Tăng cường vai trò của phụ nữ trong chuyển đổi xanh

Nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, bao trùm trong quá trình chuyển đổi xanh, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) cho rằng khu vực tư nhân của Việt Nam cần có các hành động nhằm thúc đẩy sự tham gia kinh tế của phụ nữ…

Lợi thế xanh: Vai trò của nữ giới trong lực lượng lao động và lãnh đạo
Lợi thế xanh: Vai trò của nữ giới trong lực lượng lao động và lãnh đạo

Ngày 18/6/2025, tại Hà Nội, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) với sự hỗ trợ từ Chính phủ Australia công bố Báo cáo “Lợi thế xanh: Vai trò của nữ giới trong lực lượng lao động và lãnh đạo - nền tảng cho doanh nghiệp phát triển bền vững tại Việt Nam”.

Báo cáo chỉ ra rằng mặc dù các ngành năng lượng mặt trời, tái chế nhựa, và sản xuất lúa gạo đóng vai trò trung tâm trong các mục tiêu khí hậu của Việt Nam, song tỷ lệ nữ giới hiện diện trong lực lượng lao động chính thức và các vị trí lãnh đạo tại ba ngành này vẫn còn rất thấp.

PHỤ NỮ THIẾU CƠ HỘI TIẾP CẬN NGUỒN LỰC ĐỂ NÂNG CAO THU NHẬP

Ngành năng lượng mặt trời, tái chế nhựa, và sản xuất lúa gạo là ba lĩnh vực được lựa chọn để nghiên cứu, dựa trên tiềm năng phát thải thấp, khả năng thu hút đầu tư và sức ảnh hưởng lớn tới tăng trưởng kinh tế bền vững.

Kết quả nghiên cứu cho thấy trong ba ngành này, phụ nữ hiện chỉ chiếm trung bình 23% lực lượng lao động, và phần lớn vẫn tập trung ở những phân khúc có giá trị thấp, thiếu cơ hội tiếp cận nguồn lực để mở rộng hoạt động hay nâng cao thu nhập.

Ở lĩnh vực năng lượng mặt trời, phụ nữ gần như vắng bóng ở các vị trí lãnh đạo, trong khi ngành tái chế nhựa và sản xuất lúa gạo ghi nhận mức độ tham gia cao hơn, song vẫn bị giới hạn ở các vai trò ít được đào tạo và kém ổn định.

“Khi các ngành này tăng trưởng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường cũng như mở ra hàng loạt cơ hội việc làm xanh, khoảng cách giới sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, làm chậm tốc độ tăng trưởng và giảm khả năng cạnh tranh và năng suất của doanh nghiệp”, báo cáo nhấn mạnh.

Vì vậy, để giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân tài đang cận kề và thúc đẩy tăng trưởng bền vững, bao trùm trong quá trình chuyển đổi xanh, khu vực tư nhân của Việt Nam cần có các hành động nhằm thúc đẩy sự tham gia kinh tế của phụ nữ.

 

"Khi phụ nữ tham gia vào lực lượng lao động, nền kinh tế sẽ được hưởng lợi. Mở rộng cơ hội việc làm cho phụ nữ không chỉ mang lại thịnh vượng chung, mà còn tăng cường khả năng chống chịu và thúc đẩy tăng trưởng bao trùm, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt cho quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam”.

Bà Gillian Bird, Đại sứ Australia tại Việt Nam.

Báo cáo cho rằng việc loại bỏ rào cản đối với sự tham gia của phụ nữ sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách kỹ năng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và tăng cường năng lực cạnh tranh.

Các doanh nghiệp thúc đẩy bình đẳng giới có khả năng thích ứng tốt hơn với rủi ro khí hậu, giảm phát thải, nắm bắt cơ hội tăng trưởng mới và thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ nhà đầu tư. Một số doanh nghiệp được khảo sát, cho biết việc xây dựng kế hoạch hành động hướng tới bình đẳng giới, như chính sách cơ hội việc làm công bằng đã giúp họ tiếp cận tốt hơn với các nguồn tài chính cạnh tranh.

Theo IFC, lộ trình phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam đến năm 2040 có thể tạo ra gần một triệu việc làm mới, đặc biệt trong các ngành liên quan đến khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM). Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các biện pháp để đảm bảo phụ nữ có thể tiếp cận công bằng với những cơ hội này.

Ông Thomas Jacobs, Giám đốc Quốc gia IFC tại Việt Nam, Campuchia và Lào nhấn mạnh: "Cam kết mạnh mẽ của Việt Nam về phát triển kinh tế phát thải thấp không chỉ là yêu cầu bắt buộc, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tư nhân đóng vai trò tiên phong. Báo cáo này cho thấy những doanh nghiệp quan tâm tới vai trò của nữ giới có lợi thế rõ rệt trong quá trình chuyển đổi xanh, đồng thời tăng cường tính bền vững trong vận hành".

CẦN LỒNG GHÉP GIỚI TRONG CHIẾN LƯỢC CHUYỂN ĐỔI XANH

Theo ông Thomas Jacobs, phụ nữ tại Việt Nam, giống như ở nhiều nền kinh tế mới nổi khác, chịu ảnh hưởng bất cân xứng từ biến đổi khí hậu. Các lĩnh vực có tỷ lệ lao động nữ cao, như nông nghiệp tiểu nông, lại đặc biệt dễ bị tổn thương trước rủi ro khí hậu. Khoảng cách giới trong các ngành STEM cũng khiến phụ nữ khó tiếp cận được các cơ hội việc làm chất lượng trong tương lai.

