẫn của Cục Thuế TP.Hà Nội, Điều 14 Luật Thuế giá trị giá tăng cũng quy định cách xử lý khi phát sinh sai sót trong kê khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Cụ thể, người nộp thuế thực hiện khai bổ sung vào tháng, quý phát sinh số thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai sót nếu việc khai thuế vào tháng, quý phát sinh số thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai sót, khiến tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn.

Đồng thời, Cục Thuế TP.Hà Nội cho biết người nộp thuế có trách nhiệm nộp đủ số tiền thuế tăng thêm hoặc hoàn trả số tiền đã được hoàn không đúng. Trong trường hợp chậm nộp, sẽ phải nộp tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước (nếu có).

Ngược lại, nếu sai sót phát sinh dẫn đến giảm số thuế phải nộp hoặc tăng/giảm số thuế còn được khấu trừ chuyển sang kỳ sau thì người nộp thuế phải khai vào tháng hoặc quý phát hiện sai sót.

Ở góc độ doanh nghiệp, quy định mới tạo cơ chế linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh, tránh bị xử phạt nặng nếu chủ động khai bổ sung. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra yêu cầu quản trị rủi ro chặt chẽ hơn bởi việc kê khai sai có thể kéo theo chi phí phát sinh do phải nộp bổ sung và tiền chậm nộp.

Về phía cơ quan thuế, việc cho phép khai bổ sung, điều chỉnh sai sót trước khi có quyết định thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng sẽ khuyến khích doanh nghiệp chủ động hợp tác và giảm tải công tác hậu kiểm.