Sắt son niềm tin từ sự kiện Tháng Tám mùa thu 1945
Phạm Bá Nhiễu (*)
03/09/2025, 09:36
Có một sự kiện diễn ra cách đây đã 80 năm tròn, nhưng người dân Việt Nam, đặc biệt là người Sài Gòn vẫn không thể nào quên...
Đó là ngay trong giờ phút lịch sử của ngày 2/9/1945, ông Trần Văn Giàu đã đọc bản Tuyên bố ngày độc lập trước nhân dân Sài Gòn và đồng bào Nam Bộ.
Vào thời điểm đó, ông Trần Văn Giàu là Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, đã cùng các Xứ ủy viên còn lại bàn tính về mọi cách, mọi kế, mọi hoàn cảnh có thể tranh thủ được, để cho cuộc khởi nghĩa ở Sài Gòn và Nam Bộ nổ ra tránh đổ máu, gây tác hại cho nhân dân; nhất là trong khi ở Sài Gòn đang có hàng ngàn binh lính Nhật, Anh, Pháp có đầy đủ vũ khí, trang bị nhà binh đầy đủ.
CHỌN VÀ CHỚP THỜI CƠ NGÀN NĂM CÓ MỘT
Sáng ngày
21/8/1945, Hội nghị Xứ ủy Tiền Phong (Nam Bộ) quyết định khởi nghĩa ở tỉnh Tân
An - nay là Long An - vào đêm 22 rạng sáng ngày 23/8/1945 và tiếp tục giải quyết
những vấn đề sẽ tổ chức khởi nghĩa ở Sài Gòn như ngày giờ, cách thức khởi
nghĩa, việc huy động lực lượng nông dân ra làm các “vành đai đỏ”, dự định cho
những người tham gia vào Lâm ủy Hành
chánh Nam Bộ khi ra mắt nhân dân Sài Gòn ngay sau khi giành được chính quyền về
tay nhân dân.
Tại Sài
Gòn ngay trong đêm 24/8/1945, quần chúng cách mạng Sài Gòn và các tỉnh lân cận:
Gia Định, Chợ Lớn, Mỹ Tho, Biên Hòa, Bến Tre, Tân An, Thủ Dầu Một…từng đoàn
công nhân, nông dân, thanh niên… có tổ chức, mang theo vũ khí, giáo mác, tầm
vông vạt nhọn… bằng mọi phương tiện kéo vào Sài Gòn tham gia khởi nghĩa cướp
chính quyền vào sáng hôm sau.
Vào 19 giờ
tối ngày 24/8/1945, lực lượng khởi nghĩa đã tiến vào chiếm các điểm: Sở cảnh sát, Nhà Ga, Bưu điện, Nhà đèn,
các quận bót… xong vào lúc 22 giờ. Tráng đoàn Lê Lai thuộc Thanh niên Tiền
phong vào chiếm dinh Khâm Sai. Cờ Quẻ ly bị hạ xuống, cờ đỏ Sao Vàng được kéo
lên.
Cuộc chiếm
“Soái Phủ Nam kỳ” không vấp phải sự kháng cự nào vì hầu hết các viên chức cao cấp
đều tham gia thanh niên xung phong. Riêng tại sở Mật thám (Lúc này gọi là Sở
lính kín) Catinat, lực lượng của Soái Phủ Nam kỳ còn có chống cự yếu ớt, nhưng liền bị lực lượng khởi nghĩa của
nhân dân Sài Gòn ra tay đè bẹp ngay.
Sau cuộc
mít tinh chào đón Ngày Độc lập, nhân dân chuyển sang tuần hành đầy khí thế. Điều
không ai ngờ là ngay thời khắc đó, thực dân Pháp đã núp trốn trên những lầu cao
xã súng bắn vào đồng bào ta, làm 47 người dân vô tội đã trúng đạn của thực dân
hy sinh trong Ngày Độc lập.
SÀI GÒN VÀ NAM BỘ TRONG GIỜ PHÚT LỊCH SỬ NGÀY 2 THÁNG 9
Cũng ít ai
biết được một khoảnh khắc khác thật quan trọng của thời điểm lịch sử ngày
2/9/1945, giờ phút hàng triệu đồng bào Nam Bộ đang chờ Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc
lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa qua làn sóng phóng thanh; song
Đài phát thanh lúc ấy do yếu tố kỹ thuật, nên không truyền phát được vào Nam Bộ
(cũng phần chính do kỹ thuật phát thanh năm 1945 còn lạc hậu).
Vào chiều
ngày 2/9/1945, nhân dân Nam Bộ đã nghe một giọng nói Nam Bộ rắn rỏi, trẻ trung
của một Chủ tịch Ủy ban Hành chánh Lâm thời Nam Bộ chỉ mới hơn 30 tuổi, đã phát
lên ngân vang cả công viên Vườn Ông Thượng (nay là khu Công viên Tao Đàn - TP.Hồ
Chí Minh). Tại Vườn Ông Thượng, buổi chiều ngày 2/9, tất cả 9 ủy viên của Ủy
ban Hành chánh Lâm thời Nam Bộ đã ra mắt quốc dân trước hàng vạn người Nam Bộ tề
tựu đông đủ trong ngày 2/9.
