Sản xuất và phân phối sản phẩm bền vững vấp phải nhiều rào cản

Vũ Khuê

02/08/2023, 08:32

Việc thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững vẫn còn hạn chế về sản xuất, phân phối sản phẩm thân thiện môi trường đến với người tiêu dùng, về duy trì thói quen, hành vi tiêu dùng bền vững...

Hiện nay, người tiêu dùng đã dành ra sự quan tâm nhất định tới các sản phẩm thân thiện với môi trường, nhưng nhu cầu sử dụng chưa phải quá lớn.

Ngày 1/8, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Văn phòng sản xuất và tiêu dùng bền vững (Bộ Công Thương) phối hợp với Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC (thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam) tổ chức diễn đàn “Thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững trong hệ thống phân phối hiện đại”.

KHÓ KHĂN LỚN NHẤT LÀ VỐN ĐẦU TƯ

Tại diễn đàn các nhận định đều đánh giá, sản xuất xanh, tiêu dùng bền vững là yêu cầu tất yếu, không thể thiếu và là xu thế không chỉ riêng tại Việt Nam mà còn chung trên toàn cầu hiện nay, nhất là khi nguồn tài nguyên trên thế giới ngày càng cạn kiệt.

Khảo sát năm 2023 của Nielsen IQ cho thấy 49% người tiêu dùng mang túi riêng, sử dụng túi tái chế; 47% chỉ mua đồ cần thiết, tránh lãng phí; 45% người tiêu dùng có ý thức phân loại rác tái chế và tiết kiệm điện.

Nghiên cứu cũng chỉ rõ, sự kỳ vọng của người tiêu dùng với doanh nghiệp về những sáng kiến và hành động thiết thực nhằm cải thiện môi trường. Theo đó, 38% người tiêu dùng đánh giá sáng kiến và hành động thiết thực của doanh nghiệp nhằm cải thiện môi trường là cực kỳ quan trọng.

Các diễn giả tại diễn đàn đều đánh giá, sản xuất xanh, tiêu dùng bền vững là yêu cầu tất yếu.

Còn khảo sát về xu hướng tiêu dùng xanh từ góc nhìn của người tiêu dùng Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh của Intage Việt Nam cũng cho thấy tiêu dùng xanh đang trở thành vấn đề tất yếu. Họ nhận thức được sự cần thiết của các hoạt động bảo vệ môi trường và thay đổi hành vi, thói quen để có các tác động tích cực và bảo vệ môi trường.

Ông Vijay Kumar Pandey, Chủ tịch HĐQT Công ty Cp Thực phẩm sữa TH – Tập đoàn TH, cho biết TH đã khởi dựng mô hình kinh tế theo hướng tuần hoàn, kiểm soát toàn bộ chuỗi sản xuất từ đồng cỏ xanh đến ly sữa sạch, ứng dụng công nghệ cao, giảm thiểu phát thải trong từng mắt xích của chuỗi sản xuất.

Song khó khăn chính trong thực hiện “xanh” là cần vốn đầu tư ban đầu lớn, cũng như tìm được công nghệ phù hợp. Quy mô của TH rất lớn, không chỉ ở Việt Nam mà còn cả trên thế giới, nên không thể cứ “copy” công nghệ từ các nước khác về sử dụng. Như vậy, phải có cả vốn và công nghệ thì mới có thể xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn.

Ông Quách Tất Liêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoà Bình, chia sẻ tỉnh Hòa Bình đã hỗ trợ khoảng 50% doanh nghiệp trong lĩnh vực phân phối áp dụng các giải pháp về sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng; giảm 60% tỷ lệ sử dụng bao bì khó phân hủy tại các chợ dân sinh và các trung tâm thương mại, siêu thị; 55% các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp áp dụng đổi mới công nghệ theo hướng sạch, thân thiện với môi trường; 70% doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất, cung ứng nông sản thực phẩm an toàn.

