Dự án Núi Pháo do Masan High-Tech Materials (UpCom: MSR) – thành viên Tập đoàn Masan – vận hành, đang giúp Việt Nam hình thành một chuỗi cung ứng vật liệu công nghệ cao tích hợp và bền vững, từ khai thác, chế biến đến sản xuất sản phẩm phục vụ các ngành công nghiệp công nghệ mũi nhọn. Đây là lợi thế chiến lược quan trọng giúp Việt Nam nâng cao vị thế trong mạng lưới cung ứng khoáng sản toàn cầu.

Theo thông tin từ Báo Chính phủ, phiên thảo luận thứ ba của Hội nghị thượng đỉnh G20 với chủ đề "Một tương lai công bằng và công lý cho tất cả mọi người" diễn ra tại Nam Phi. Tại đây, nhà lãnh đạo các nền kinh tế thành viên đã thảo luận về về những vấn đề mới nổi, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của các quốc gia, bao gồm khoáng sản chiến lược, việc làm bền vững, trí tuệ nhân tạo.

SÁNG KIẾN CỦA G20 VỀ KHOÁNG SẢN CHIẾN LƯỢC

Những gián đoạn chuỗi cung ứng trong thời gian qua đã bộc lộ nhiều điểm yếu của hệ thống cung ứng khoáng sản toàn cầu. Nhiều ngành công nghiệp đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt năng lực chế biến, tạo ra hiệu ứng lan truyền trong toàn bộ hệ sinh thái sản xuất. Trong khi đó, nhu cầu chuyển đổi năng lượng lại tăng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ mở rộng nguồn cung. Khoáng sản chiến lược vốn là tài nguyên thiết yếu cho các ngành công nghệ, quốc phòng và chuyển đổi năng lượng. Tuy nhiên, nguồn cung của chúng đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi sự khan hiếm và rủi ro phụ thuộc vào một số ít nhà cung cấp.

Trang Business Standard đưa tin, các nhà lãnh đạo đã nhất trí triển khai Khung khổ Khoáng sản Chiến lược G20 nhằm tăng cường hợp tác quốc tế, bảo đảm các chuỗi giá trị khoáng sản chiến lược phát triển theo hướng bền vững, minh bạch, ổn định. Đây là nền tảng để các quốc gia thúc đẩy công nghiệp hóa và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt với các nước đang phát triển chưa được nhận được lợi ích xứng đáng từ nguồn tài nguyên do hạn chế đầu tư, công nghệ.

Một trong những trọng tâm của Khung khổ là giảm thiểu sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong giai đoạn 2025–2027. Để bảo đảm tăng trưởng bền vững lâu dài, các nhà lãnh đạo tuyên bố rằng các quốc gia tăng cường thăm dò khoáng sản chiến lược, đồng thời thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung, tuyến vận chuyển, thị trường, địa điểm chế biến và chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, chế biến khoáng sản ngay tại các quốc gia sở hữu tài nguyên và áp dụng các tiêu chuẩn kinh tế, xã hội và môi trường phù hợp theo khung pháp lý quốc gia cũng được coi là yếu tố then chốt.

VIỆT NAM TRÊN BÀN CỜ KHOÁNG SẢN TOÀN CẦU

Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng lớn với các khoáng sản quan trọng hàng đầu để tham gia các chuỗi cung ứng thay thế. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, Việt Nam sở hữu khoảng 3,5 triệu tấn đất hiếm, xếp thứ 6 thế giới, và đứng thứ 10 về tổng trữ lượng khoáng sản. Tiềm năng khoáng sản Việt Nam tạo lợi thế cho việc đa dạng hóa nguồn cung và bảo đảm an ninh tài nguyên cho nhiều quốc gia.

Việt Nam sở hữu lợi thế đặc biệt về Vonfram - khoáng sản được G20 xếp vào nhóm thiết yếu nhờ độ cứng, khả năng chịu nhiệt và tính ứng dụng cao trong ngành bán dẫn, công nghệ năng lượng, điện tử và vật liệu siêu bền. Tại Thái Nguyên, mỏ đa kim vonfram Núi Pháo (thuộc Công ty Masan High-Tech Materials – UpCom: MSR) được đánh giá là mỏ có trữ lượng vonfram lớn thứ hai thế giới ngoài Trung Quốc, đứng thứ 5 toàn cầu về sản lượng florit (theo Cơ quan Khảo sát địa chất Hoa Kỳ), đồng thời sở hữu các khoáng sản chiến lược khác như bismut và đồng.

Điển hình là mỏ đa kim Núi Pháo tại Thái Nguyên, được coi là mỏ phức hợp nhất thế giới với 4-5 dòng sản phẩm trên một thân quặng duy nhất. Trong khi nhiều mỏ khác chỉ tập trung vào một hoặc hai dòng sản phẩm chính, Núi Pháo khai thác và chế biến đồng thời bốn dòng sản phẩm gồm vonfram, florit, bismut và đồng, trong đó ba trong số này là khoáng sản chiến lược.

Nguồn khoáng sản này đã thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ các doanh nghiệp phương Tây, đặc biệt khi vonfram Việt Nam chiếm khoảng 22% lượng nhập khẩu của Mỹ và 8% của châu Âu trong năm vừa qua. Sự bùng nổ nhu cầu trong các ngành công nghệ cao cùng nguồn cung toàn cầu ngày càng thắt chặt, Việt Nam đang đứng trước ‘thời cơ vàng’ để trở thành nhà cung cấp thay thế đáng tin cậy, đồng thời nâng cao vị thế trên bản đồ khoáng sản toàn cầu.