Giá dầu thế giới duy trì đà tăng và hướng tới mốc 100 USD/thùng trong sáng nay (12/3), dù Mỹ và các nước thành viên khác của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuyên bố xả kỷ lục 400 triệu thùng dầu dự trữ để tăng cung cho thị trường...

Chiến sự tiếp tục căng thẳng ở Trung Đông và những động thái của Iran ở eo biển Hormuz đang khiến giới đầu tư lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu kéo dài.

Lúc 8h sáng nay theo giờ Việt Nam, giá dầu thô Brent giao sau tại London tăng hơn 7% so với mức chốt của phiên trước, giao dịch ở mức hơn 98 USD/thùng. Giá dầu thô WTI giao sau tại New York tăng hơn 6%, giao dịch gần mức 93 USD/thùng.

Hôm thứ Hai, giá dầu Brent có lúc đạt gần 120 USD/thùng. Sau đó, giá dầu giảm nhanh về vùng 90 USD/thùng khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố chiến tranh sắp kết thúc. Phiên ngày thứ Tư, xu hướng tăng của giá dầu nhanh chóng được nối lại.

Trước khi xung đột Mỹ và Iran nổ ra, giá dầu Brent ở mức hơn 72 USD/thùng.

MỸ CÙNG CÁC NƯỚC KHÁC TRONG IEA XẢ 400 TRIỆU THÙNG DẦU

Giá dầu lại tăng nóng bất chấp Mỹ đã quyết định xả 172 triệu thùng dầu từ Dự trữ Dầu lửa Chiến lược (SPR) nhằm hạ nhiệt cơn sốt giá năng lượng trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran đang gây ra sự gián đoạn lớn đối với nguồn cung dầu toàn cầu. Quyết định này được Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright công bố vào tối thứ Tư, đánh dấu một bước đi quan trọng trong nỗ lực ổn định thị trường năng lượng của Mỹ.

Theo ông Wright, việc xả dầu sẽ bắt đầu từ tuần tới và dự kiến sẽ mất khoảng 120 ngày để hoàn tất việc phân phối toàn bộ số dầu này. Trước đó, Tổng thống Trump đã nhấn mạnh rằng ông sẽ sử dụng nguồn dự trữ này để kiểm soát giá năng lượng, đồng thời cam kết sẽ bổ sung lại lượng dầu đã xả ra trong tương lai.

Hiện tại, giá xăng tại Mỹ đã tăng lên mức trung bình khoảng 3,58 USD mỗi gallon, tăng gần 22% so với tháng trước - thời điểm giá chỉ khoảng 2,94 USD, theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA).

Dự trữ Dầu lửa Chiến lược của Mỹ hiện có 415 triệu thùng dầu, tương đương khoảng 58% công suất tối đa được phép là 714 triệu thùng.

Thời gian gần đây, ông Trump đã chỉ trích gay gắt cựu Tổng thống Joe Biden vì đã sử dụng nguồn dự trữ này trước đó. Theo Bộ trưởng Wright, chính quyền ông Trump sẽ thay thế lượng dầu đã xả ra bằng 200 triệu thùng trong vòng một năm tới mà không tốn chi phí cho người nộp thuế.

Quyết định trên của Mỹ được đưa ra sau khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đồng ý xả 400 triệu thùng dầu để giải quyết sự gián đoạn nguồn cung. Đây là đợt xả dầu lớn nhất trong lịch sử hơn 50 năm của IEA. Việc Mỹ xả 172 triệu thùng dầu là một phần trong kế hoạch xả dầu này của IEA - kế hoạch có sự tham gia của hơn 30 nền kinh tế khác ở châu Âu, Bắc Mỹ và Đông Bắc Á.

IEA không đưa ra thời gian cụ thể cho việc xả dầu, nhưng cho biết rằng các kho dự trữ sẽ được xả theo khung thời gian phù hợp với hoàn cảnh của từng quốc gia thành viên.

