Bệnh than tồn tại ở Việt Nam hàng trăm năm nay. Năm 2023, bệnh than diễn tiến mạnh nhất trong vòng 10 năm với 14 người mắc bệnh tại tỉnh Hà Giang (1 ca) và Điện Biên (13 ca), trong đó có hơn 100 trường hợp phơi nhiễm…
Ảnh: Medical News Today
Giới chức Thái Lan ngày 2/5/2025 thông báo đã ghi nhận ca tử vong đầu tiên vì bệnh than ở nước này trong 30 năm trở lại đây, theo tờ Bangkok Post. Một người đàn ông 53 tuổi ở tỉnh Mukdahan của Thái Lan đã tử vong ngày 3/4/2025 sau khi mắc bệnh than và một trường hợp thứ hai được xác nhận trong cùng tỉnh và ba trường hợp nghi ngờ khác đang được điều tra, theo Giám đốc Sở Y tế tỉnh Mukdahan Narong Chankaeo.
Người đàn ông tử vong vì bệnh than và bạn của ông đều có các triệu chứng như tổn thương da trên tay và phát ban. Huyện Don Tan, nơi có hàng chục ca nhiễm bệnh than được báo cáo vào năm 2024, hiện đã được tuyên bố là khu vực kiểm soát dịch bệnh. Bác sĩ Narong cho hay tổng cộng có 638 người ở Don Tan đã tiếp xúc với cùng một nguồn lây nhiễm thông qua việc giết mổ hoặc ăn thịt bò sống hoặc chưa được nấu chín.
Các tỉnh lân cận là Amnat Charoen, Kalasin và Nakhon Phanom đang trong tình trạng báo động về khả năng lây nhiễm bệnh than và đã cảnh báo người dân không được ăn thịt bò sống. Cơ quan Phát triển Chăn nuôi Thái Lan cho biết sẽ tiêm vaccine cho khoảng 1.200 gia súc trong bán kính 5 km tính từ nơi bùng phát ca bệnh than đầu tiên.
Bệnh than (anthrax) là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, từ động vật lây sang người, do trực khuẩn than gây ra. Nguồn bệnh là động vật như: trâu, bò, ngựa, dê, lợn, chuột... bị bệnh. Động vật bị nhiễm bệnh có thể chết đột ngột, thường có máu đen chảy ra từ các lỗ tự nhiên. Con người có thể mắc bệnh qua vết thương hở hoặc do ăn phải thịt bị nhiễm bệnh chưa nấu chín, có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị.
Theo Bộ Y tế Việt Nam, bệnh than thuộc nhóm B trong luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Đây là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính thường làm tổn thương da, hiếm khi gây tổn thương miệng - họng, đường hô hấp dưới, trung thất hoặc bộ máy tiêu hóa. Ở thể da, chỗ da bị nhiễm trùng xuất hiện ngứa đầu tiên, sau đó dẫn đến tổn thương, nổi sần, mụn nước và từ 2 - 4 ngày sau phát triển thành nốt loét màu đen. Xung quanh chỗ loét thường có phù mức độ từ nhẹ đến nặng và lan rất rộng, đôi khi có mụn nước nhỏ thứ phát.
Nốt loét thường không đau, nếu có đau là do phù hoặc bội nhiễm. Đầu, cánh tay và bàn tay là nơi hay bị tổn thương nhất. Nốt loét có thể bị nhầm lẫn với viêm da. Nơi nhiễm khuẩn không được điều trị có thể lan tới các hạch bạch huyết vùng rồi vào máu gây nhiễm trùng huyết và tổn thương não.
Bệnh lây truyền qua da là do tiếp xúc với các mô của động vật (gia súc, cừu, dê, ngựa, lợn và các súc vật khác) chết vì mắc bệnh than; nhiễm qua lông, da, xương hoặc các sản phẩm làm từ những nguyên liệu trên như trống, bàn chải… Bệnh than cũng lây truyền qua đất bị nhiễm khuẩn từ các động vật mắc bệnh.
