Ký kết Hiệp định ASEAN về dẫn độ: Dấu mốc hợp tác pháp luật khu vực

Ngày 14/11, tại thủ đô Manila, Philippines, Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN lần thứ 13 (ALAWMM 13) đã chính thức khai mạc. Hội nghị ALAWMM 13 có sự tham gia của Bộ trưởng Tư pháp/Tổng chưởng lý của 11 nước thành viên ASEAN và Tổng Thư ký ASEAN.

Trong khuôn khổ ALAWMM 13, đại diện các quốc gia ASEAN đã chính thức ký kết Hiệp định ASEAN về dẫn độ giữa 11 nước thành viên.

Sau hơn 4 năm đàm phán (từ năm 2021 đến nay, trải qua 14 cuộc họp), Hiệp định đã được hoàn tất và ký kết, trở thành điểm nhấn nổi bật trong chặng đường 40 năm hợp tác pháp luật và tư pháp ASEAN. Đồng thời đánh dấu bước tiến quan trọng trong tăng cường hợp tác pháp lý nội khối.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Tổng thống Cộng hòa Philippines Ferdinand “Bongbong” R. Marcos Jr. nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác pháp luật và tư pháp giữa các quốc gia thành viên ASEAN, chủ động phối hợp chặt chẽ trong ứng phó với các thách thức an ninh xuyên biên giới.

Theo Tổng thống, đây là yếu tố then chốt để xây dựng một Cộng đồng ASEAN an ninh, an toàn, phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm.

Tổng thống hoan nghênh việc ký kết Hiệp định ASEAN về dẫn độ tại ALAWMM 13, coi đây là thành quả của nỗ lực chung toàn khu vực, gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng tội phạm không thể lợi dụng biên giới giữa các nước ASEAN để trốn tránh trách nhiệm pháp lý.

Ông khẳng định việc ký kết Hiệp định thể hiện cam kết rõ ràng của ASEAN trong việc xây dựng một khung pháp lý thống nhất, đoàn kết và mạnh mẽ. Tổng thống cũng nhấn mạnh rằng trong cộng đồng ASEAN, tiếng nói của mỗi người dân đều được lắng nghe, và ASEAN cần tiếp tục phát huy vai trò trung tâm, tăng cường đoàn kết, đồng thuận nội khối nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển bền vững cho khu vực.

Tại phiên toàn thể của Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Nguyễn Hải Ninh khẳng định trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, việc duy trì và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm là mục tiêu chung của tất cả các nước thành viên.

Để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đề xuất ba định hướng ưu tiên cho hợp tác pháp luật và tư pháp trong thời gian tới.

Thứ nhất, tăng cường vai trò của hợp tác pháp luật và tư pháp trong củng cố đoàn kết, thống nhất và nâng cao hiệu quả thể chế của ASEAN;

Thứ hai, xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc nhằm thúc đẩy liên kết nội khối, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội;

Thứ ba, đưa hợp tác pháp luật và tư pháp trở thành “bộ đỡ thể chế” cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Trong đó, xây dựng khung pháp lý phù hợp cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. 

Bộ trưởng cũng thông tin Việt Nam dự kiến đăng cai tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật trong kỷ nguyên số”. Diễn đàn được kỳ vọng là dịp để các quốc gia thành viên chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận định hướng hợp tác, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển của khu vực.

Năm 2025 cũng đặt dấu mốc 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN. Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục là thành viên tích cực và có trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ với các nước thành viên để tăng cường hợp tác pháp luật và tư pháp, triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới một khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển thịnh vượng.