Dự kiến ban hành nghị định sửa đổi về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 4

Trả lời câu hỏi của phóng viên VnEconomy tại họp báo quý 1/2026 do Bộ Tài chính tổ chức chiều ngày 9/4 về giải pháp  khôi phục và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong bối cảnh hoạt động phát hành sụt giảm sau khi nhiều sai phạm bị xử lý và các quy định pháp lý được sửa đổi; ông Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đối mặt không ít khó khăn khi số lượng doanh nghiệp tham gia và quy mô phát hành chưa cao.

Tuy nhiên, sau giai đoạn tái cấu trúc, thị trường đã có sự cải thiện nhất định, thể hiện qua mức tăng về khối lượng phát hành và huy động vốn so với năm 2024.

Bước sang năm 2026, xu hướng phục hồi trở nên rõ nét hơn. Riêng trong quý I, giá trị phát hành riêng lẻ tăng khoảng 2,1 lần so với cùng kỳ năm trước cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đang dần được củng cố, đồng thời phản ánh hiệu quả của các biện pháp điều hành.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, để hiện thực hóa mục tiêu phục hồi và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Bộ Tài chính đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, tập trung vào cả phía doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư.

Về phía cung, trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Việc hoàn thiện này được định hướng bao quát toàn bộ hoạt động, từ phát hành, giao dịch đến quản lý nhà đầu tư.

“Chính phủ và Bộ Tài chính xác định kênh huy động vốn qua thị trường chứng khoán, bao gồm trái phiếu doanh nghiệp, giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Đây cũng là giải pháp quan trọng để giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và từng bước cân bằng cũng như đa dạng hoá cấu trúc thị trường tài chính”.

Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để thay thế Nghị định 153/2020/NĐCP, Nghị định 65/2022/NĐ-CP và Nghị định 08/2023/NĐ-CP, tập trung làm rõ trách nhiệm của các bên tham gia, tăng cường tính minh bạch và công khai thông tin, đồng thời chuẩn hóa điều kiện đối với nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Đối với kênh chào bán ra công chúng, Bộ Tài chính định hướng tăng cường phát hành theo hướng minh bạch, chuẩn mực hơn, đồng thời mở rộng các loại hình sản phẩm. Trong đó, các loại trái phiếu gắn với dự án, nhất là dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) được xác định là một hướng phát triển quan trọng.

“Các dự thảo chính sách liên quan đã được xây dựng bước đầu và sẽ được đưa ra lấy ý kiến trong thời gian tới”, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết.

Song song với đó, các chính sách thúc đẩy phía cầu cũng được chú trọng với trọng tâm phát triển hệ thống nhà đầu tư.

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP và Bộ Tài chính ban hành Thông tư 136/2025/TT-BTC sửa đổi Thông tư 98/2020/TT-BTC về hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết nội dung sửa đổi tập trung vào các quy định liên quan đến danh mục đầu tư của các quỹ, cũng như điều chỉnh hạn mức đầu tư nhằm phù hợp với định hướng phát triển thị trường.

Đồng thời góp phần cơ cấu lại nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức, tạo điều kiện để các quỹ tham gia sâu hơn vào thị trường, qua đó nâng cao tính bền vững của thị trường.

Ngoài ra, các chính sách thuế cũng được điều chỉnh theo hướng ưu đãi hơn đối với các quỹ đầu tư, bao gồm quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và các quỹ đầu tư chứng khoán, góp phần khuyến khích dòng vốn dài hạn tham gia thị trường.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý đang nghiên cứu bổ sung các quy định nhằm khuyến khích đầu tư vào trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, đồng thời giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá rủi ro.

Theo lộ trình, các Nghị định sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐCP, Nghị định 65/2022/NĐ-CP và Nghị định 08/2023/NĐ-CP về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ sẽ ban hành trong tháng 4/2026 nhằm kịp thời đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp.

Ngoài ra, các biện pháp hỗ trợ khác cũng đang được xem xét, bao gồm hoàn thiện tiêu chí an toàn tài chính đối với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ, cũng như cho phép triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Đây là những yếu tố quan trọng nhằm tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài.

Nêu quan điểm của Bộ Tài chính, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đồng tình việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp là yêu cầu mang tính chiến lược. Nếu thị trường này gặp gián đoạn, khả năng cung cấp vốn cho nền kinh tế, doanh nghiệp và các tổ chức sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Do đó, Bộ Tài chính đang tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp lý theo hướng đồng bộ, bao quát toàn bộ hoạt động của thị trường, từ khâu phát hành, phân phối đến giao dịch và quản lý nhà đầu tư.

Đồng thời, định hướng quản lý cũng được phân định rõ ràng đối với từng nhóm nhà đầu tư, bao gồm nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp và nhà đầu tư đại chúng.

Dù vậy, những biến động trong giai đoạn 2021–2022 là lời cảnh báo rõ ràng về rủi ro khi thị trường tăng trưởng quá nhanh. Trên cơ sở đó, các chính sách hiện nay được thiết kế theo hướng ưu tiên kiểm soát rủi ro và đảm bảo sự phát triển ổn định trong dài hạn, thay vì thúc đẩy tăng trưởng bằng mọi giá, Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.