Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, đặc biệt tại châu Á - nơi đang gia tăng đầu tư vào các nguồn năng lượng sạch - nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng kết nối giữa công nghệ, thị trường và chính sách, ngày càng trở nên cấp thiết.

Xu hướng đào tạo sau đại học theo hướng ứng dụng, gắn với thực tiễn ngành được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành đội ngũ chuyên gia có thể tham gia và dẫn dắt quá trình chuyển đổi, không chỉ ở cấp doanh nghiệp mà còn ở tầm chiến lược quốc gia.

NHỮNG VAI TRÒ MỚI TRỞ THÀNH TRUNG TÂM CỦA NGÀNH NĂNG LƯỢNG

Giám đốc phát triển bền vững, quản lý ESG, trưởng nhóm kỹ thuật năng lượng tái tạo hay lãnh đạo chuyển dịch năng lượng - những vị trí từng chỉ mới xuất hiện cách đây hai thập kỷ, nay đã trở thành lực lượng nòng cốt của ngành năng lượng toàn cầu.

Sự thay đổi này đến từ tốc độ phát triển nhanh của công nghệ năng lượng tái tạo, quá trình tích hợp các nguồn năng lượng mới, cùng với vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) trong tối ưu hóa phân phối và tiêu thụ năng lượng.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao - không chỉ giỏi kỹ thuật mà còn hiểu biết về chính sách, thị trường và đổi mới công nghệ - đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhằm đáp ứng xu hướng này, Newcastle University đã triển khai chương trình Thạc sĩ Khoa học (MSc) về Quản lý Năng lượng (Doanh nghiệp Năng lượng Tái tạo), phối hợp với Ngee Ann Academy tại Singapore. Chương trình hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có khả năng tham gia quản lý, đổi mới công nghệ và hoạch định chính sách trong lĩnh vực năng lượng, trong bối cảnh quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang tăng tốc.

Ông Duncan Rayner, Giám đốc vận hành của trường tại Singapore, nhấn mạnh: “Các chuyên gia năng lượng ngày nay đảm nhiệm nhiều vai trò mới, từ kỹ thuật, chính sách đến phân tích và tuân thủ. Vì vậy, họ cần được trang bị toàn diện để đáp ứng những yêu cầu ngày càng phức tạp của ngành.”

Là thành viên của Russell Group - nhóm các đại học nghiên cứu hàng đầu Vương quốc Anh - Newcastle University được xếp hạng 144 thế giới theo Times Higher Education 2026 và 137 theo QS World University Rankings 2025.

Chương trình do Phó Giáo sư Choong Zi Jie phụ trách, với định hướng tích hợp mạnh mẽ AI và các phương pháp dựa trên dữ liệu. “Chúng tôi xây dựng chương trình đào tạo kết hợp AI với phân tích dữ liệu nhằm giúp người học có thể thúc đẩy đổi mới và nâng cao hiệu quả trong sản xuất, phân phối và tiêu thụ năng lượng,” ông Choong cho biết.

Được phát triển với sự tham vấn của doanh nghiệp và chuyên gia nghiên cứu tại Anh, chương trình đảm bảo cân bằng giữa tính học thuật và nhu cầu thực tiễn của thị trường. Các học phần như Phân tích tác động và tuân thủ hay Ứng dụng AI trong năng lượng giúp sinh viên tiếp cận kiến thức cập nhật, trong khi các môn như Tương lai bền vững và Doanh nghiệp năng lượng tái tạo tập trung vào tư duy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Theo ông Choong, phương pháp giảng dạy chú trọng môi trường học tập hợp tác, nơi sinh viên phát triển song song kiến thức lý thuyết và kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế.

Đáng chú ý, chương trình mở rộng đối tượng tuyển sinh, bao gồm cả những người không có nền tảng khoa học hoặc kỹ thuật. Một học phần nhập môn sẽ giúp người học xây dựng nền tảng về các nguyên lý năng lượng trước khi đi sâu vào các nội dung chuyên môn.

GẮN KẾT DOANH NGHIỆP, ĐỊNH HÌNH LÃNH ĐẠO TƯƠNG LAI

Thông qua hợp tác giữa Newcastle University và Ngee Ann Academy, sinh viên được tiếp cận hệ sinh thái năng lượng năng động của Singapore - một trong những trung tâm đổi mới năng lượng của khu vực.

Điểm khác biệt nổi bật của chương trình là dự án doanh nghiệp kéo dài một năm, cho phép sinh viên áp dụng kiến thức vào các bài toán thực tế dưới sự hướng dẫn của giảng viên và chuyên gia trong ngành.

Thông qua các nghiên cứu tình huống, chuyến tham quan thực địa và việc sử dụng các công cụ phần mềm chuyên ngành, người học có cơ hội tiếp cận trực tiếp với môi trường làm việc thực tế.

Song song đó, sinh viên được hỗ trợ xây dựng hồ sơ năng lực (portfolio), kết nối với mạng lưới chuyên gia và định hướng nghề nghiệp thông qua các sự kiện và hoạt động chuyên môn.

Ông Duncan Rayner cho rằng cách tiếp cận này không chỉ giúp người học nâng cao kỹ năng mà còn mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong khu vực.

“Khu vực năng lượng đang mở ra nhiều cơ hội để các chuyên gia tạo ra tác động ở cả cấp độ doanh nghiệp và quốc gia - từ doanh nhân, nhà quản lý hạ tầng đến các nhà đổi mới công nghệ hay cố vấn chính sách,” ông nói.

Với định hướng đào tạo gắn liền thực tiễn và nhu cầu thị trường, chương trình Thạc sĩ Quản lý Năng lượng (Doanh nghiệp Năng lượng Tái tạo) được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành thế hệ lãnh đạo mới, đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững tại châu Á.