Sáng 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh việc xây dựng Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) nhằm thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, qua đó đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, dự án luật cũng khắc phục các hạn chế, bất cập theo hướng mở rộng chủ thể ký kết, tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa trình tự, thủ tục, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao hiệu quả thực thi Luật Thỏa thuận quốc tế.

Dự thảo gồm 6 chương, 47 điều; bổ sung các chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế bao gồm: các ban quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân các cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, cơ quan ngang bộ; Ủy ban nhân dân cấp xã ngoài khu vực biên giới.

Dự thảo luật cũng hoàn thiện các quy định về định nghĩa thỏa thuận quốc tế nhằm phân biệt rõ hơn giữa thỏa thuận quốc tế và điều ước quốc tế.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đơn giản hóa trình tự, thủ tục đề xuất, lấy ý kiến, quyết định ký kết, sửa đổi, bổ sung, gia hạn và chấm dứt hiệu lực thỏa thuận quốc tế; quy định về trình tự, thủ tục rút gọn đối với các trường hợp có yêu cầu đối ngoại và cấp bách; quy định về vấn đề phân cấp, phân quyền mạnh mẽ nhằm đẩy nhanh thủ tục ký kết trên cơ sở có kiểm soát, quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại; bổ sung quy định về ký kết thỏa thuận quốc tế bằng phương thức điện tử.

Đồng thời, dự thảo luật tăng cường trách nhiệm quản lý Nhà nước; quy định về quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong tổ chức thực hiện sau khi ký, lưu trữ, theo dõi, đôn đốc, báo cáo tình hình và kết quả thực thi…

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Tuy nhiên, do dự thảo luật điều chỉnh hoạt động đối ngoại của nhiều cơ quan, tổ chức và liên quan trực tiếp đến thẩm quyền của cơ quan, tổ chức, cá nhân, liên quan về dữ liệu, ký điện tử, ngân sách, lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, đối chiếu với luật chuyên ngành hiện hành và các dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Hai.

Về bên ký kết Việt Nam và thẩm quyền ký kết của các chủ thể mới, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị bổ sung quy định hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chí, điều kiện về chức năng, nhu cầu hợp tác, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng bảo đảm nguồn lực để người có thẩm quyền quyết định việc ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan chuyên môn, Ban Quản lý thuộc UBND tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã.

Về thẩm quyền quyết định ký kết thỏa thuận quốc tế theo trình tự, thủ tục rút gọn, đề nghị nghiên cứu, quy định rõ phạm vi, tiêu chí của “thay đổi mang tính kỹ thuật”, bảo đảm không làm thay đổi nội dung, cam kết, quyền và nghĩa vụ của các bên, bảo đảm áp dụng thống nhất trong thực tiễn.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận, cho ý kiến về các vấn đề trọng tâm: phạm vi, đối tượng điều chỉnh của dự án Luật; khái niệm, tên gọi, nội dung của thỏa thuận quốc tế; về bên ký kết Việt Nam; thẩm quyền ký kết, năng lực và nguồn lực thực hiện của các chủ thể mới; về giám sát hoạt động ký kết và thực hiện; về trình tự, thủ tục ký kết, sửa đổi, bổ sung, gia hạn, chấm dứt hiệu lực, rút khỏi, tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận quốc tế.