Bệnh than thể phổi xảy ra là do hít phải bào tử vi khuẩn trong công nghiệp chế biến da, len, xương. Bệnh than thể ruột và thể mồm - họng là do ăn phải thịt bị nhiễm khuẩn. Không có bằng chứng về việc lây truyền bệnh than từ sữa động vật nhiễm khuẩn. Nhiễm khuẩn than qua đường hô hấp tuy hiếm gặp nhưng tỷ lệ tử vong ở người có thể lên tới 90% nếu không được điều trị kịp thời.
Theo Bộ Y tế, tại Việt Nam, bệnh than thường lưu hành ở các tỉnh miền núi phía Bắc bao gồm Điện Biên, Sơn La, Lai Châu, Cao Bằng, Thái Nguyên, Hà Giang vẫn ghi nhận rải rác một số trường hợp mắc bệnh than trên người. Trung bình giai đoạn 2016 - 2022, toàn quốc ghi nhận 7 ca/năm và không có ca tử vong.
PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Cố vấn cao cấp Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam (Bộ Y tế), cho biết: "Bệnh than tuy hiếm gặp nhưng thường xảy ra đối với những người có liên quan đến công việc chăn nuôi và giết mổ thịt động vật, nhân viên thú y, công nhân chế biến da, lông thú…
Bệnh than lây truyền chủ yếu qua đường tiếp xúc với xác động vật chết do mắc bệnh than. Con người mắc bệnh hoàn toàn chủ quan do việc hít phải bào tử vi khuẩn than, ăn thịt động vật bị nhiễm khuẩn than dẫn đến mắc bệnh. Trực khuẩn tạo bào tử và bào tử Bacillus anthracis tồn tại rất bền vững bất chấp môi trường khắc nghiệt bên ngoài. Các cơ quan y tế đã làm xét nghiệm để thấy trực khuẩn than, bào tử than có thể tồn tại và sống sót trong đất nhiều năm".
Thực tế, thời gian ủ bệnh than thường kéo dài từ 1 đến 5 ngày, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện những triệu chứng nguy hiểm như sốt cao kèm ớn lạnh, tím tái, khó thở, ra mồ hôi đầm đìa, đau đầu... Giai đoạn tiếp theo, bệnh nhanh chóng chuyển sang nhiễm khuẩn huyết, viêm thận, viêm màng não, nhiễm độc toàn thân và khiến bệnh nhân rơi vào trạng thái suy kiệt.
Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Mỹ (CDC) khuyến nghị nên tiến hành tiêm phòng bệnh than cho ba nhóm người độ tuổi từ 18 đến 65 tuổi; những người thuộc nhóm nghề nghiệp có nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn như nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với bệnh than, nhân viên xử lý động vật hoặc sản phẩm động vật, bác sĩ thú y chăm sóc động vật bị nhiễm bệnh, tiêm phòng sau phơi nhiễm…
Đặc biệt, CDC Mỹ còn đưa ra một phác đồ điều trị dự phòng sau phơi nhiễm kéo dài 60 ngày với kháng sinh thích hợp kết hợp với 3 liều vaccine bệnh than tiêm dưới da cho những người từ 18 tuổi trở lên chưa được tiêm phòng đã tiếp xúc với bào tử Bacillus anthracis dạng khí dung.
Để phòng, chống bệnh than, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân không được tiếp xúc, giết mổ và ăn thịt gia súc mắc bệnh; những người lao động thường xuyên tiếp xúc với gia súc phải trang bị ủng, găng tay, quần áo dài tay để phòng vệ; khi vùng da bị hở do vết thương, da bị tổn thưởng nên tránh tiếp xúc với gia súc; vệ sinh tay chân cơ thể bằng xà phòng ngay sau khi tiếp xúc với gia súc...
Khi động vật ốm chết phải được chôn sâu, khử trùng tẩy uế. Người lao động tại các lò sát sinh, xưởng chế biến sản phẩm từ động vật (thịt, xương, da, lông...) cần tiêm vaccine để phòng bệnh. Người dân cần nấu chín kỹ các loại thịt để ăn, nếu thấy các biểu hiện nghi mắc bệnh than phải kịp thời đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để khám, điều trị kịp thời.
Chất cấm Sibutramine trong sản phẩm giảm cân nguy hiểm như thế nào?
