Xuất khẩu rau quả tăng tốc về đích, dự kiến đạt mốc 8,5 tỷ USD năm 2025

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả tháng 10/2025 đạt 961 triệu USD, thấp hơn so với tháng 9/2025 (1,313 tỷ USD) nhưng vẫn cao hơn nhiều so với tháng 10/2024 (519 triệu USD). Trong 10 tháng, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất của rau quả Việt Nam với tỷ trọng chiếm 62,9% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tiếp theo là Hoa Kỳ (6,6%) và Hàn Quốc (3,9%). Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, tăng trưởng mạnh nhất ghi nhận tại Malaysia (70,2%), trong khi Thái Lan giảm mạnh nhất (55,6%).

THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU MỞ RỘNG NHANH

Theo số liệu Hải quan Trung Quốc, trong 9 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu 20,3 tỷ USD hàng rau quả, trong đó Việt Nam chiếm 20%, tăng từ mức 17,9% cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy Việt Nam đang là một trong những nguồn cung rau quả quan trọng nhất của thị trường này.

Tăng trưởng xuất khẩu rau quả thời gian qua được đóng góp chủ yếu bởi các nhóm trái cây chiến lược như sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa, bưởi. Trong đó, sầu riêng được xem là “ngôi sao của ngành” khi duy trì vai trò mặt hàng xuất khẩu chủ lực.

Trong nửa đầu năm, xuất khẩu sầu riêng suy giảm do ảnh hưởng bởi quy định mới từ Trung Quốc phải có kết quả xét nghiệm chất vàng O và Cadimi mới được thông quan. Từ tháng 7/2025 đến nay, vượt quả được “khủng hoảng” kiệm nghiệm vàng O và Cadimi, xuất khẩu sầu riêng đã tăng tốc rất mạnh, riêng quý 3 đạt 1,94 tỷ USD, tăng 30,3% so với cùng kỳ. Tháng 10, xuất khẩu sầu riêng chậm lại, nguyên nhân do mùa thu hoạch rộ sầu riêng đã qua, sản lượng thu hoạch thấp.

Không chỉ sầu riêng, nhiều mặt hàng khác cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực: thanh long, chuối, xoài, mít, dừa… Đáng chú ý, vải thiều là điểm sáng trong năm 2025: trị giá xuất khẩu trong 3 quý đầu năm  đạt 73 triệu USD, tăng 312,1% so với cùng kỳ năm trước. Ngoài trái cây tươi, nhóm sản phẩm rau quả chế biến cũng tăng tốc mạnh. Trong quý 3 của năm 2025, trị giá xuất khẩu hàng rau quả chế biến đạt 507 triệu USD, tăng 47,4% so với cùng kỳ và chiếm 16,6% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit), đánh giá: “Các doanh nghiệp đã tăng cường ứng dụng công nghệ cao, tuân thủ quy định về truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, tạo điều kiện mở rộng xuất khẩu sang nhiều quốc gia.”

Không chỉ phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, rau quả Việt Nam đang mở rộng sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Canada và Australia. Đặc biệt, việc bưởi Việt Nam chính thức được Australia chấp thuận nhập khẩu là dấu mốc quan trọng, chứng minh năng lực tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là bước đệm để nhiều loại trái cây Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường khó tính khác.

 CHỦ ĐỘNG ĐÁP ỨNG QUY ĐỊNH MỚI TỪ THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC

Với sức tăng trưởng mạnh từ các mặt hàng chủ lực, sự mở rộng thị trường quốc tế và sự chủ động trong thích ứng tiêu chuẩn nhập khẩu, ngành rau quả Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để lập kỷ lục mới.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho hay từ tháng 8 đến nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả hàng tháng liên tục giữ ở mức trên 900 triệu USD cho thấy nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh tại các thị trường nhập khẩu.

Theo Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 và 2030 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mục tiêu đến năm 2025: diện tích cây ăn trái đạt 1,2 triệu ha, sản lượng đạt 14 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu trái cây đạt 5 tỷ USD. Đến 2030: mục tiêu kim ngạch trái cây đạt 6,5 tỷ USD. Với kết quả xuất khẩu hiện nay, ngành rau quả đã vượt xa mục tiêu đề ra cho năm 2030, để hướng tới mốc 10 tỷ USD trong 1-2 năm tới.

Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, một yếu tố quan trọng giúp ngành rau quả Việt Nam gia tăng thị phần xuất khẩu nhanh trong những năm qua là quá trình chuẩn hóa vùng nguyên liệu. Từ năm 2022, Đề án thí điểm phát triển vùng nguyên liệu tập trung được triển khai nhằm tạo sự đồng bộ về tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, đảm bảo truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, sản xuất nhỏ lẻ và liên kết chuỗi vẫn là thách thức. Trong bối cảnh đó, chính sách mới của Trung Quốc là Nghị định 280 (có hiệu lực từ 1/6/2026) được đánh giá là cơ hội và cũng là phép thử lớn.

Ông Ngô Xuân Nam cho hay Nghị định 280 (Lệnh 280) của Trung Quốc chuyển từ quản lý hành chính sang quản lý theo rủi ro, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có năng lực được ưu tiên thông quan và tự động gia hạn mã đăng ký trong 5 năm nếu không vi phạm. Điều này sẽ giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao hệ thống kiểm soát chất lượng. Do đó, xuất khẩu rau quả năm 2026 sẽ thuận lợi hơn, tạo đà cho ngành rau quả hướng đến mốc 10 tỷ USD.