Việc thu hẹp các khoảng cách này sẽ giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro tốt hơn và khai thác hiệu quả hơn các cơ hội tăng trưởng xanh. Chiến lược tuyển dụng có tính đến yếu tố giới sẽ mở rộng nguồn nhân lực tiềm năng, trong khi sự đa dạng giới trong đội ngũ quản lý sẽ giúp nâng cao chất lượng ra quyết định, đặc biệt trong ứng phó với rủi ro khí hậu. Các nữ lãnh đạo còn có khả năng thúc đẩy các chiến lược đổi mới sáng tạo, tăng cường khả năng phục hồi và giảm phát thải của chuỗi cung ứng.

Báo cáo cũng chỉ ra các rào cản phổ biến đang cản trở phụ nữ gia nhập và thăng tiến trong các ngành như định kiến giới trong tuyển dụng (cho rằng nam giới phù hợp hơn với vai trò kỹ thuật), lo ngại về trách nhiệm gia đình, thiếu chính sách hỗ trợ thai sản, vắng bóng chương trình cố vấn nghề nghiệp cho nữ, và thiếu vắng các chính sách chống phân biệt đối xử tại nơi làm việc.

Phụ nữ đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng ngành tái chế nhựa và sản xuất lúa gạo, nhưng họ chủ yếu làm việc ở những mắt xích không chính thức như thu gom rác thải hay canh tác tiểu nông. Những người này gần như không được tiếp cận với các chương trình đào tạo, công nghệ hoặc tài chính — những yếu tố có thể giúp họ nâng cao năng suất và điều kiện sống. Do đó, việc phát triển kỹ năng, thúc đẩy tài chính bao trùm và mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ sẽ không chỉ nâng cao vị thế kinh tế của phụ nữ, mà còn củng cố năng lực của toàn bộ chuỗi giá trị.

Báo cáo "Lợi thế Xanh: Vai trò của nữ giới trong lực lượng lao động và lãnh đạo" đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lồng ghép giới trong chiến lược chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Khi phụ nữ được trao cơ hội bình đẳng, quá trình chuyển đổi không chỉ hiệu quả và bền vững hơn mà còn công bằng và bao trùm hơn cho mọi người.

Thị trường carbon chuyển mình nhờ cú hích liên minh các "ông lớn" công nghệ, năng lượng

Thị trường tín chỉ carbon tự nguyện vốn đang chìm trong khủng hoảng niềm tin vì nạn “tẩy xanh” (greenwashing) bất ngờ nhận được “cú hích” lớn khi hàng loạt tập đoàn công nghệ, năng lượng và tài chính toàn cầu đồng loạt gia nhập các liên minh cam kết mua hàng chục triệu tấn tín chỉ chất lượng cao...

Chỉnh sửa gen cây trồng bằng CRISPR: Cơ hội thích ứng biến đổi khí hậu và những lo ngại

Liên minh châu Âu (EU) vừa nới lỏng quy định đối với cây trồng chỉnh sửa gen bằng công nghệ CRISPR, mở ra kỳ vọng giúp nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm sử dụng hóa chất và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn tranh luận về những rủi ro tiềm ẩn đối với môi trường và sức khỏe con người…

Khi năng lượng xanh trở thành hạ tầng mới của tăng trưởng

Trong nhiều thập niên, năng lượng được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ an ninh nang lượng - bảo đảm nguồn cung cho sản xuất và đời sống. Nhiệm vụ trọng tâm của ngành điện là đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế, trong khi các nguồn năng lượng tái tạo thường được xem là giải pháp bổ sung nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường...

“Vùng đất của những người nông dân hạnh phúc”: Vì sao đồng cỏ ở Áo luôn xanh hơn?

Áo được xem là một trong những hình mẫu thành công của châu Âu trong việc duy trì sức sống cho nông thôn và thu hút thế hệ trẻ gắn bó với nghề nông. Sự kết hợp giữa các trang trại gia đình, chính sách hỗ trợ hiệu quả, đào tạo nghề bài bản và chuỗi tiêu thụ địa phương đang góp phần tạo nên một nền nông nghiệp bền vững cùng những cộng đồng nông thôn năng động…

Trên chặng đường 35 năm hình thành và phát triển, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, trước đây là Thời báo Kinh tế Việt Nam, đã không ngừng nỗ lực tập trung vào các sản phẩm báo chí chất lượng, chuyên sâu, gắn chặt với thực tiễn của doanh nghiệp, lắng nghe những khó khăn, rào cản về chính sách đang tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp, từ đó đưa ra kiến nghị, giải pháp nhằm tháo gỡ những bất cập ở cả cấp độ chính sách vĩ mô lẫn hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện sứ mệnh phản ánh và đồng hành cùng tiến trình phát triển của đất nước.

VnEconomy Nhận diện cơ hội và thách thức trong xây dựng mô hình phát triển mới

Nhận diện đầy đủ các cơ hội, thách thức mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra cho việc xây dựng mô hình phát triển Việt Nam, gắn tăng trưởng kinh tế với đổi mới quản trị quốc gia và cải thiện chất lượng đời sống nhân dân đang là vấn đề quan trọng được cấp thiết làm rõ.

VnEconomy Nhận diện cơ hội và thách thức trong xây dựng mô hình phát triển mới

Nhận diện đầy đủ các cơ hội, thách thức mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra cho việc xây dựng mô hình phát triển Việt Nam, gắn tăng trưởng kinh tế với đổi mới quản trị quốc gia và cải thiện chất lượng đời sống nhân dân đang là vấn đề quan trọng được cấp thiết làm rõ.

VnEconomy
VnEconomy
Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy