Công ty bất động sản Trung Quốc China Vanke Co. đang đối mặt với rủi ro vỡ nợ ngày càng lớn. Diễn biến mới nhất ở Vanke đang có khả năng đẩy cuộc khủng hoảng bất động sản đã kéo dài 4 năm ở Trung Quốc lên một nấc mới...

Theo hãng tin Bloomberg, trong vòng 1 tuần qua, Vanke - từng là doanh nghiệp địa ốc lớn nhất Trung Quốc - đã chứng kiến sự sụt giảm mạnh cả về giá cổ phiếu và trái phiếu. Các trái phiếu nội tệ của công ty giảm giá sâu hơn trong phiên ngày 26/11, trong đó trái phiếu đáo hạn vào tháng 5/2028 có lúc giảm tới 29 nhân dân tệ xuống còn 65 nhân dân tệ, dẫn đến bị tạm ngừng giao dịch.

Trái phiếu USD của Vanke đáo hạn vào năm 2027 cũng tiếp tục trượt dốc sau khi giảm kỷ lục 12 cent trong phiên ngày 25/11, giao dịch ở mức khoảng 40 cent/1 USD mệnh giá - mức thấp nhất kể từ tháng 1/2025.

Giá cổ phiếu của Vanke giảm mạnh trong phiên giao dịch buổi chiều, với cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông giảm 5,8% xuống còn 3,90 HKD/cổ phiếu, mức thấp nhất trong hơn một năm.

Những khó khăn ở Vanke làm nổi bật những thách thức lớn hơn mà các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang phải đối mặt khi cố gắng cân bằng giữa việc hồi sinh thị trường bất động sản bị ảnh hưởng bởi các vụ vỡ nợ kỷ lục của các công ty địa ốc và tránh bị cuốn vào việc cứu trợ từng công ty riêng lẻ.

Trung Quốc đang xem xét các biện pháp mới để xoay chuyển thị trường, bao gồm hỗ trợ chi phí lãi suất cho các vay mua nhà trả góp cấp mới - theo tiết lộ của nguồn thạo tin. Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp nới lỏng vào tháng 9 năm ngoái đã yếu dần sau một thời gian ngắn ngủi đưa thị trường khởi sắc.

Ông Li Gen, người sáng lập công ty quản lý quỹ Beijing G Capital Private Fund Management Center, nhận xét: "Nếu Vanke vỡ nợ trái phiếu vào thời điểm này, sự việc sẽ làm suy yếu hiệu quả của các chính sách cứu trợ của Chính phủ đối với thị trường bất động sản. Một vụ vỡ nợ của Vanke có thể đẩy nhanh hơn nữa sự sụt giảm giá nhà và khả năng trả nợ của các công ty phát triển địa ốc thuộc sở hữu nhà nước khác sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn”.

Hiện tại, phần lớn các ngân hàng toàn cầu có cái nhìn ảm đạm về bất động sản Trung Quốc, khi thị trường chứng kiến một đợt suy giảm doanh số mới từ quý 2 năm nay.

Ngân hàng Thụy Sỹ UBS Group AG dự báo giá nhà ở Trung Quốc sẽ giảm ít nhất hai năm nữa. Một báo cáo vào tháng trước của tổ chức đánh giá tín nhiệm Fitch Ratings cho rằng doanh số bán nhà mới tính theo diện tích ở Trung Quốc có thể giảm 15%-20% so với mức hiện tại trước khi thị trường có được sự ổn định.

Trong lúc cố gắng giảm thiểu tác động từ vấn đề nợ nần của các doanh nghiệp, cơ quan chức năng Trung Quốc cũng tăng cường giám sát hoạt động đi vay, dẫn tới việc vay vốn mới trở nên khó khăn hơn. Các cơ quan quản lý tài chính của nước này đang siết chặt việc xử lý các vi phạm trên thị trường trái phiếu, tập trung vào việc công bố thông tin liên quan đến các vụ vỡ nợ, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản - theo một bài viết trên tờ Tin tức Chứng khoán Thượng Hải.

