“Phao cứu sinh” cho bệnh nhân xơ gan

Tại Việt Nam, kỹ thuật TIPS đã được triển khai đầu tiên trên bệnh nhân xơ gan tại Bệnh viện Bạch Mai, sau đó mở rộng tại các bệnh viện lớn như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108...

Tại Hà Nội, Bệnh viện Thanh Nhàn là đơn vị công lập tuyến y tế thành phố đầu tiên thực hiện thành công kỹ thuật TIPS – kỹ thuật can thiệp mạch chuyên sâu vốn chỉ được triển khai ở các bệnh viện tuyến Trung ương.

Bệnh nhân Đ.Đ.Th., 46 tuổi, xơ gan do rượu, nhiều lần xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch thực quản và phình vị. Trước đó, anh từng được nội soi thắt vòng cao-su và nút tắc búi giãn xuyên gan (ATO). Lần này, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa tái phát, cổ chướng nhiều, phù hai chi dưới và đau tức vùng bụng.

Sau hội chẩn liên chuyên khoa Nội Tiêu hóa, Ngoại Tổng hợp và Điện quang can thiệp, bệnh nhân được chỉ định thực hiện TIPS (Transjugular Intrahepatic Portosystemic Shunt). Đây là thủ thuật được Bộ Y tế xếp loại phẫu thuật loại I, đòi hỏi trình độ kỹ thuật và trang thiết bị cao.

Ê-kíp do ThS.BS. Nguyễn Duy Thịnh, Trưởng Đơn nguyên Can thiệp mạch, trực tiếp thực hiện. Ca can thiệp kéo dài hơn ba giờ, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối khi bác sĩ phải tạo được đường thông giữa tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch gan - hai cấu trúc chỉ cách nhau vài milimét trong gan xơ cứng.

Đây là kỹ thuật cực kỳ khó, gần như "đi dây trên lưỡi dao". Bệnh nhân xơ gan nặng thường có rối loạn đông máu, mạch máu dễ tổn thương, chỉ cần lệch hướng vài độ là có thể gây chảy máu trong gan nguy hiểm tính mạng.

Sau khi stent được đặt thành công, dòng lưu thông giữa tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch chủ được tái lập, áp lực tĩnh mạch cửa giảm rõ rệt. Bệnh nhân tỉnh táo, sức khỏe ổn định và đang được theo dõi tại Khoa Hồi sức tích cực.

Theo ThS.BS. Nguyễn Duy Thịnh, sự kiện này khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật điện quang chuyên sâu tại tuyến thành phố. Từ đó, không chỉ giúp người dân Hà Nội được tiếp cận kỹ thuật can thiệp mạch tiên tiến ngay tại địa phương mà còn góp phần giảm tải đáng kể cho các bệnh viện trung ương, rút ngắn thời gian điều trị và chi phí đi lại cho người bệnh.

Tương tự, đầu tháng 10, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cũng đã cứu sống bệnh nhân xơ gan biến chứng xuất huyết tiêu hóa nhờ kỹ thuật TIPS. Bệnh nhân 57 tuổi, trú tại Nam Sách, Hải Phòng, bị giãn tĩnh mạch thực quản - dạ dày do xơ gan mất bù, nhiều lần xuất huyết tiêu hóa.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, người bệnh được điều trị nội khoa nhằm giảm áp lực tĩnh mạch cửa, truyền các chế phẩm máu và hội chẩn liên chuyên khoa để tìm giải pháp tối ưu. Các bác sĩ chuyên khoa Điện quang can thiệp đã quyết định thực hiện kỹ thuật TIPS (tạo luồng thông cửa - chủ trong gan) kết hợp nút các búi giãn tĩnh mạch thực quản - dạ dày, nhằm cắt nguồn gây chảy máu.

Quá trình can thiệp diễn ra thuận lợi, sức khỏe người bệnh hoàn toàn ổn định. TS.BS. Trần Quang Lục, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết TIPS là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, thực hiện trong lòng mạch máu, không cần phẫu thuật mở, ít biến chứng, an toàn và rút ngắn thời gian nằm viện. Tuy nhiên, đây là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi bác sĩ có trình độ chuyên môn sâu cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại.

Trong khi đó, tại khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ lại ghi nhận không ít trường hợp tin theo quảng cáo trên mạng xã hội hoặc lời mách bảo của người quen mà bỏ dở quá trình điều trị, khiến bệnh tình ngày một nặng hơn.

Một số bệnh nhân được bác sĩ chẩn đoán xơ gan, nhưng đã bỏ thuốc theo chỉ định của bác sĩ, chuyển sang các loại thuốc Nam, thuốc lá sắc, rồi cả cao thảo dược không nhãn mác, không rõ nguồn gốc. "Cao lá" là những gói lá khô được người bệnh đem về nấu thành nước uống, dùng hàng ngày. Nhiều người bệnh ghi nhận càng uống càng mệt mỏi. Da vàng, cơ thể suy kiệt, men gan tăng cao. Có bệnh nhân khi nhập viện, hình ảnh siêu âm cho thấy gan xuất hiện khối u. Đây là hồi chuông cảnh báo ung thư gan cận kề.

Bác sĩ Đới Ngọc Anh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhấn mạnh các loại thuốc Nam, thực phẩm chức năng chỉ khiến bệnh nhân thấy khỏe tạm thời, nhưng tổn thương gan vẫn tiếp tục tiến triển. Xơ gan có thể xảy ra ở cả người nhiễm viêm gan B, C hoặc không. Điều nguy hiểm là bệnh tiến triển âm thầm, không triệu chứng rõ rệt.

"Có bệnh nhân men gan tăng hàng trăm đơn vị mà không hề biết, chỉ vô tình phát hiện khi đi khám bệnh khác. Đến lúc có triệu chứng vàng da, cổ trướng, nôn ra máu thì thường đã muộn," bác sĩ Ngọc Anh cho biết.

Người có yếu tố nguy cơ (nhiễm viêm gan B, C, uống rượu nhiều, men gan cao) cần xét nghiệm ít nhất 1 lần/năm. Bên cạnh đó, người bệnh phải tuân thủ phác đồ điều trị để có thể kéo dài tuổi thọ. Ngay cả bệnh nhân xơ gan mất bù, nếu giữ được chế độ điều trị và được can thiệp bằng kỹ thuật hiện đại, vẫn có thể sống thêm 10 - 15 năm.

Bác sĩ Đới Ngọc Anh cảnh báo: "Khi chúng tôi cắt một lá gan xơ, bên ngoài có thể trông bình thường nhưng bên trong đã đầy dải xơ cứng. Không loại lá thuốc nào làm gan trở lại như cũ được. Người bệnh cần hiểu rằng cảm giác khỏe sau khi uống cao lá không đồng nghĩa với việc gan hồi phục".

Thay vào đó, hãy tin vào các bác sỹ cùng những công nghệ y khoa tiên tiến. Với những trường hợp được phát hiện sớm xơ gan, ung thư gan, các bác sĩ có thể tiến hành phẫu thuật cắt bỏ khối u, thùy gan hoặc ghép gan. Những khối u nhỏ cũng có thể được điều trị bằng phương pháp đốt sóng cao tần (RFA) hoặc đốt vi sóng...

Đây là cách giúp loại bỏ tế bào ung thư một cách ít xâm lấn, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục. Hiện các bác sĩ cũng đã kết hợp điều trị đa mô thức, phối hợp linh hoạt giữa các phương pháp điều trị tại chỗ và toàn thân, giúp nâng cao hiệu quả điều trị.