Làng cổ Đông Sơn nằm nép mình bên núi Hàm Rồng, ven bờ nam sông Mã. Vùng đất phù sa màu mỡ này từ lâu nổi tiếng với những mái nhà cổ, giếng làng và các giá trị văn hóa lâu đời. Cùng với đó, rau má cũng hiện diện như một phần ký ức của bao thế hệ người dân nơi đây.

Theo các bậc cao niên trong làng, không ai còn nhớ chính xác rau má xuất hiện từ bao giờ. Khi họ sinh ra, loài rau này đã mọc xanh khắp bờ ruộng, bãi đất hoang. Những năm tháng khó khăn, rau má là nguồn thực phẩm giúp người dân chống chọi với cái đói, đồng thời được sử dụng như vị thuốc dân gian để giải nhiệt, hạ sốt.

Những năm gần đây, khi hiệu quả kinh tế từ cây lúa và nhiều loại hoa màu giảm dần, nhu cầu tiêu thụ rau má trên thị trường tăng lên, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích sang chuyên canh rau má. Quyết định này nhanh chóng mang lại hiệu quả rõ rệt khi cây rau má dễ trồng, ít sâu bệnh, có thể thu hoạch nhiều lứa trong năm và đầu ra tương đối ổn định.

Anh Nguyễn Văn Tuấn, một hộ trồng rau má tại làng Đông Sơn cho biết, gia đình đang canh tác 7 sào rau má, mỗi năm thu hoạch từ 8–9 lứa, doanh thu đạt khoảng 100–150 triệu đồng. Trước đây, cũng trên diện tích này, gia đình trồng các loại hoa màu nhưng thu nhập thấp và không ổn định.

"Từ khi chuyển sang trồng rau má, gia đình có nguồn thu nhập đều đặn để nuôi ba con ăn học. Cây rau má rất phù hợp với điều kiện đất đai ở đây, năng suất tốt, giá bán và đầu ra khá ổn định nên bà con rất yên tâm sản xuất", anh Tuấn chia sẻ.

Theo kinh nghiệm của người dân, sau khoảng 45 ngày kể từ khi xuống giống, rau má có thể cho thu hoạch. Mỗi sào đạt sản lượng từ 5–6 tạ. Do là cây ngắn ngày, người dân trồng theo hình thức cuốn chiếu, thu hoạch liên tục quanh năm nên luôn có sản phẩm cung cấp cho thị trường. Bình quân mỗi ngày, một hộ có thể xuất bán từ 60–70 kg rau má.

Hiện nay, làng Đông Sơn có khoảng 15–20 hộ trồng rau má với tổng diện tích khoảng 2 ha. Mỗi hộ canh tác từ 2–3 sào, hình thành vùng sản xuất tập trung, góp phần tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương.

Để có những bó rau má tươi đến tay người tiêu dùng, người trồng phải trải qua nhiều công đoạn như thu hoạch, rửa sạch bùn đất, loại bỏ lá già, lá úa rồi tiếp tục sơ chế trước khi xuất bán. Mỗi đợt thu hoạch thường cần khoảng bốn lao động tham gia, chưa kể công làm cỏ và chăm sóc ruộng thường xuyên. Chính vì vậy, dù là cây trồng dễ thích nghi, rau má vẫn đòi hỏi sự cần mẫn và chăm sóc liên tục của người nông dân.