Đang đàm phán thương mại với Mỹ, Trung Quốc cáo buộc Nvidia vi phạm luật chống độc quyền

Theo hãng tin CNN, cuộc điều tra sơ bộ được khởi động bởi Cục Quản lý thị trường Quốc gia Trung Quốc (SAMR) vào tháng 12/2024. Việc Trung Quốc đưa ra cáo buộc trên đối với Nvidia, một công ty Mỹ, là động thái đáng chú ý trong bối cảnh các quan chức cấp cao hai nước đang có vòng đàm phán thương mại thứ tư ở Madrid, Tây Ban Nha.

Nvidia - công ty chip khổng lồ có trụ sở tại Santa Clara, California - đã nhận được sự phê chuẩn của nhà chức trách Trung Quốc để thực hiện thương vụ mua lại công ty thiết kế chip Mellanox Technologies của Israel vào năm 2020. Tuy nhiên, theo thông tin mới từ SAMR ngày 15/9, Nvidia đã vi phạm các điều khoản trong sự chấp thuận có điều kiện của thương vụ này. Cuộc điều tra này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc mà còn có thể tạo ra những tác động sâu rộng đến toàn bộ ngành công nghiệp chip và công nghệ AI.

Trung Quốc đã trở thành một thị trường quan trọng đối với Nvidia, đóng góp khoảng 13% doanh thu của công ty trong năm tài khóa 2025, tương đương 17,1 tỷ USD. Tuy nhiên, các lệnh cấm xuất khẩu liên tiếp từ Mỹ nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận với con chip Nvidia đã gây thiệt hại hàng tỷ USD doanh thu đối với công ty này. Dù Nvidia đã cố gắng điều chỉnh sản phẩm của mình, cụ thể là đưa ra con chip H20 dành riêng cho thị trường Trung Quốc vào năm ngoái - để phù hợp với các quy định của Mỹ, nhưng công ty vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn trong việc duy trì thị phần tại thị trường tỷ dân.

Theo luật chống độc quyền của Trung Quốc, các công ty vi phạm có thể bị phạt từ 1-10% doanh thu hàng năm của năm trước đó.

Nvidia đã từng chiếm tới 95% thị phần chip AI tại Trung Quốc, nhưng con số này đã giảm xuống còn 50% trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. CEO Jensen Huang của Nvidia đã chỉ trích sự sụt giảm này là một “thất bại”, cho rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đã thúc đẩy các công ty Trung Quốc, như Huawei, đẩy nhanh phát triển các sản phẩm AI nội địa thay thế. Ông Huang nhấn mạnh rằng các nhà nghiên cứu AI Trung Quốc sẽ sử dụng chip của họ và sẽ tìm kiếm các lựa chọn tốt thứ hai nếu không có Nvidia.

Cuộc điều tra chống độc quyền này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang gia tăng. Chính phủ Mỹ đã áp đặt nhiều biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm công nghệ cao, đặc biệt là trong lĩnh vực AI, nhằm ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các công nghệ tiên tiến. Điều này đã dẫn đến việc nhiều công ty công nghệ Trung Quốc, bao gồm cả Tencent và Alibaba, phải tìm kiếm các giải pháp thay thế nội địa để giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Trung Quốc đã kêu gọi các công ty trong nước giảm việc sử dụng sản phẩm của Nvidia, nhằm khuyến khích các công ty dựa vào các nhà cung cấp trong nước như Huawei và Cambricon. Cuộc điều tra chống độc quyền này không chỉ là một thách thức đối với Nvidia mà còn là một tín hiệu rõ ràng về sự quyết tâm của Trung Quốc trong việc bảo vệ thị trường nội địa và thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ trong nước.

Nvidia đã cố gắng duy trì mối quan hệ tốt với Chính phủ Trung Quốc, với việc CEO Jensen Huang đã thực hiện nhiều chuyến thăm tới Trung Quốc để thảo luận về các cơ hội hợp tác. Tuy nhiên, sự gia tăng của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ và cuộc điều tra chống độc quyền từ Trung Quốc có thể khiến công ty gặp khó khăn trong việc duy trì vị thế tại thị trường này. Việc phát triển các sản phẩm mới dành riêng cho thị trường Trung Quốc có thể là một giải pháp, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc công ty phải đối mặt với những rủi ro liên quan đến việc tuân thủ các quy định pháp lý.

Mới đây, Nvidia và một hãng chip Mỹ khác là AMD đã nhất trí chia sẻ cho Chính phủ Mỹ 15% doanh thu bán chip hàng năm tại Trung Quốc để đổi lấy giấy phép xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Thỏa thuận này có thể giúp chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa duy trì vị thế thống lĩnh AI của Mỹ trong lúc tìm kiếm một thảo thuận thương mại với Trung Quốc, đồng thời mang về cho Nhà Trắng nguồn thu hàng tỷ USD.

Hồi tháng 4, Nhà Trắng chặn hoạt động xuất khẩu một số loại chip AI sang Trung Quốc, gồm chip H20 của Nvidia và chip MI308 của AMD.