Song song với phát triển sản phẩm, Lào Cai đang tăng tốc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu du lịch, xây dựng hệ sinh thái du lịch số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước cũng như tối ưu hóa trải nghiệm cho du khách...

Một năm sau sáp nhập địa giới hành chính, Lào Cai đã định vị thương hiệu du lịch cộng đồng dẫn đầu cả nước với 740 cơ sở homestay, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Người dân tham gia làm du lịch và thụ hưởng lợi ích từ du lịch theo tinh thần “Mỗi người dân là một đại sứ du lịch”, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn không gian văn hóa, kiến trúc truyền thống, cảnh quan thiên nhiên gắn với xây dựng nông thôn mới.

Bên cạnh đó, hoạt động liên kết vùng và hợp tác quốc tế được đẩy mạnh để mở rộng không gian phát triển. Lào Cai giữ vai trò "cầu nối" trong Chương trình liên kết hợp tác phát triển du lịch các tỉnh Tây Bắc mở rộng với Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ; tích cực tham gia các chương trình đối ngoại, xúc tiến du lịch đa phương, xuyên biên giới tại Thái Lan, Liên bang Nga.

Đáng chú ý, lần đầu tiên, Lào Cai chủ trì tổ chức thành công Hội nghị Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch năm 2026 với quy mô lớn tại tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, Lào Cai đã đánh dấu bước phát triển mang tính đột phá trong hoạt động đối ngoại, xúc tiến đầu tư và hợp tác kinh tế qua biên giới.

Sức bật của du lịch Lào Cai còn đến từ việc đột phá trong thu hút nguồn lực xã hội hóa. Tính đến nay, toàn tỉnh đã thu hút hơn 70 dự án đầu tư du lịch với tổng vốn trên 65.000 tỷ đồng. Việc đưa vào vận hành các tổ hợp vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng phân khúc đẳng cấp quốc tế của các tập đoàn lớn đã góp phần quan trọng dịch chuyển cơ cấu hạ tầng dịch vụ, nâng tầm thương hiệu và sức cạnh tranh quốc tế cho du lịch địa phương.

Nhờ sự thay đổi căn bản trong định hướng, du lịch Lào Cai đã "thu hái" những thành quả ấn tượng, khẳng định vị thế trung tâm du lịch của vùng Tây Bắc. Trong 5 ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay, Lào Cai ước đón 450.155 lượt khách du lịch, tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ năm 2025. Tổng thu từ khách du lịch trong dịp này đạt khoảng 2.211 tỷ đồng.

Lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 2/9, Lào Cai đón khoảng 9,47 triệu lượt khách, đạt 83,4% kế hoạch năm. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 38.452 tỷ đồng, tương đương 75,25% kế hoạch được giao. Không chỉ Sapa, các địa bàn như Mù Cang Chải, Y Tý hay Si Ma Cai đều ghi nhận sức bật lớn nhờ dòng khách dịch chuyển. Thay vì chỉ ngắm cảnh đơn thuần, du khách hiện nay có xu hướng tìm đến các bản làng xa hơn để trực tiếp trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa.

Dù vậy, sự dịch chuyển của dòng khách đòi hỏi các địa phương vùng cao phải nhanh chóng hiện đại hóa công tác quản lý. Tiêu biểu tại Lễ hội đền Bảo Hà – nơi đón khoảng 140.000 lượt khách dịp này, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đã lần đầu tiên được đưa vào vận hành nhằm tối ưu hóa công tác điều hành và nâng cao trải nghiệm của du khách.

Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Hà, cho biết: "Chúng tôi khởi động những ứng dụng và các nền tảng trên phần mềm rất hữu ích, công khai, minh bạch. Qua đó giúp người dân, du khách có thể trải nghiệm thông qua camera AI và các hình ảnh tại đền Bảo Hà, cũng như các địa chỉ tâm linh trên địa bàn xã".

Trên toàn tỉnh, Lào Cai đang thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch theo hướng đồng bộ. Một trong những nhiệm vụ được Lào Cai ưu tiên là tăng cường phát triển mạng Internet tốc độ cao, ưu tiên phủ sóng 5G tại các khu, điểm du lịch trọng điểm, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và du khách tiếp cận các dịch vụ số thuận lợi hơn.

Trong giai đoạn 2026 - 2027, Lào Cai đặt mục tiêu số hóa 30% tài nguyên du lịch đủ điều kiện và tích hợp trên nền tảng bản đồ số, Cổng thông tin du lịch tỉnh và quốc gia. Cùng với đó, 90% khu, điểm du lịch trọng điểm được ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, vận hành; tỷ trọng kinh tế số trong lĩnh vực du lịch đạt tối thiểu 15%.

Tỉnh cũng sẽ xây dựng Thư viện dữ liệu số du lịch Lào Cai, từng bước hình thành hệ thống giám sát, phân tích và hỗ trợ điều hành du lịch thông minh. Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là 100% tài nguyên du lịch đủ điều kiện được số hóa; ít nhất 70% cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số trong quản trị và kinh doanh. Tỷ trọng kinh tế số trong lĩnh vực du lịch phấn đấu đạt tối thiểu 20%, với tốc độ tăng trưởng bình quân 25%/năm.

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch là việc Lào Cai định hướng ứng dụng các công nghệ mới trực tiếp vào trải nghiệm của du khách. Tỉnh dự kiến phát triển các tour thực tế ảo VR 360 độ, video 3D đối với Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, đỉnh Fansipan, hồ Thác Bà, đền Bảo Hà. Cùng với đó là phát triển trợ lý du lịch ảo, bản đồ số và các công cụ gợi ý lịch trình tự động.

Hạ tầng kết nối cũng được đặt song song với phát triển sản phẩm số. Lào Cai ưu tiên phát triển 4G/5G tại Khau Phạ, Mù Cang Chải, Y Tý, cao nguyên Bắc Hà, vùng hồ Thác Bà và các khu, điểm du lịch trọng điểm. Khi khả năng kết nối được cải thiện, những dịch vụ dựa trên nền tảng số sẽ có thêm điều kiện để triển khai và mở rộng. Tỉnh sẽ số hóa những giá trị như Xòe Thái, Khèn Mông, Lễ cấp sắc của người Dao, đồng thời nghiên cứu trình diễn nghệ thuật kết hợp công nghệ 3D Mapping tại Sa Pa, Nghĩa Lộ.

Bên cạnh đó, các mô hình gắn công nghệ với hoạt động du lịch và thương mại cũng được nhân rộng, như "Tuyến phố du lịch không dùng tiền mặt," "Hội chợ du lịch số," "Chợ phiên thanh toán số." Tại các homestay, công nghệ AI được định hướng ứng dụng để cung cấp thông tin đa ngôn ngữ, hỗ trợ du khách tiếp cận thông tin thuận tiện hơn.

Với các mục tiêu được phân chia theo từng giai đoạn đến năm 2030, chuyển đổi số đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng để Lào Cai nâng cao chất lượng du lịch. Theo Kế hoạch số 405/KH-UBND của UBND tỉnh đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu đón 15 triệu lượt khách, gồm 11,5 triệu lượt khách nội địa và 3,5 triệu lượt khách quốc tế. Tốc độ tăng trưởng lĩnh vực du lịch bình quân đạt 20%/năm. Tổng thu từ khách du lịch dự kiến đạt khoảng 70.000 tỷ đồng, đóng góp trực tiếp từ 17% đến 20% GRDP của tỉnh.