Đặc biệt, tập trung hỗ trợ các đối tượng là các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có quy mô nhỏ và vừa để hình thành chuỗi sản xuất sạch theo từng lĩnh vực như nông, lâm, thủy sản, xây dựng, hàng tiêu dùng, cơ khí chế tạo, điện – điện tử... với hệ thống các siêu thị, trung tâm phân phối bán lẻ. Từ đó, hình thành mối liên kết chặt chẽ là sản xuất xanh - phân phối xanh - tiêu dùng xanh.

Nhưng khó khăn mà tỉnh gặp phải khi thực hiện đó là do tỉnh miền núi, đa số là doanh nghiệp vừa và nhỏ, năng lực ứng dụng thiết bị, công nghệ tiên tiến còn hạn chế, dẫn đến trong quá trình hoạt động sản xuất gây ra sự hao phí lớn về năng lượng.

Hơn nữa quy mô sản xuất nhỏ lẻ, kèm theo khó khăn về tài chính cũng không cho phép những doanh nghiệp này đầu tư trang thiết bị hiện đại để có hiệu suất sử dụng năng lượng cao, trình độ tiếp cận với các công nghệ tiên tiến, hiện đại thân thiện với môi trường còn hạn chế.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp còn nhầm lẫn giữa hoạt động hỗ trợ, giám sát kỹ thuật áp dụng sản xuất sạch hơn với các hoạt động thanh, kiểm tra về môi trường.

Ông Jinwoo Song, Tổng Giám đốc BAEMIN Việt Nam, cũng cho rằng người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn các món ăn chứa ít chất béo, đường và giàu chất xơ, dinh dưỡng. Điều này thể hiện qua mức độ tăng trưởng số lượng các cửa hàng cung cấp sản phẩm tốt cho sức khỏe.

Tính đến tháng 6/2023, con số này đã tăng 15% so với thời điểm cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng này không chỉ ở ngành hàng thực phẩm, mà còn ở các mặt hàng mỹ phẩm, chăm sóc sức khỏe cá nhân.

Nhưng thách thức lớn nhất là thay đổi hành vi của khách hàng. Hiện nay ở Việt Nam, người tiêu dùng đã dành ra sự quan tâm nhất định tới các sản phẩm thân thiện với môi trường, nhưng nhu cầu sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường của khách hàng chưa phải quá lớn.

Cùng với đó, giá cả vẫn là yếu tố chi phối hàng đầu, với mức giá thành phẩm các nguyên liệu thân thiện môi trường hiện đang chênh lệch tới 30% so với bao bì thông thường, sẽ là rào cản lớn trong việc thay đổi hành vi và đáp ứng nhu cầu khách hàng.

CẦN THIẾT CHUYỂN ĐỔI TỪ MÔ HÌNH KINH TẾ TUYẾN TÍNH SANG TUẦN HOÀN

Để triển khai các hoạt động sản xuất và tiêu dùng bền vững đảm bảo được sâu rộng, theo ông Liêm, cần tích cực phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan rà soát, góp ý ban hành các tiêu chí, công cụ hướng dẫn về sản xuất và tiêu dùng bền vững, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Có chính sách khuyến khích, ưu đãi tiêu dùng các sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường cũng như các chính sách, tiêu chuẩn, hướng dẫn về nhãn sinh thái, về thiết kế bền vững, thiết kế sinh thái, thiết kế để tái chế, tái sử dụng.

Đồng thời, triển khai xây dựng tài liệu tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức về sử dụng hiệu quả tài nguyên, thiết kế bền vững, sản xuất bền vững, phân phối bền vững; mua sắm bền vững...

Đặc biệt, cần bố trí kinh phí để tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ liên quan trong thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, thay đổi thói quen tiêu dùng của nhân dân, nâng cao ý thức cộng đồng và thúc đẩy quá trình sản xuất bền vững, tiêu dùng bền vững hướng đến nền kinh tế tuần hoàn.

