Khu vực tư nhân đóng vai trò quan trọng trong cung cấp tài chính, công nghệ và các giải pháp thích ứng. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Sáng kiến Chính sách Khí hậu, nguồn tài chính tư nhân hiện chỉ chiếm khoảng 2% tổng tài chính dành cho thích ứng với biến đổi khí hậu được theo dõi trên toàn cầu...

Ngày 12/11, tại Hội nghị COP31 ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Mạng lưới Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu (NAP Global Network) tổ chức sự kiện “Thúc đẩy đầu tư và sự tham gia của khu vực tư nhân trong thích ứng với biến đổi khí hậu: Kinh nghiệm của Việt Nam và các quốc gia”...

Sự kiện có sự tham gia của đại diện Việt Nam, các quốc gia có điều kiện tương đồng và chuyên gia quốc tế, nhằm trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp huy động khu vực tư nhân tham gia thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt trong cung cấp tài chính và đầu tư.

Phát biểu khai mạc, bà Mai Kim Liên, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khẳng định khu vực tư nhân có vai trò quan trọng trong cung cấp tài chính, công nghệ và các giải pháp thích ứng.

Biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước và sinh kế người dân. "Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng về tần suất và cường độ, thích ứng với biến đổi khí hậu đòi hỏi hành động quyết liệt cùng nguồn lực đầu tư tương xứng," bà Liên nhấn mạnh.

Tại Việt Nam, nhu cầu tài chính cho thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030 ước tính khoảng 55-92 tỷ USD. Trong khi đó, theo Ngân hàng Thế giới, thiệt hại kinh tế do biến đổi khí hậu tại Việt Nam năm 2020 ước tính khoảng 10 tỷ USD, tương đương 3,2% GDP. Nếu thiếu các giải pháp thích ứng và giảm nhẹ phù hợp, thiệt hại có thể lên tới 12-14,5% GDP mỗi năm vào năm 2050.

Trước yêu cầu đó, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai các giải pháp thích ứng. Đáng chú ý, Quyết định số 1422/QĐ-TTg ngày 19/11/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (cập nhật), xác định các nhiệm vụ, giải pháp ưu tiên trong những lĩnh vực trọng yếu như nông nghiệp, tài nguyên nước, bảo vệ hệ sinh thái, cơ sở hạ tầng và phòng, chống thiên tai.

Đặc biệt, Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xác định chủ trương bố trí 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, đồng thời nhấn mạnh vai trò của ngân sách nhà nước, khu vực tư nhân và tài chính quốc tế.

Thách thức hiện nay không chỉ là huy động thêm nguồn vốn mà còn phải xây dựng cơ chế phù hợp, chuyển các nhu cầu và ưu tiên thích ứng thành những cơ hội đầu tư khả thi, hiệu quả và bền vững.

Bà Mai Kim Liên Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường 

Tại Việt Nam, doanh nghiệp có thể tham gia đầu tư trong các lĩnh vực nông nghiệp, quản lý tài nguyên nước, hạ tầng bền vững và các giải pháp dựa vào tự nhiên.

Tuy nhiên, nhiều hoạt động thích ứng mang lại lợi ích lớn cho cộng đồng nhưng chưa tạo được nguồn thu tài chính tương xứng. Trong đó, thiếu thông tin, khó đánh giá hiệu quả đầu tư và thiếu cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp vẫn là những rào cản đối với dòng vốn tư nhân.

Để tháo gỡ những khó khăn này, Việt Nam cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, đối tác phát triển và doanh nghiệp; thúc đẩy mô hình hợp tác công tư, tài chính hỗn hợp và cơ chế chia sẻ rủi ro, qua đó mở rộng nguồn lực đầu tư cho thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, theo kết quả rà soát tài liệu NAP của các nước đang phát triển do NAP Global Network thực hiện, 100% tài liệu đều đề cập đến khu vực tư nhân. Tuy nhiên, nghiên cứu của Sáng kiến Chính sách Khí hậu (Climate Policy Initiative) cho thấy nguồn tài chính tư nhân hiện chỉ chiếm khoảng 2% tổng nguồn tài chính dành cho thích ứng với biến đổi khí hậu được theo dõi trên toàn cầu.

Thông qua sự kiện, Việt Nam mong muốn cùng các đối tác quốc tế nhận diện những rào cản về chính sách, tài chính, cơ chế chia sẻ rủi ro và mở rộng cơ hội hợp tác. Qua đó, thúc đẩy các cam kết đầu tư cụ thể, đưa những ưu tiên thích ứng với biến đổi khí hậu từ kế hoạch vào thực tiễn.