Herbalife hiện có mạng lưới 3 triệu nhà phân bối tại ít nhất 81 quốc gia

Bill Ackman, một nhà quản lý quỹ đầu cơ, bắt đầu cuộc chiến nhằm “lật tẩy” mô hình kinh doanh của Herbalife khi nhận được lời gợi ý từ một người bạn. Anh này nguyên là nhà báo, chuyển sang làm nghiên cứu chứng khoán và đã viết một cuốn sách về quỹ đầu cơ. Người bạn nói với Ackman rằng, có vẻ như Herbalife là một

“

mô hình lừa đảo kiểu kim tự tháp

”

(pyramid scheme).

Theo hãng tin tài chính Bloomberg, cuộc trò chuyện cách đây 18 tháng giữa Ackman và người bạn sau đó đã trở thành một dự án nghiên cứu lôi kéo gần như cả nhóm của Ackman, hai công ty luật và một số kiểm toán viên. Vào ngày 20/12, Ackman đã có một bài thuyết trình công khai dài 3 giờ đồng hồ, cáo buộc Herbalife sử dụng các xảo thuật thổi phồng giá, thông tin bán hàng gây hiểu lầm và một cơ cấu khuyến khích thành viên phức tạp.

Giá cổ phiếu của Herbalife đã “bốc hơi 32%” trong ba ngày sau đó.

“Chúng tôi không tin là Ủy ban Chứng khoán và Hối đoái Mỹ (SEC) và Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) hay bất kỳ một cơ quan hữu quan nào khác lại bỏ ngoài tai những gì chúng tôi nói”, Ackman nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn Bloomberg. Ông cho biết, sẽ cung cấp những thông tin mà ông có cho các nhà chức trách Mỹ.

Herbalife hiện có mạng lưới 3 triệu nhà phân bối tại ít nhất 81 quốc gia, bán các sản phẩm như vitamin, đồ uống thực phẩm chức năng, kem dưỡng da… Những nhà phân phối độc lập này bán sản phẩm trực tiếp cho người tiêu dùng và tuyển các nhà phân phối mới cấp dưới, theo đó được hưởng phần trăm doanh thu của các nhà phân phối cấp dưới bên cạnh tiền do công ty trả.

“Một khi bạn cho rằng đây là một cơ hội để kinh doanh, bạn lôi kéo 5 người bạn tham gia, mỗi người đó lại lôi kéo 5 người khác. Cứ thế, rõ ràng đây là một mô hình kim tự tháp. Các mô hình kim tự tháp về bản chất là lừa đảo”, Ackman phát biểu.

Lập luận chủ yếu của Ackman là các sản phẩm của Herbalife được bán với mức giá bị thổi phồng, nhằm che đậy cho những khoản thù lao làm giàu chủ yếu cho những thành viên cấp cao nhất của hệ thống phân phối. Ông này ước tính rằng, hơn 90% lợi nhuận mà các nhà phân phối kiếm được đến từ việc lôi kéo người mới tham gia.

Ackman nhận định, các nhà phân phối Herbalife, trong đó có nhiều người có suy nghĩ đơn giản hoặc quá cần việc làm, thường bị “quyến rũ” bởi những lời hứa trên mây về làm giàu dễ dàng, chỉ để nhận ra rằng, thành công là rất hiếm và đòi hỏi những khoản chi phí ban đầu lớn.

Đầu năm 2012, Ackman và nhóm của ông tin rằng, cổ phiếu Herbalife đáng bị bán khống nếu họ có thể xác định được một chất xúc tác, hay nói các khác là một sự kiện khiến giá cổ phiếu này lao dốc. Đến tháng 5, Ackman bắt đầu bán khống cổ phiếu này, và giá cổ phiếu Herbalife sụt mạnh.

Quỹ Square Capital Management LP của Ackman đến nay đã bán khống hơn 20 triệu cổ phiếu Herbalife. Đợt bán gần đây nhất diễn ra ngay trước khi Ackman có bài thuyết trình “vạch tội” Herbalife. Hiện Pershing vẫn chưa mua lại phần nào của lượng cổ phiếu đã bán khống và hiện chưa có kế hoạch rút lui.

Về phần mình, Herbalife ngay lập tức lên tiếng phủ nhận những cáo buộc của Ackman, đồng thời gấp rút chuẩn bị một hội nghị cổ đông để lên tiếng bảo vệ công ty tại New York vào ngày 10/1 tới.

Giám đốc điều hành (CEO) của Herbalife, ông Michael Johnson, tuyên bố Ackman đang có hành vi thao túng thị trường nhằm kiếm lợi từ hơn 20 triệu cổ phiếu bán khống từ quỹ đầu cơ Pershing.

Phát ngôn viên Bard Henderson của Herbalife cho biết, công ty đang chờ tới cuộc họp cổ đông trong tuần này, đồng thời cho rằng, phán quyết của tòa án Bỉ là có những sai lầm và Herbalife tự tin sẽ kháng cáo thành công. Giá cổ phiếu của Herbalife tính đến ngày 4/1 đã tăng 42% kể từ mức đáy sau bài thuyết trình của Ackman.