Sau lễ ra
mắt, Chủ tịch Ủy ban Hành chánh Lâm thời Nam Bộ Trần Văn Giàu thay mặt cho Ủy
ban đứng lên dõng dạc tuyên bố với đồng bào Nam Bộ:
“Đồng bào!
Quốc dân!
Hôm nay là
ngày vẻ vang nhất trong lịch sử Nam bộ Việt Nam. Giữa thanh thiên bạch nhựt,
chúng tôi, Ủy ban Lâm thời Hành chánh, nhân danh toàn thể quốc dân Nam Bộ tuyên
bố trước mặt hoàn cầu và trước mặt toàn thể quốc dân Việt Nam rằng: Chế độ cộng
hòa dân chủ thành lập tại Việt Nam” .
Hỡi quốc
dân!
Hỡi đồng
bào tận tâm cứu nước,
Việt Nam từ
một xứ thuộc địa đã trở thành một xứ độc lập.
Việt Nam từ
một đế chế đã trở thành một nước dân chủ cộng hòa.
Việt Nam
đương tiến bước trên đường sống, sống danh dự với hoàn cầu”.
(Trích
phát biểu của Bí thư Xứ ủy Trần Văn Giàu với đồng bào Nam Bộ ngày 2/9/1945).
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 KỶ NGUYÊN MỚI CỦA DÂN TỘC VIỆT
Thắng lợi
của Cách mạng Tháng Tám 1945 và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa, đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của dân tộc ta. Từ thắng lợi này, đất nước ta từ
một nước thuộc địa và nửa phong kiến, trở thành một nước độc lập, tự do, phát
triển theo con đường xã hội chủ nghĩa, có quan hệ quốc tế rộng rãi, có vị thế
ngày càng quan trọng trong khu vực và trên thế giới. Nhân dân ta từ thân phận
nô lệ trở thành người dân tự do làm chủ đất nước, làm chủ xã hội. Đảng Cộng sản
Việt Nam từ một Đảng hoạt động bí mật trở thành Đảng cầm quyền.
Đánh giá về
tầm ý nghĩa to lớn này, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Chẳng những giai
cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những
dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần này là lần đầu tiên
trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới
15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”.
Từ thắng lợi
này đất nước ta đã mở ra Kỷ nguyên mới phát triển kinh tế - xã hội, giành lại nền
độc lập sau hai cuộc kháng chiến vĩ đại.
Thắng lợi
vĩ đại này là bài học về sức mạnh to lớn của Quân và dân ta, là sự gắn bó mật
thiết giữa Đảng với nhân dân, có ý nghĩa sâu sắc không chỉ đối với Cách mạng
Tháng Tám 1945, mà cả hơn 30 năm chiến đấu gian khổ đánh thắng hai kẻ thù lớn
nhất, bảo vệ nền độc lập và thống nhất Tổ quốc, mà còn cho cả ngày nay trong sự
nghiệp công cuộc đổi mới, xây dựng Chủ nghĩa xã hội cả nước.<
————————————————
(*) Phạm
Bá Nhiễu, Phó Viện trưởng Viện tâm lý kinh doanh và Giáo dục học đường tại
thành phố Hồ Chí Minh.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2025 phát hành ngày 01/09/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tạiđây:
Bộ Nội vụ: Không có chủ trương tiếp tục sắp xếp, sáp nhập tỉnh, xã
Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026 chiều 4/3, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), khẳng định hiện Đảng, Nhà nước không có chủ trương tiếp tục sắp xếp, sáp nhập các tỉnh, thành phố và đơn vị hành chính cấp xã.
Thị trường bất động sản năm 2026 sẽ sôi động trong sự thận trọng
Sau một năm tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, pháp lý và nguồn vốn, Bộ Xây dựng cho rằng thị trường bất động sản năm 2026 được kỳ vọng phục hồi rõ nét hơn, với nguồn cung và thanh khoản cải thiện, song vận động theo hướng “sôi động trong sự thận trọng”.
9 kết quả quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội
Tình hình kinh tế – xã hội hai tháng đầu năm tiếp tục xu hướng tích cực, đạt 9 kết quả quan trọng trên các lĩnh vực, từ ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng sản xuất – kinh doanh, thu ngân sách, xuất nhập khẩu, đầu tư, doanh nghiệp đến an sinh xã hội, quốc phòng – an ninh và đối ngoại, tạo nền tảng triển khai các nhiệm vụ phát triển trong thời gian tới.
Giữ nhịp từ đầu năm: Chính phủ tự tin kịch bản tăng trưởng quý I và cả năm 2026
Hai tháng đầu năm 2026, nhiều chỉ số kinh tế ghi nhận kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, đây là nền tảng quan trọng để giữ vững đà tăng trưởng quý I, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm từ 10% trở lên.
Thường trực Ban Bí thư: Tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về đất đai để Đà Nẵng phát triển
Phát biểu tại hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Đà Nẵng, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu xử lý dứt điểm các vướng mắc kéo dài về đất đai, coi đây là nhiệm vụ then chốt để khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển bền vững cho thành phố, trên nguyên tắc không để xảy ra tiêu cực, thất thoát.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 4/2025](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/01/06/3e4055b2e2264c47bacde654709d0e80-61735.png?w=1050&h=630&mode=crop)
