"Ông lớn" đường sắt lãi gần 95 tỷ đồng, thoát lỗ sau 3 năm chật vật vì Covid

Chiều ngày 9/1 tại Hà Nội, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2024. Thủ tướng Phạm Minh Chính tới dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

DOANH THU VẬN TẢI ĐẠT GẦN 4.000 TỶ ĐỒNG, VNR ĐẢO CHIỀU BÁO LÃI

Năm 2023, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, nhiều nhân tố bất ổn mới xuất hiện. Nổi lên là cạnh tranh chiến lược các nước lớn gay gắt hơn, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, nguy cơ suy thoái tại một số nền kinh tế lớn gia tăng. Các vấn đề an ninh năng lượng, an ninh lương thực, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu… diễn biến phức tạp.

Trong nước, tình hình kinh tế xã hội tiếp tục xu hướng phục hồi tích cực nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn, thách thức do tác động bởi các yếu tố bất lợi bên ngoài và hạn chế, bất cập nội tại kéo dài nhiều năm, trong khi nền kinh tế có độ mở lớn, quy mô còn khiêm tốn, khả năng cạnh tranh, sức chống chịu còn hạn chế.

Vượt khó thành công năm 2023, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam có lãi sau 3 năm liên tiếp hoạt động kinh doanh bị thua lỗ nặng nề bởi ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Thông tin về kết quả sản xuất, kinh doanh trong năm vừa qua, ông Hoàng Gia Khánh, Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, cho biết trong năm 2023 doanh thu toàn tổng công ty đạt 8.503,8 tỷ đồng đạt 101,7% kế hoạch năm.

Cũng trong năm 2023, đường sắt vận chuyển 6,1 triệu lượt hành khách, bằng 135,4% so với cùng kỳ năm 2022.

Tuy nhiên, vận chuyển hàng hóa đạt 4,6 triệu tấn, chỉ bằng 81,8% so với cùng kỳ.

Doanh thu trực tiếp từ vận tải đạt 3.973,4 tỷ đồng, bằng 107,0% cùng kỳ.

Cũng theo lãnh đạo VNR, năm vừa qua, toàn ngành hoàn thành nhiệm vụ công ích về quản lý và bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt.

Tình hình trật tự an toàn giao thông đường sắt được kiểm soát giảm trên cả 3 tiêu chí với 205 số vụ tai nạn, giảm 11 vụ (-5,1%); 81 người chết, giảm 05 người (-5,8%); bị thương 119 người, giảm 07 người (-5,6%).

VẬN TẢI KHÁCH KHỞI SẮC, NGÀNH ĐƯỜNG SẮT TÌM CÁCH TĂNG DOANH THU

Để đạt được kết quả sản xuất kinh doanh khởi sắc, Tổng công ty cho biết về khách quan, nhu cầu đi lại của người dân đã gần như bình thường sau nhiều năm bị giãn cách xã hội do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Các hoạt động du lịch trong nước phục hồi và phát triển trở lại, vì vậy thị phần vận tải hành khách bằng đường sắt đã có sự tăng trưởng cao.

Cùng với đó, năng lực chạy tàu trên tuyến đường sắt Bắc - Nam đã được cải thiện sau khi các hạng mục đầu tư sửa chữa, nâng cấp kết cấu hạ tầng đường sắt, mở mới các ga (thuộc gói 7.000 tỷ) được đưa vào khai thác.

Bên cạnh đó với các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, đặc biệt là việc giảm mức thu nộp phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt cũng đã giảm được giá thành vận tải đường sắt.

Đáng chú ý, Tổng công ty triển khai một loạt các giải pháp để tăng doanh thu, sản lượng, tiết giảm chi phí, tái cơ cấu, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin vào công tác quản trị doanh nghiệp và phục vụ khách hàng.

Theo đó, trên cơ sở phân tích thị trường và đề xuất nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa, Tổng công ty ban hành các kế hoạch vận tải năm 2023; các kế hoạch chạy tàu trong dịp Tết Nguyên Đán Quý Mão, kế hoạch chạy tàu hè, sau hè; xây dựng hành trình và tổ chức chạy thêm nhiều đôi tàu để phục vụ vận tải, đáp ứng nhu cầu của hành khách, chủ hàng.

Đồng thời, triển khai nhiều các giải pháp nâng sản lượng, doanh thu vận tải. Cụ thể, với vận tải hành khách, tận dụng tối đa năng lực chạy tàu, chủ động xây dựng giá vé linh hoạt, thực hiện nhiều chương trình khuyến mại hấp dẫn; tập trung nâng cao chất lượng phục vụ, thu hút khách hàng, cắt giảm tối đa toa xe để tiết kiệm chi phí vào các thời kỳ thấp điểm.