09:20, 05/05/2025
Nước cốt chanh lại “nóng” trên mạng xã hội
10:33, 23/04/2025
Thuốc giả trên “chợ mạng”: Người tiêu dùng cần chủ động cảnh giác
10:21, 21/04/2025
Đọc thêm
Chuỗi hoạt động “phải thử” khi đến Hà Nội dịp Quốc khánh 2/9
Với chuỗi hoạt động này, ngành du lịch Thủ đô kỳ vọng tạo dựng một không gian văn hóa-du lịch đặc sắc, hấp dẫn, qua đó quảng bá hình ảnh Hà Nội sáng tạo, giàu bản sắc đến đông đảo du khách trong và ngoài nước…
Doanh nghiệp đảm bảo hàng hóa cung ứng phục vụ Quốc khánh 2/9
Các hoạt động tăng nguồn cung và khuyến mãi dịp Quốc khánh 2/9 không chỉ giúp thị trường bán lẻ sôi động hơn, mà còn góp phần ổn định giá cả, đảm bảo người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận hàng hóa chất lượng trong suốt kỳ nghỉ…
Đòn bẩy nào để du lịch y tế Việt Nam cán mốc 4 tỷ USD?
Nhìn vào mô hình du lịch y tế của các quốc gia lân cận có thể thấy, Thái Lan thu về 600 - 700 triệu USD mỗi năm từ phẫu thuật thẩm mỹ và tim mạch. Hàn Quốc đạt doanh thu 4,3 tỷ USD nhờ thế mạnh về phẫu thuật thẩm mỹ và điều trị ung thư...
Xu hướng chăm sóc tóc thúc đẩy dòng sản phẩm thế hệ mới
Thời tiết, khói bụi khiến mái tóc của chúng ta ngày càng dễ bị hư tổn, và người tiêu dùng ngày càng tìm kiếm và sử dụng những sản phẩm chăm sóc, phục hồi tóc chất lượng cao...
[Phóng sự ảnh] Ngắm nhìn các biên đội bay diễn tập trên bầu trời Hà Nội
Sáng ngày 28/8, biên đội trực thăng xuất phát từ Hòa Lạc, cùng với máy bay Yak-130, L-39NG, Su-30MK2 từ Kép (Bắc Ninh) đã tụ hội về quảng trường bay tập luyện cho sự kiện A80...
Sáu giải pháp phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển năng lượng xanh, sạch nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Ông Nguyễn Ngọc Trung chia sẻ với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về sáu giải pháp để phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng nói chung và các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới nói riêng…
Nhân lực là “chìa khóa” phát triển điện hạt nhân thành công và hiệu quả
Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, TS. Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, nhấn mạnh vấn đề quan trọng nhất khi phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam là nguồn nhân lực, xây dựng năng lực, đào tạo nhân lực giỏi để tham gia vào triển khai, vận hành dự án...
Phát triển năng lượng tái tạo, xanh, sạch: Nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn
Quốc hội đã chốt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế 8% cho năm 2025 và tăng trưởng hai chữ số cho giai đoạn 2026 – 2030. Để đạt được mục tiêu này, một trong những nguồn lực có tính nền tảng và huyết mạch chính là điện năng và các nguồn năng lượng xanh, sạch…
Nhà đầu tư điện gió ngoài khơi tại Việt Nam vẫn đang ‘mò mẫm trong bóng tối’
Trả lời VnEconomy bên lề Diễn đàn năng lượng xanh Việt Nam 2025, đại diện doanh nghiệp đầu tư năng lượng tái tạo nhận định rằng Chính phủ cần nhanh chóng ban hành các thủ tục và quy trình pháp lý nếu muốn nhà đầu tư nước ngoài rót vốn vào các dự án điện gió ngoài khơi của Việt Nam...
Tìm lộ trình hợp lý nhất cho năng lượng xanh tại Việt Nam
Chiều 31/3, tại Hà Nội, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam chủ trì, phối hợp với Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức Diễn đàn Năng lượng Việt Nam 2025 với chủ đề: “Năng lượng xanh, sạch kiến tạo kỷ nguyên kinh tế mới - Giải pháp thúc đẩy phát triển nhanh các nguồn năng lượng mới”...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: