Chuyển giao công nghệ dược: Khó vượt “rào cản” pháp lý
Song Hà
29/11/2022, 06:00
Đã có nhiều chính sách nhằm thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển công nghiệp dược, đẩy mạnh khai thác nguồn công nghệ quốc tế. Tuy nhiên, các dự án chuyển giao công nghệ dược trong thời gian qua vẫn còn khiêm tốn. Nguyên nhân là do một số chính sách, quy định pháp luật đã bộc lộ nhiều bất cập, gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư...
“Vắng bóng” chuyển giao công nghệ dược
Tại hội thảo “Thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong ngành công nghiệp dược tại Việt Nam”, ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), cho biết hiện Việt Nam có 228 đơn vị sản xuất dược đạt tiêu chuẩn GMP-WHO.
Tuy nhiên, trong số 25.000 loại thuốc đang được cấp phép lưu hành trong toàn quốc do đơn vị trong nước sản xuất có hàm lượng khoa học công nghệ không cao, chỉ chữa các bệnh lý thông thường và bệnh lý thể nhẹ.
NHIỀU CHÍNH SÁCH KHIẾN DOANH NGHIỆP LO NGẠI
Đáng chú ý, 90% nguyên liệu sản xuất thuốc trong nước vẫn phải nhập khẩu. Điều này cho thấy, chuyển giao công nghệ trong công nghiệp dược gần như không có; gia công cho nước ngoài rất ít ỏi và hiện chủ yếu là gia công cho các doanh nghiệp trong nước. Trong khi đó, Quyết định 376/TTg đặt mục tiêu đến năm 2030 chuyển giao công nghệ sản xuất ít nhất 100 thuốc phát minh còn bản quyền, vaccine, sinh phẩm y tế và thuốc mà Việt Nam chưa sản xuất được.
“Dù ngành dược có nhiều chính sách ưu tiên nhưng các quy định cụ thể để các sản phẩm dược nằm trong danh mục các sản phẩm công nghệ cao chưa có, chưa xây dựng được các tiêu chí”, ông Hùng nhận định, đồng thời thừa nhận rất khó khăn trong triển khai Quyết định 376. Nguyên nhân do chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư đối với sản xuất thuốc, vaccine và sinh phẩm y tế còn chưa đủ hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài, chưa thu hút nguồn đầu tư phát triển dược liệu.
Chính sách quản lý giá thuốc, định hướng sử dụng thuốc generic... hạn chế việc chuyển giao công nghệ sản xuất thuốc mới, thuốc biệt dược. Mặt khác, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn nhiều nội dung chưa được điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi để phù hợp, đáp ứng yêu cầu quản lý trong xu thế quản lý hiện nay. Quy định về bảo vệ sở hữu trí tuệ, chống hàng giả, hàng nhái còn nhiều bất cập gây lo ngại cho các cơ sở sản xuất và các nhà đầu tư nước ngoài.
Bên cạnh đó, các dự án phát triển dược liệu triển khai chậm. Năng lực quản lý, khai thác nguồn dược liệu quý hiếm, đặc hữu chưa được chú trọng. Vấn đề liên kết giữa doanh nghiệp với chính quyền địa phương, và nông dân chưa chặt chẽ, chưa tạo ra sự ổn định về đầu ra cho dược liệu.
Ông Phạm Hồng Quất - Cục trưởng Cục Phát triển thị trường và Doanh nghiệp khoa học công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), nêu ý kiến, trong số gần 800 doanh nghiệp khoa học công nghệ hiện nay hầu như mới chỉ tập trung vào sản xuất các loại dược liệu thiên nhiên, thực phẩm chức năng, còn thuốc để chữa bệnh hiểm nghèo, khẩn cấp mang tính điều trị thì hiện nay rất “vắng bóng”.
Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Yun Ju Eunice Cho, Tổng giám đốc Tập đoàn Viatris Việt Nam, cho biết dự án Lotus bắt đầu vào năm 2017 và được cấp giấy phép chuyển giao công nghệ đầu tiên bởi Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt vào tháng 1/2019. Đến năm 2023, sản phẩm đầu tiên của Lipitor sẽ có mặt trên thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang gặp khó khăn khi đẩy mạnh đầu tư nước ngoài vào chuyển giao công nghệ sản xuất thuốc biệt dược gốc.
Các quyết định hiện tại đang gây ra một số hạn chế để các doanh nghiệp đầu tư 100% vốn nước ngoài có quyền nhận lại hoặc mua các sản phẩm thuốc nội địa hoá thông qua gia công, chuyển giao công nghệ từ đối tác sản xuất tại Việt Nam và bán cho nhà phân phối trong nước. Bên cạnh đó, thủ tục thẩm định giấy phép đăng ký lưu hành thuốc đang bị kéo dài không đúng thời hạn quy định. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam vẫn chưa nhận được nhiều ưu đãi cho các dự án đầu tư, sản xuất chuyển giao công nghệ.
Ông Gregory Charitonos, Giám đốc Công ty TNHH Medochemie (Viễn Đông), cũng cho rằng với quy định hiện hành trong lĩnh vực dược gây khó khăn trong chuyển giao công nghệ dược. Đơn cử quy định về nhập khẩu tá dược không theo tiêu chuẩn dược điển làm cho việc mua sắm trở nên phức tạp hơn. Cơ sở tại Việt Nam của bên giao hợp đồng (cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài) không được phép nhận (mua) thành phẩm trực tiếp từ nhà sản xuất.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 48 phát hành ngày 28-11-2022. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Cần hơn 11 năm để đưa một hoạt chất bảo vệ thực vật mới ra thị trường
Trên thế giới, để đưa một hoạt chất bảo vệ thực vật mới ra thị trường cần trung bình 11,4 năm nghiên cứu, phát triển và đăng ký với chi phí lên tới 307 triệu USD. Những con số này cho thấy quy mô đầu tư ngày càng lớn của ngành khoa học cây trồng nhằm tạo ra các giải pháp bảo vệ mùa màng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả, an toàn và tính bền vững...
Ngành phân bón hướng tới tự chủ, xanh và bền vững
Biến động địa chính trị, thương mại, chuỗi cung ứng và yêu cầu chuyển đổi xanh đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho ngành phân bón Việt Nam. Trước áp lực về nguyên liệu, khí hậu và giảm phát thải, ngành đặt mục tiêu đến năm 2035 trở thành ngành công nghiệp hiện đại, nâng cao năng lực tự chủ và phát triển dựa trên năm trụ cột chiến lược: tự chủ, xanh, thông minh, liên kết và hội nhập...
Nghệ An đối thoại với nông dân, tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất nông nghiệp
Ngày 16/6/2026, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị Chủ tịch UBND tỉnh gặp mặt, đối thoại với nông dân năm 2026. Nhiều vấn đề được nông dân quan tâm như phát triển vùng nguyên liệu, liên kết tiêu thụ sản phẩm, quản lý giống cây trồng, chuyển đổi số, tích tụ đất đai và nâng cấp hạ tầng phục vụ sản xuất đã được lãnh đạo tỉnh cùng các sở, ngành trực tiếp giải đáp..
Sử dụng điện hiệu quả: Giải pháp chiến lược hóa giải áp lực phụ tải tăng cao
Ngành điện Việt Nam đang phải đối mặt với những áp lực lớn khi phụ tải liên tục lập đỉnh. Trong bối cảnh nguồn cung mới còn hạn chế, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn là giải pháp tình thế, mà đã trở thành một quốc sách mang tính chiến lược, quyết định đến sự phát triển bền vững của quốc gia...
TP.Hồ Chí Minh tái định vị mạng lưới phân phối nông sản qua chợ đầu mối
Hàng ngàn tấn rau củ, trái cây, thủy sản và thực phẩm tươi sống từ các vùng sản xuất vẫn đều đặn hằng đêm được đưa về TP.Hồ Chí Minh trước khi tiếp tục phân phối đến chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và bếp ăn tập thể… để đến tay người tiêu dùng. Mặc dù vậy, không khó để nhận thấy, hệ thống chợ đầu mối đang đứng trước yêu cầu tái định vị vai trò trong mạng lưới phân phối nông sản của thành phố...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 5/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/06/03/777c0549be5648059b52c07dadd55f11-94904.png?w=1050&h=630&mode=crop)