Cùng với đó, đẩy mạnh khai thác hành lý, hàng hóa nối theo tàu khách, dịch vụ vận chuyển hàng lẻ từ nhà đến nhà.

Tổng công ty cũng có nhiều chính sách để thu hút các đối tác thuê nguyên toa từ các doanh nghiệp tổ chức du lịch; các sản phẩm du lịch trải nghiệm bằng đường sắt như tour ẩm thực tuyến Hà Nội - Hải Phòng, tàu chất lượng cao cấp tuyến Hà Nội - Đà Nẵng… đang thu hút lượng khách rất lớn vào dịp cuối tuần. Việc bán vé điện tử cũng được hoàn thiện và phát triển.

Với vận tải hàng hóa, Tổng công ty chủ động tiếp cận với luồng khách, luồng hàng tại các khu công nghiệp.

Bên cạnh việc duy trì và tổ chức vận tải theo kế hoạch đối với các luồng hàng truyền thống như apatit, phân bón, than, gạo, muối…, phối hợp ưu tiên chạy tàu hàng chuyên tuyến, vận chuyển hàng liên vận quốc tế và chạy thêm các đoàn tàu hàng thường. Ngoài ra, triển khai hệ thống phần mềm quản trị hàng hóa, nhằm quản lý, sử dụng có hiệu quả toa xe và công tác kinh doanh vận tải hàng hóa đạt hiệu quả cao nhất.

Bên cạnh đó, công tác vận dụng đầu máy ngày càng đem lại hiệu quả thiết thực cho sản xuất. Đầu máy công suất lớn vận dụng tăng so với cùng kỳ, góp phần làm giảm tiêu hao nhiên liệu thực tế so với định mức được giao; kịp thời ban hành các văn bản điều chỉnh định mức tiêu hao nhiên liệu cho phù hợp với thực tế sản xuất, tiêu hao nhiên liệu đạt bình quân khoảng 98,3% so với định mức.

Lãnh đạo VNR cũng tích cực báo cáo, giải trình với Bộ Giao thông vận tải về Phương án nâng cao năng lực vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt; năm 2023 Bộ Giao thông vận tải đã có Quyết định số 42/QĐ-BGTVT ngày 19/01/2023 cho phép ga Kép được tạm thời khai thác hoạt động liên vận quốc tế.

Việc hoàn thành tái cơ cấu các Chi nhánh Xí nghiệp đầu máy (thu gọn đầu mối từ 5 chi nhánh xuống còn 3 chi nhánh) triển khai áp dụng từ 01/01/2023 cũng từng bước giải quyết được các tồn tại, hạn chế đối với việc quản lý các Chi nhánh Xí nghiệp đầu máy theo mô hình cũ.

Do thực hiện các biện pháp thắt chặt quản trị doanh nghiệp nên dù doanh thu chỉ đạt 96,0% chỉ tiêu kế hoạch nhưng chỉ tiêu lợi nhuận đảm bảo hoàn thành vượt kế hoạch Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp giao (150%).

TIẾN TRÌNH PHỤC HỒI GẶP NHIỀU TRẮC TRỞ

Tuy nhiên, theo lãnh đạo VNR, sự phục hồi của vận tải đường sắt vẫn còn nhiều khó khăn.

"Vận tải hành khách tiếp tục bị cạnh tranh với phương tiện vận tải hàng không và đường bộ về giá vé, thời gian vận chuyển và sự tiện lợi", ông Khánh nêu rõ.

Vận tải hàng hóa cơ cấu luồng hàng vận chuyển thay đổi, hàng tồn kho của nhà bán lẻ ở mức cao, nhu cầu tiêu dùng suy yếu và việc cạnh tranh về giá cước với vận tải đường biển là những nguyên nhân chính làm giảm thị phần vận tải hàng hóa bằng đường sắt.

Đáng nói, "năng lực vận chuyển đường sắt còn hạn chế, bị giới hạn bởi cả năng lực thông qua của tuyến và năng lực của ga khi hạn chế về diện tích bãi hàng, thiếu đường đón gửi, đường xếp dỡ trong ga", lãnh đạo VNR chỉ rõ khó khăn.

Năng lực của tuyến và ga không đồng bộ; mạng lưới đường sắt quốc gia chưa thống nhất về khổ đường, quy mô đường ga chưa đáp ứng tổ chức chạy tàu với chiều dài lớn và tải trọng cao, tốc độ khai thác hạn chế.

Bên cạnh đó, Tổng công ty còn một số tồn tại như: bộ máy cồng kềnh, lao động đông, mức độ cơ giới hóa chưa cao, ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin còn thấp, tư duy chuyển biến còn chậm dẫn đến hiệu quả công tác vận tải chưa cao.