Luật Phục hồi, phá sản: Trách nhiệm mới của cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội

Sáng 11/12, Quốc hội biểu quyết thông qua dự án Luật Phục hồi, phá sản. Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 425/436 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành, chiếm 89,85% tổng số đại biểu.

Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo gồm 88 điều; trong đó sửa đổi, bổ sung 61 điều, giữ nguyên 5 điều và bãi bỏ 1 điều.

Một trong những nsội dung quan trọng trong dự án luật này được quan tâm là việc xác định khái niệm “doanh nghiệp, hợp tác xã có nguy cơ hoặc mất khả năng thanh toán”.

Nhiều ý kiến đề nghị nâng thời hạn từ 6 tháng theo dự thảo lên 9 tháng hoặc 12 tháng. Hoặc tính theo mức tỷ lệ phần trăm tối thiểu của khoản nợ quá hạn trên tổng tài sản. Hoặc theo kết quả phân loại nợ của Ngân hàng Nhà nước đối với các khoản nợ vay…

Tuy nhiên, theo báo cáo giải trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thời hạn 6 tháng là khoảng thời gian trung bình cần thiết để doanh nghiệp, hợp tác xã xác định có nguồn tiền để thanh toán khoản nợ đến hạn.

"Thực tiễn cho thấy rất khó xác định chính xác tổng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã vào thời điểm thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi. Còn kết quả phân loại nợ không phản ánh tình hình tài chính, nguồn tiền thanh toán nợ đến hạn của doanh nghiệp, hợp tác xã…", báo cáo nêu rõ.

Do đó, nghị quyết quy đinh thời hạn này là 6 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.

Ngoài ra, điểm nổi bật của dự án luật lần này là quy định thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội trong việc nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản (Điều 38).

Quá trình thảo luận dự án luật, nhiều ý kiến đã lo ngại quy định này có thể tạo gánh nặng cho hai cơ quan này trong việc xác định tình trạng tài chính của doanh nghiệp, hợp tác.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng quy định này nhằm khắc phục tình cảnh doanh nghiệp, hợp tác xã nợ thuế, nợ bảo hiểm kéo dài, không còn tồn tại, hoạt động trên thực tế song không thể rút khỏi thị trường do không có người nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản. Quy định làm giảm áp lực quản lý, theo dõi của cơ quan quản lý nhà nước; cải thiện môi trường hoạt động kinh doanh và lành mạnh hóa nền kinh tế.

Để đảm bảo tình phù hợp, khả thi, dự thảo chỉnh lý khoản 3, Điều 38 theo hướng “Cơ quan quản lý thuế phải nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định của Luật Quản lý thuế”. Chính phủ quy định điều kiện nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.

Khoản 4, Điều 38 quy định “Cơ quan bảo hiểm xã hội có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã khi cơ quan bảo hiểm xã hội đã thông báo đôn đốc đối với khoản chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế nhưng không có phản hồi trong 3 năm liên tiếp gần nhất theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế”.

Báo cáo giải trình cũng nêu rõ “chỉ có cơ quan quản lý thuế mới có thông tin về doanh nghiệp, hợp tác xã để yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản, thanh lọc và lành mạnh hóa môi trường đầu tư, kinh doanh”.

Đặc biệt, khoản 5, Điều 38 nghị quyết cũng quy định về việc cơ quan, tổ chức, cá nhân trên không nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.