AI đã có thể đảm nhiệm 12% việc làm tại Mỹ?

Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge (ORNL) đã xây dựng Chỉ số Iceberg, một mô hình mô phỏng lực lượng lao động quy mô lớn, nhằm đánh giá cách AI và các chính sách liên quan có thể tác động đến toàn bộ thị trường lao động Mỹ.

Theo CNBC, kết quả mô phỏng cho thấy AI hiện có khả năng thay thế tới 11,7% lực lượng lao động Mỹ, tương đương khoảng 1,2 nghìn tỷ USD tiền lương và phúc lợi mỗi năm, trải rộng trên nhiều ngành chứ không chỉ ở lĩnh vực công nghệ.

Giám đốc Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge, Prasanna Balaprakash, ví công cụ này như “một bản sao kỹ thuật số của thị trường lao động Hoa Kỳ”.

Chỉ số Iceberg tái hiện bức tranh thị trường lao động tại Mỹ với dữ liệu của 151 triệu người, gắn cho mỗi cá nhân các thông tin về kỹ năng, nhiệm vụ và loại công việc họ đảm nhận, cũng như nơi họ sinh sống. Mô hình này sau đó đối chiếu toàn bộ dữ liệu đó với hơn 32.000 kỹ năng và hơn 900 nghề nghiệp đang được thống kê tại 3.000 quận trên khắp nước Mỹ, để xác định mức độ từng kỹ năng hoặc nhiệm vụ có thể bị thay thế bởi công nghệ AI hiện nay.

Nhờ đó, các nhà nghiên cứu có thể mô phỏng trước tác động của AI lên thị trường lao động trong môi trường giả lập - một cách “thử nghiệm trước tương lai” trước khi những biến động thực sự xảy ra. 

Các lĩnh vực như nhân sự, hậu cần, tài chính và hành chính đang đứng trước rủi ro lớn khi các hệ thống tự động hóa được cho là đã đủ khả năng đảm nhiệm nhiều vị trí. 

Iceberg không chỉ ra chính xác công việc nào sẽ biến mất hay thời điểm xảy ra. 

Song công cụ mô phỏng này đang được nhiều nhà hoạch định chính sách sử dụng như một “bản đồ định hướng tương lai”, giúp các bang chuẩn bị tốt hơn và giảm thiểu rủi ro xã hội.

Iceberg đang giúp chính quyền nhiều bang của Mỹ thử nghiệm tác động của các chính sách mới trước khi triển khai, nhằm tránh lãng phí ngân sách vào những chính sách kém hiệu quả và đảm bảo lực lượng lao động được chuẩn bị cho một tương lai mà AI đóng vai trò trung tâm, định hình lại cách vận hành của thị trường lao động và nền kinh tế.

Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge (ORNL) đã hợp tác với chính quyền ba tiểu bang Tennessee, Bắc Carolina và Utah để xây dựng mô hình trên dữ liệu thực của từng bang; hiện nay cả ba bang đều dùng Iceberg để dự báo và thử nghiệm tác động của các chính sách việc làm trong bối cảnh AI phát triển nhanh.