Vanke, công ty có trụ sở tại thành phố Thẩm Quyến, từ lâu đã được coi là thước đo để đánh giá lập trường của Chính phủ Trung Quốc đối với lĩnh vực bất động sản. Cổ đông lớn nhất của Vanke, Tập đoàn Tàu điện ngầm Thẩm Quyến thuộc sở hữu nhà nước, đã cấp khoảng 30 tỷ nhân dân tệ (4,2 tỷ USD) vốn vay cho Vanke. Đây là một nguồn vốn quan trọng giúp Vanke trả nợ trái phiếu và tránh được cảnh vỡ nợ cho đến nay.

Tuy nhiên, “phao cứu sinh” đó đã bị nghi ngờ từ tháng trước, khi cựu Chủ tịch Xin Jie của Vanke bất ngờ từ chức và Tập đoàn Tàu điện ngầm Thẩm Quyến báo hiệu sẽ đưa ra các điều khoản cho vay chặt chẽ hơn đối với Vanke. Trái phiếu đáo hạn năm 2027 của Vanke đã mất hơn 40% giá trị trong vòng 1 tháng qua, cho thấy mối lo ngại ngày càng tăng của các nhà đầu tư về cách công ty ứng phó với những đợt đáo hạn trong thời gian tới.

Theo ước tính của Bloomberg, khoảng 13,4 tỷ nhân dân tệ trái phiếu trong nước của Vanke sẽ đáo hạn hoặc đối mặt với các lựa chọn mua lại trong thời gian từ nay đến cuối tháng 6 năm sau. Con số này cao hơn nhiều so với số vốn vay chưa sử dụng trong khoản vay Vanke được cấp bởi cổ đông lớn nhất dựa trên thỏa thuận mới nhất của họ. Theo thỏa thuận đó, Vanke có thể nhận tối đa 22 tỷ nhân dân tệ khoản vay từ đầu năm nay đến ngày họp đại hội đồng cổ đông thường niên, dự kiến không muộn hơn ngày 30/6. Do một phần lớn của khoản vay đã được rút, Vanke còn rất ít để rút cho đến giữa năm sau.

Vanke đã mất khả năng tạo ra dòng tiền và đang "dựa vào các nguồn tài trợ bên ngoài để tiếp tục hoạt động" - theo ông Zhang Dawei, nhà phân tích trưởng tại công ty Centaline Property. Các nhà đầu tư đang theo dõi xem cổ đông lớn nhất của Vanke có can thiệp hay không, nhưng sự hỗ trợ của họ chỉ có thể giữ cho công ty tồn tại, chứ không thể thúc đẩy sự phục hồi hoàn toàn.

Vanke đã báo lỗ lớn hơn trong quý 3 năm nay, trong bối cảnh áp doanh số và giá nhà đồng loạt đi xuống. Doanh số bán hàng theo hợp đồng hàng năm của công ty có thể giảm hơn 40% xuống còn khoảng 138 tỷ nhân dân tệ - theo dự báo của Bloomberg Intelligence.

Vanke sẽ đối mặt với các thử thách tiếp theo vào tháng tới khi hai lô trái phiếu nội tệ đáo hạn. Một lô trái phiếu trị giá 2 tỷ nhân dân tệ và một lô trái phiếu trị giá 3,7 tỷ nhân dân tệ sẽ lần lượt đáo hạn vào ngày 15 /12 và ngày 28/12. Nếu công ty đề xuất gia hạn cho các trái phiếu này, chủ nợ có thể không đồng ý. Bất kỳ đề xuất nào cũng cần phải nhận được sự ủng hộ của ít nhất 90% số chủ nợ của mỗi lô trái phiếu - theo các bản cáo bạch trái phiếu.