Ông Đỗ Tiến Sỹ, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, cho rằng việc chuyển đổi từ mô hình kinh tế tuyến tính sang mô hình kinh tế tuần hoàn là cần thiết để hướng đến nền kinh tế phát triển bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng, ít carbon, vững mạnh và cạnh tranh.

Để chuyển đổi thành công sang mô hình kinh tế tuần hoàn, doanh nghiệp cần đảm bảo 3 nguyên tắc: Bắt đầu từ việc thay đổi thiết kế sản phẩm (gồm loại bỏ rác thải và ô nhiễm); tăng vòng đời sản phẩm - nguyên vật liệu và tái tạo các hệ sinh thái tự nhiên.

Mô hình này cần được doanh nghiệp áp dụng trong 5 giai đoạn, gồm: Cải tiến thiết kế sản phẩm nhằm tăng khả năng tái chế và tái sử dụng; quá trình sản xuất hạn chế, không tạo ra rác thải; tiêu dùng có trách nhiệm; quản lý rác thải và biến chất thải thành nguồn nguyên liệu giá trị thông qua việc tái sử dụng và tái chế; thiết kế đóng vai trò quan trọng vì có thể giúp giảm rác thải ngay từ lúc sản phẩm chưa đến tay người tiêu dùng.

Người tiêu dùng vẫn thiếu niềm tin với rau an toàn

14:27, 20/07/2023

Thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững xanh

17:12, 17/11/2021

Chiến lược giai đoạn 2021-2030 hướng tới xanh hóa các ngành kinh tế; xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững

15:48, 07/05/2021

Đọc thêm

Bộ Công Thương đề xuất sớm áp dụng khung giờ giá điện mới

Trong bối cảnh nắng nóng và áp lực cung ứng điện, Bộ Công Thương đề xuất áp dụng ngay khung giờ giá mới từ mùa khô 2026. Việc thay đổi cách tính giá theo giờ cao điểm, thấp điểm giúp điều tiết phụ tải, giảm gánh nặng hệ thống và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng...

Giá cà phê phục hồi, xuất khẩu kỳ vọng lấy lại đà tăng trưởng

Trong những tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cà phê của Việt Nam tiếp tục tăng về sản lượng, nhưng kim ngạch lại sụt giảm do giá xuất khẩu bình quân giảm sâu. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, ngành cà phê được kỳ vọng sẽ tìm lại đà tăng trưởng nhờ xu hướng phục hồi giá trong tháng 5/2026 và đẩy mạnh chế biến sâu...

Truy xuất nguồn gốc: Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng

Truy xuất nguồn gốc vừa là áp lực, vừa là “lá chắn” công nghệ giúp doanh nghiệp minh bạch thông tin, chống lại vấn nạn hàng giả và khẳng định vị thế trên thị trường nội địa lẫn quốc tế…

Ngành muối cần một khung pháp lý mới và linh hoạt để phát triển bền vững

Trong bối cảnh diện tích sản xuất muối thu hẹp, nguồn cung chưa đáp ứng nhu cầu và diêm dân gặp nhiều khó khăn, dự thảo nghị định mới dự kiến được ban hành trong tháng 6/2026 sẽ tạo hành lang pháp lý đủ rộng để tái cấu trúc ngành muối theo hướng hiện đại, bền vững và nâng cao giá trị sản phẩm Việt Nam...

“Chìa khóa” mở lối hành trình Net Zero của Việt Nam

Hành trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam sẽ không chỉ xuất phát từ chính sách mà còn được mở lối bởi đổi mới sáng tạo…

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Bài viết mới nhất

Tổng kết công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV: Khẳng định dấu ấn đổi mới, bài bản và trách nhiệm

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Bài viết mới nhất

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Bài viết mới nhất

Giá vàng nhẫn 9999 giảm mạnh tới 1 triệu đồng/lượng

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

Bài viết mới nhất

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 15-2026

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...