Mitsui Chemicals tại Việt Nam: Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ thị trường

Trong nhiều thập niên, đổi mới sáng tạo trong các tập đoàn công nghiệp lớn gắn liền với những trung tâm R&D tập trung, nơi vật liệu và công nghệ mới được phát triển trong môi trường kiểm soát chặt chẽ trước khi ra thị trường. Mô hình này từng rất hiệu quả khi tri thức, năng lực sản xuất và nguồn vốn tập trung trong tay một số ít tập đoàn toàn cầu.

Nhưng bối cảnh đã thay đổi. Công nghệ lan tỏa nhanh hơn, vòng đời sản phẩm ngắn hơn, áp lực phát triển bền vững lớn hơn, trong khi nhu cầu thị trường ngày càng phân mảnh và biến động. Đổi mới sáng tạo đang chuyển dịch từ quá trình tuyến tính, nội bộ sang mô hình phân tán và hợp tác. Câu hỏi không còn là "chúng ta có thể phát minh ra gì rồi bán?" mà là "thị trường đang có vấn đề gì, chúng ta có thể cùng đối tác giải quyết như thế nào?"

NHỮNG XU HƯỚNG TOÀN CẦU ĐANG TÁI ĐỊNH HÌNH ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TẬP ĐOÀN

Ba xu hướng toàn cầu đang tái định hình cuộc chơi này.

Thứ nhất, AI đang trở thành xương sống của hệ thống đổi mới, được tích hợp vào toàn bộ chuỗi giá trị, từ phát hiện tín hiệu thị trường, sàng lọc ý tưởng, mô phỏng kịch bản sản phẩm đến quản trị danh mục đổi mới.

Thứ hai, các tiêu chí ESG như trung hòa carbon, vật liệu tuần hoàn hay tối ưu tài nguyên không còn chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà đã trở thành động lực chính cho phát triển sản phẩm và mô hình kinh doanh mới.

Thứ ba, năng lực đổi mới không còn nằm trọn trong doanh nghiệp mà được phân bổ trong cả hệ sinh thái, qua mạng lưới rộng với startup, trường đại học, viện nghiên cứu, quỹ đầu tư và cộng đồng công nghệ mở.

Sự chuyển dịch này đặc biệt quan trọng với các tập đoàn trong lĩnh vực vật liệu và hóa chất. Khác với ngành tiêu dùng, nơi đổi mới dễ nhận thấy qua thương hiệu hay trải nghiệm khách hàng, đổi mới trong ngành vật liệu diễn ra ở tầng sâu hơn, liên quan đến tính chất bề mặt, cấu trúc polymer, độ thấm, độ bền hay khả năng tái chế. Khoảng cách giữa "phát minh trong phòng thí nghiệm" và "giá trị thương mại ngoài thị trường" rất lớn. Một vật liệu có thể đạt hiệu suất cao trong điều kiện thử nghiệm, nhưng chưa chắc phù hợp với thực tế sản xuất.

CÁCH LÀM CỦA MITSUI CHEMICALS: ĐỒNG KIẾN TẠO CÙNG THỊ TRƯỜNG

Thay vì đóng vai trò thuần túy là nhà cung cấp công nghệ, Mitsui Chemicals tại Việt Nam lựa chọn cách tiếp cận mở và hợp tác hơn. Thông qua hợp tác với KisStartup, tập đoàn đã triển khai nhiều hoạt động kết nối năng lực công nghệ với nhu cầu thực tế của thị trường, bao gồm các chương trình tìm kiếm công nghệ, kết nối hệ sinh thái và đặc biệt là mô hình “reverse pitch”.

Reverse pitch là bước đi khác biệt và đáng chú ý nhất. Trong mô hình thông thường, các startup hay nhà nghiên cứu trình bày ý tưởng với tập đoàn để kêu gọi hỗ trợ hoặc đầu tư. Mitsui Chemicals đảo ngược logic đó: Chính tập đoàn chủ động giới thiệu công nghệ của mình và tìm kiếm đối tác để cùng phát triển ứng dụng.

Trong mô hình này, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa ngôn ngữ công nghệ và ngôn ngữ kinh doanh, KisStartup sẽ không chỉ kết nối các bên về mặt hành chính, mà còn giúp "dịch" nhu cầu thị trường thành bài toán kỹ thuật và ngược lại, xác định đúng đối tác, thúc đẩy quá trình hợp tác vượt qua rào cản ngôn ngữ, văn hóa và kỳ vọng khác nhau giữa tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp địa phương.

Cách làm này phản ánh một chuyển dịch chiến lược rõ rệt trong tư duy của Mitsui Chemicals: Từ "đẩy công nghệ ra thị trường" sang "đồng phát triển ứng dụng cùng thị trường". Tập đoàn không tự hỏi "chúng ta có công nghệ gì có thể bán?" mà hỏi "công nghệ này giải quyết bài toán nào của thị trường, trong bối cảnh nào nó tạo ra giá trị lớn nhất, và ai là đối tác phù hợp để cùng thương mại hóa?"

VIỆT NAM: KHÔNG CHỈ LÀ THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ

Theo Mitsui Chemicals, Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ, mà là môi trường phát triển ứng dụng, nơi công nghệ được thử nghiệm, điều chỉnh và nhân rộng trong điều kiện thực địa. Hiện nay, nền sản xuất Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng trong nhiều lĩnh vực: Điện tử, nhựa, bao bì, nông nghiệp, thủy sản và xử lý nước. Mỗi ngành đặt ra bài toán thực tế cần giải quyết bằng vật liệu, tạo môi trường thử nghiệm đa dạng. Doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong sản xuất, có khả năng thích ứng nhanh và sẵn sàng thử nghiệm khi thấy lợi ích rõ ràng về hiệu quả.

Hệ sinh thái đổi mới trong nước cũng đang trưởng thành với sự tham gia ngày càng lớn của trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp khoa học công nghệ và tổ chức trung gian. Mô hình này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa – một điểm nghẽn lâu nay khi nhiều dự án khó tìm đường ra thị trường.

Thông qua cơ chế reverse pitch và đồng phát triển, doanh nghiệp Việt Nam sẽ bước ra khỏi vai trò người tiếp nhận công nghệ, trở thành đối tác đồng phát triển, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bài học chiến lược từ Mitsui Chemicals: lợi thế cạnh tranh không chỉ đến từ sở hữu công nghệ, mà từ khả năng chuyển hóa công nghệ thành ứng dụng phù hợp với từng thị trường qua hợp tác hiệu quả. Đổi mới sáng tạo là quá trình liên tục, nơi công nghệ, hệ sinh thái và nhu cầu thực tiễn tương tác – và những tập đoàn biết khai thác sự tương tác đó sẽ đi nhanh hơn, xa hơn.