Nghị quyết 07/2025/NQ-CP của Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý để thực hiện các chính sách, chế độ đối với các đối tượng chịu tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính theo Kết luận số 183-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Ngày 1/8/2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận 183-KL/TW khẳng định quyết tâm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và phường, xã). Đây là bước cải cách lớn, nhằm tinh gọn bộ máy, tăng hiệu quả điều hành, trao nhiều quyền hơn cho cấp phường, xã. Việc sắp xếp bộ máy dẫn tới những xáo trộn không nhỏ trong nhân sự khiến một sô người phải nghỉ hưu trước tuổi, thôi việc hoặc thay đổi vị trí công tác…

TỪ CHỦ TRƯƠNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỤ THỂ

Nghị quyết 07/2025/NQ-CP quy định cụ thể chế độ, chính sách dựa trên nền tảng Nghị định 178/2024/NĐ-CP (về chính sách khi sắp xếp tổ chức bộ máy) và Nghị định 67/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 178). Theo đó, Nghị quyết xác định 5 nhóm đối tượng được hưởng chính sách khi nghỉ việc do sắp xếp tổ chức bộ máy, đó là: cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang đủ tuổi nghỉ hưu; cán bộ từ cấp xã trở lên đã nghỉ hưu hoặc đang hưởng mất sức, bệnh binh; người lao động hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập; người làm ngoài biên chế tại các Hội; cán bộ công đoàn chuyên trách.

Các đối tượng đều có khung chính sách áp dụng riêng phù hợp với từng đối tượng. Ví dụ với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, lực lượng vũ trang quy định tại Điều 2 Nghị định số 178/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67/2025/NĐ-CP), có tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lao động ban hành, hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm này bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 1/1/2021 và đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 135/2020/NĐ-CP nghỉ việc ngay do chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Những người có thời gian công tác từ đủ 15 tháng trở xuống ở khu vực này thì được hưởng trợ cấp một lần bằng 15 tháng tiền lương hiện hưởng. Người có thời gian công tác từ 15 tháng trở lên thì được hưởng trợ cấp một lần bằng 15 tháng tiền lương hiện hưởng cho 15 tháng đầu công tác; từ tháng thứ 16 trở đi, cứ mỗi tháng được hưởng trợ cấp là 0,5 tháng tiền lương hiện hưởng. Mức trợ cấp một lần được hưởng tối đa không quá 24 tháng tiền lương hiện hưởng.

Đối với cán bộ từ cấp xã trở lên đã đủ tuổi nghỉ hưu, hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, mất sức, bệnh binh được hưởng trợ cấp một lần nếu làm việc ở khu vực tương tự nhóm trên thì cũng được hưởng trợ cấp theo chính sách như vậy, tối đa không quá 24 tháng lương hiện hưởng.

Đối với người lao động theo hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập, nếu tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu thì áp dụng chính sách nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc theo Điều 7 và Điều 10 của Nghị định 178/2024 (sửa đổi tại Nghị định 67/2025). Nếu đã đủ tuổi nghỉ hưu thì hưởng chế độ như các nhóm trên.

Nguồn kinh phí chi trả trợ cấp cho các trường hợp trên thực hiện theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 16 Nghị định số 178/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67/2025/NĐ-CP).

Người làm việc ngoài chỉ tiêu biên chế tại các Hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở cấp tỉnh, huyện (trước 1/7/2025): Được hưởng trợ cấp một lần do địa phương quyết định, tối đa 24 tháng lương hoặc thù lao; đồng thời được bảo lưu thời gian đóng BHXH, hoặc nhận BHXH một lần; hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Nguồn chi từ ngân sách địa phương.

Cán bộ công đoàn chuyên trách làm việc theo hợp đồng (trước 15/1/2019): Có chính sách đặc thù, phân theo số năm còn lại trước tuổi nghỉ hưu (dưới 2 năm; 2–5 năm; 5–10 năm). Mỗi nhóm có công thức tính riêng: Hưởng trợ cấp hưu trí một lần (ví dụ: 0,8 tháng lương cho mỗi tháng nghỉ sớm); Nếu đủ điều kiện BHXH để hưởng lương hưu thì không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ trước tuổi.

Ngoài ra còn có trợ cấp bổ sung theo số năm đóng BHXH (3 tháng lương cho 15 năm đầu, từ năm 16 trở đi 0,5 tháng/năm).

Nếu không đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi, họ được trợ cấp thôi việc (0,6 tháng lương × số tháng công tác, cộng 1,5 tháng lương/năm công tác). Nguồn chi từ tài chính công đoàn.

CHÍNH SÁCH CHO NGƯỜI CÔNG TÁC TẠI VÙNG ĐỘC HẠI, KHÓ KHĂN

Nghị quyết 07/2025/NQ-CP cho thấy cải cách bộ máy không tách rời chính sách nhân văn. Điều này chúng ta thấy rất rõ chính sách ưu tiên cho người làm nghề nặng nhọc, độc hại và vùng khó khăn. Không phải mọi công chức đủ tuổi nghỉ hưu đều được hưởng trợ cấp bổ sung, mà chỉ những người có quá trình công tác đặc thù, chịu nhiều hao mòn sức khỏe. Đây là điểm nhấn vừa nhân văn vừa bảo đảm công bằng và tập trung nguồn lực đúng đối tượng.

Việc tính toán trợ cấp cũng thể hiện tính công bằng, rõ ràng, minh bạch. Các công thức trợ cấp được quy định rõ, có giới hạn tối đa (24 tháng lương), tránh tình trạng tùy tiện hoặc dàn trải. Những trường hợp đã nghỉ việc trước ngày 17/9/2025 mà chưa được hưởng, hoặc đã hưởng mức thấp hơn, sẽ được bổ sung hưởng chế độ theo Nghị quyết này.

Đảm bảo quyền lợi hưu trí, BHXH và bảo hiểm thất nghiệp. Người nghỉ việc được bảo lưu thời gian đóng BHXH, hưởng BHXH một lần, hoặc bảo hiểm thất nghiệp tùy điều kiện.

Một vấn đề nữa cũng rất quan trọng đó là việc phân định rõ nguồn kinh phí. Nhóm cán bộ công chức, viên chức thực hiện theo quy định tại Nghị định 178/2024 và 67/2025; người làm việc ở Hội dùng ngân sách địa phương; cán bộ công đoàn lấy từ nguồn tài chính công đoàn.

Từ Kết luận 183-KL/TW đến Nghị định 178/2024, Nghị định 67/2025 và nay là Nghị quyết 07/2025 đã tạo thành một chuỗi đồng bộ chỉ rõ bắt đầu từ định hướng chính trị, đến hành lang pháp lý và đưa ra chính sách cụ thể. Điểm nổi bật của Nghị quyết 07/2025 là sự quan tâm đến cán bộ, công chức, người lao động, lực lượng vũ trang… đã cống hiến trong môi trường nặng nhọc, độc hại, vùng khó khăn. Nhờ những chính này việc cải cách bộ máy vừa tinh gọn, hiệu lực hơn lại vừa nhân văn hơn, bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau.