Phân cấp quản trị trong kỷ nguyên số

Ngày 18/03, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng Đại sứ quán các nước Bắc Âu (Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy, Phần Lan) tổ chứchội thảo quốc tế với chủ đề: “Thực hiện phân cấp thành công trong kỷ nguyên số – Chia sẻ kinh nghiệm giữa Việt Nam và các nước Bắc Âu”.

Chủ đề tọa đàm lần này bám sát việc thực hiện các quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay, đặc biệt là Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Nghị quyết 66 về hoàn thiện thể chế, phân cấp, phân quyền.

Các thảo luận xoay quanh xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, tối ưu hóa hệ thống thuế và khai thác chuyển đổi số nhằm bảo đảm dịch vụ công hiệu quả, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm.

Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà hoạch định chính sách, học giả và chuyên gia quốc tế trong bối cảnh phân cấp đang trở thành xu hướng tất yếu của quản trị hiện đại.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, khẳng định phân cấp trong kỷ nguyên số không đơn thuần là chuyển giao thẩm quyền hành chính. Đây là quá trình tái cấu trúc hệ thống dựa trên nền tảng dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ thời gian thực.

“Việt Nam đang nỗ lực hoàn thiện thể chế để xây dựng chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu quả. Cốt lõi của phân cấp là thiết kế được một hệ thống bảo đảm sự cân bằng giữa kiểm soát quyền lực và phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương”, PGS.TS Lê Hải Bình nhấn mạnh.

Kinh nghiệm từ các quốc gia Bắc Âu cho thấy thành công của các quốc gia này dựa trên mô hình phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương, đi kèm với hạ tầng dữ liệu quốc gia và cơ chế quản trị minh bạch.

Trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, phúc lợi xã hội và quản lý thuế, chính quyền địa phương tại các quốc gia này đóng vai trò trực tiếp trong cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là các quyết định địa phương được hỗ trợ bởi hệ thống dữ liệu liên thông toàn quốc, giúp giảm thiểu thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng chính sách. Các quốc gia này không chỉ dẫn đầu về chuyển đổi số mà còn xây dựng thành công mô hình “phúc lợi số”.

Bà Hilde Solbakken, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, cho biết số hóa đã góp phần hiện đại hóa nhà nước phúc lợi, giúp các dịch vụ của Na Uy trở nên dễ tiếp cận hơn và tăng hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan.

Trong khi đó, Phần Lan tập trung vào con người với chiến lược kỹ năng số toàn dân. Hiện 82% dân số Phần Lan sở hữu kỹ năng số cơ bản, tạo nền tảng vững chắc để triển khai dịch vụ công trực tuyến.

Cũng tại hội thảo, các đại biểu dành thời gian thảo luận về lộ trình của Việt Nam, đặc biệt là việc hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW (ban hành cuối năm 2024) về đột phá khoa học công nghệ và chuyển đổi số, thực tiễn của phân cấp trong quản trị nhà nước hiện đại, phân tích thực trạng phân cấp ở Việt Nam, các quan điểm, chính sách, các thành tựu, và những thách thức…

Theo đó, trong thời gian tới, không chỉ dừng ở trao đổi kinh nghiệm, mà các quốc gia Bắc Âu có thể tiến tới chuyển giao mô hình, công nghệ và phương pháp quản trị, đặc biệt trong các lĩnh vực dữ liệu dân cư, thuế số và phúc lợi xã hội.