Các thành viên của IEA chủ yếu là các nền kinh tế phát triển ở châu Âu, Bắc Mỹ và Đông Bắc Á, với nhiệm vụ duy trì an ninh năng lượng toàn cầu. IEA được thành lập vào năm 1974 để ứng phó với lệnh cấm vận dầu mỏ của các nhà sản xuất Arab nhằm trả đũa sự ủng hộ của Mỹ dành cho Israel trong cuộc chiến Arab-Israel năm 1973.

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây ra những tác động lớn đối với thị trường dầu và khí đốt toàn cầu, với những hệ quả lớn đối với an ninh năng lượng, khả năng chi trả năng lượng và triển vọng kinh tế toàn cầu.

Tổng giám đốc IEA, ông Fatih Birol, nhấn mạnh rằng các quốc gia thành viên IEA đã nhất trí quyết định thực hiện đợt xả dầu khẩn cấp lớn nhất trong lịch sử của cơ quan này. Các thành viên IEA hiện đang nắm giữ hơn 1,2 tỷ thùng dầu dự trữ khẩn cấp thuộc quyền quản lý của chính phủ, cùng 600 triệu thùng dầu dự trữ thương mại do ngành công nghiệp dầu lửa quản lý theo yêu cầu của chính phủ.

TÌNH HÌNH Ở EO BIỂN HORMUZ VẪN CĂNG THẲNG

Ông Birol cho biết việc xả dầu nhằm giải quyết các tác động tức thời của sự gián đoạn nguồn cung. Tuy nhiên, để khôi phục dòng chảy dầu và khí đốt ổn định trở lại thị trường toàn cầu, cần phải nối lại hoạt động giao thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.

Eo biển này là một hành lang hàng hải hẹp ngoài khơi bờ biển Iran, kết nối Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Khoảng 20% dầu và khí đốt toàn cầu được tiêu thụ trên toàn cầu đi qua eo biển này. Giao thông tàu chở dầu qua eo Hormuz đã rơi vào đình trệ khi các nhà vận chuyển lo ngại về các cuộc tấn công từ Iran.

Cùng ngày thứ Tư, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết nước này dự định xả dầu từ kho dự trữ quốc gia sớm nhất là vào tuần tới, với lý do "mức độ phụ thuộc cao đặc biệt" vào Trung Đông.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, theo phân tích của các công ty tư vấn Rapidan Energy Group và Wood Mackenzie. Các nhà phân tích năng lượng đã cảnh báo trước khi IEA tuyên bố xả dầu rằng ngay cả khả năng xả dự trữ dầu tối đa của IEA cũng có thể không bù đắp được sự gián đoạn gần 20 triệu thùng dầu mỗi ngày vẫn thường lưu thông qua eo Hormuz.

Các nhà sản xuất dầu ở Trung Đông đang cắt giảm sản lượng và hoạt động lọc dầu bị gián đoạn, đặt ra những hệ quả tiềm ẩn to lớn đối với nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu máy bay. Các cuộc tấn công tiếp tục gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và liên quan đến năng lượng.

Phía Iran tuyên bố thế giới nên chuẩn bị sẵn sàng cho mức giá dầu 200 USD/thùng. Lực lượng của nước này đang tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu bè thương mại, song song với nhằm vào Israel và các mục tiêu khác trên khắp Trung Đông.

Trong ngày thứ Tư, lực lượng của Mỹ đã đánh chìm nhiều tàu chiến của Iran, bao gồm 16 tàu rải thủy lôi, gần khu vực eo biển Hormuz, khi lực lượng của Iran tìm cách triển khai thủy lôi tại đoạn đường biển huyết mạch này. Cùng ngày, cơ quan hàng hải thương mại của Anh cho biết 3 tàu chở hàng đã bị tấn công ở vùng biển ngoài khơi Iran, trong đó có một tàu trở thành mục tiêu khi đi qua eo Hormuz.

Không chỉ nguồn cung dầu sụt giảm, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu cũng đã giảm 20%, buộc các nền kinh tế có thu nhập cao hơn ở châu Á phải cạnh tranh với châu Âu để có được các lô hàng giao ngay.