ECB hạ lãi suất lần thứ tư, bi quan về triển vọng tăng trưởng kinh tế châu Âu

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 12/12 hạ lãi suất về mức 3%, đồng thời giảm bớt mức độ cứng rắn trong thông điệp chính sách tiền tệ và cảnh báo rằng tốc độ tăng trưởng kinh tế của khu vực eurozone trong thời gian tới có thể sẽ không đạt kỳ vọng.

Đây là lần cắt giảm lãi suất thứ tư của ECB kể từ khi cơ quan này khởi động chu kỳ nới lỏng vào tháng 6 năm nay. Mức giảm 0,25 điểm phần trăm - không nằm ngoài dự báo - đưa lãi suất tiền gửi tham chiếu của ECB về ngưỡng thấp nhất kể từ tháng 3/2023.

Chủ tịch ECB Christine Lagardcho biết một số thành viên thiết lập lãi suất đã đề xuất mức giảm 0,5 điểm phần trăm, nhưng cuối cùng tất cả các thành viên đã nhất trí với mức giảm 0,25 điểm phần trăm.

“Cánh cửa đã mở rộng hơn để ECB tiếp tục hạ lãi suất”, nhà kinh tế Mark Wall của ngân hàng Deutsche Bank nhận định sau cuộc họp chính sách tiền tệ định kỳ ở Frankfurt.

Sự dịch chuyển theo chiều hướng mềm mỏng của ECB diễn ra trong bối cảnh eurozone và Đức, nền kinh tế lớn nhất khu vực, đương đầu với tốc độ tăng trưởng yếu và nguy cơ xảy ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu mới sau khi Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng.

Lần họp này, ECB cảnh báo tổng sản phẩm trong nước (GDP) của eurozone có thể chỉ tăng trưởng 1,1% trong năm 2025, thấp hơn mức dự báo tăng 1,3% đưa ra hồi tháng 9. ECB cũng hạ 0,1 điểm phần trăm dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực năm 2026 về mức 1,4%. Thậm chí, ECB còn bi quan hơn về năm 2027, cho rằng eurozone chỉ tăng trưởng 1,3% trong năm đó.

“Rủi ro suy giảm đối với tăng trưởng kinh tế đã tăng lên”, bà Lagarde nói. Nhưng Chủ tịch ECB cho biết lời đe dọa của ông Trump về áp thuế quan phủ khắp 20% lên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ không phải là kịch bản chính của ECB. Điều này có nghĩa là nếu ông Trump thực hiện đúng lời đe dọa áp thuế quan, nền kinh tế eurozone - vốn có mức độ phụ thuộc lớn vào xuất khẩu - có khả năng sẽ đạt mức tăng trưởng tệ hơn nhiều so với dự báo ở trên.

Tuyên bố sau lần họp này của ECB không còn đưa ra cam kết “giữ lãi suất ở mức đủ thắt chặt trong thời gian đủ dài” để đưa lạm phát về mục tiêu 2% như những lần họp trước. Thay vào đó, tuyên bố nhấn mạnh rằng “hiệu ứng của chính sách tiền tệ thắt chặt” sẽ “giảm dần” theo thời gian.

“Hướng đi của chính sách hiện tại là rất rõ ràng”, bà Lagarde nói tại họp báo sau cuộc họp của ECB. Đây được xem là một tín hiệu cho thấy ECB sẽ tiếp tục giảm lãi suất trong năm 2025, nhưng bà nhấn mạnh rằng tốc độ giảm lãi suất sẽ được quyết định theo từng cuộc họp một, thay vì được định sẵn.

Nhà hoạch định chính sách tiền tệ cấp cao nhất của eurozone nói thêm rằng ECB “chưa hoàn thành nhiệm vụ” chống lạm phát, nhưng giới chức của ngân hàng trung ương này tin rằng họ “đang thực sự đi đúng hướng” để đạt mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Theo dự báo mới nhất của ECB, lạm phát toàn phần ở eurozone sẽ giảm về 2,1% trong năm 2025; 1,9% vào năm 2026; và 2,1% vào năm 2027.

“Khả năng đang nghiêng về chiều hướng ECB sẽ phải hành động nhiều hơn để hỗ trợ nền kinh tế trong năm 2025”, nhà kinh tế trưởng Dean Turner của công ty quản lý tài sản UBS Global Wealth Management nhận định. Ông Turner nói thêm rằng “điều này có nghĩa là nhiều khả năng ECB sẽ giảm thêm lãi suất trong năm 2025, thay vì giảm lãi suất mạnh hơn trong ngắn hạn”.

Giới đầu tư kỳ vọng trong năm 2025, ECB sẽ giảm lãi suất nhiều hơn Fed, vì tăng trưởng kinh tế eurozone được cho là sẽ tụt hậu so với Mỹ. “Giảm dần lãi suất là thông điệp ở đây”, nhà kinh tế Mariano Cena của ngân hàng Barclays nhận định.

Trên thị trường hoán đổi, các nhà giao dịch không thay đổi đặt cược sau quyết định lãi suất của ECB. Họ tiếp tục kỳ vọng từ nay đến tháng 9/2025, ECB sẽ giảm lãi suất thêm 5 lần, mỗi lần giảm 0,25 điểm phần trăm. Như vậy, lãi suất tiền gửi tham chiếu của ECB sẽ về mức 1,75%.

“Nếu các số liệu kinh tế sắp tới suy yếu thêm, chẳng hạn do sự bất định gia tăng về thuế quan, ECB có thể giảm lãi suất mạnh hơn”, trưởng nghiên cứu Derek Halpenny của ngân hàng MUFG nhận định.

Thị trường hoán đổi đang kỳ vọng Fed giảm lãi suất tổng cộng 0,75 điểm phần trăm trong năm 2025, đưa lãi suất quỹ liên bang về khoảng 3,75-4%.

Cùng ngày 12/12, Ngân hàng Trung ương Thụy Sỹ (SNB) giảm một nửa lãi suất chính sách - mức giảm mạnh hơn kỳ vọng - đưa lãi suất này về mức 0,5%.