Các tỷ phú công nghệ Mỹ "đua nhau" xây dựng thành phố riêng

Không chỉ là nơi ở xa hoa, những khu vực này còn được vận hành như một chính quyền thu nhỏ, với quyền tự đặt luật, cấp phép xây dựng và thậm chí định hình cả giáo dục, theo Fast Company. 

ELON MUSK

Elon Musk, ông chủ của hãng xe điện hàng đầu thế giới Tesla và công ty hàng không vũ trụ SpaceX không chỉ sở hữu một mà tới hai thị trấn ở Texas.

Tháng 5 vừa qua, cư dân (hầu hết đều là nhân viên SpaceX) ở Boca Chica dọc (khu vực vùng bờ biển thuộc bang Texas), đã bỏ phiếu thành lập thị trấn Starbase. Khu vực rộng 388,5 ha này đã bầu ông Bobby Peden, Phó chủ tịch SpaceX, làm thị trưởng. 

Dĩ nhiên, điều này gây nhiều tranh cãi. Mạng lưới Công lý Môi trường Nam Texas phản đối kế hoạch này, tuyên bố: “Bãi biển Boca Chica là của người dân, không phải để Elon Musk kiểm soát. Nhiều thế hệ đã đến đây câu cá, tắm biển, giải trí, và bộ tộc Carrizo/Comecrudo có mối liên hệ tâm linh với nơi này. Họ cần được tiếp tục tiếp cận”. 

Trước đó, Elon Musk đã kiểm soát Snailbrook, một thị trấn chưa hợp nhất, cách Starbase khoảng 560 km. 

Ban đầu đây chỉ là đất nông nghiệp bỏ hoang. Từ năm 2021–2022, các công ty liên quan đến Elon Musk (chủ yếu là The Boring Company và SpaceX) bắt đầu mua đất trong khu vực này. Elon Musk sau đó xin phép quy hoạch thành khu dân cư cho nhân viên, gọi là Snailbrook (lấy cảm hứng từ logo con ốc sên của The Boring Company). Snailbrook có các tiện ích như nhà ở cho nhân viên, trường mẫu giáo và tiểu học tư thục (đã mở từ 2023), khu vui chơi, hồ nhân tạo, và nằm ngay cạnh nhà máy sản xuất thiết bị Starlink.

MARK CUBAN

Năm 2021, Mark Cuban, tỷ phú đa ngành, từng sáng lập công ty phát thanh trực tuyến Broadcast.com, sau đó bán cho Yahoo! vào năm 1999, đã mua lại thị trấn Mustang, Texas (dân số: 23 người). Thị trấn này rộng khoảng 31,16 ha, được thành lập năm 1973. 

Tuy nhiên, cá mập Shark Tank Mỹ cho biết hiện ông chưa có kế hoạch gì: “Tôi thường để đất chưa phát triển như vậy cho đến khi có ý tưởng”. 

CALIFORNIA FOREVER

Năm 2017, một nhóm nhà đầu tư do Michael Moritz dẫn đầu, trong đó có Marc Andreessen, Reid Hoffman, anh em Collison (Stripe), Laurene Powell Jobs…, đã chi 800 triệu USD mua 24.281 ha tại Solano (California), để lập dự án thành phố mang tên California Forever. Thế nhưng, kế hoạch này cũng không được lòng cư dân.

Gần đây, nhóm này chuyển hướng sang khu công viên sản xuất Solano Foundry rộng khoảng 8,5km2, để thực hiện giấc mơ về một cộng đồng với 150.000 ngôi nhà, tạo nửa triệu việc làm và 4 tỷ USD thuế mỗi năm.

LARRY ELLISON

Tỷ phú công nghệ người Mỹ, Larry Ellison, đồng sáng lập và từng là CEO của Oracle Corporation, gần như đã sở hữu toàn bộ một hòn đảo ở Hawaii. 

Năm 2012, ông mua 98% đảo Lanai với giá khoảng 300 triệu USD. Ông cũng sở hữu hai khách sạn Four Seasons trên đảo, hầu hết các bất động sản thương mại và là “chủ nhà” của đa số cư dân. Lanai đã trở thành nơi nghỉ dưỡng của giới siêu giàu, từng đón Elon Musk, Tom Cruise và cả Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

PETER THIEL

Peter Thiel, một tỷ phú công nghệ, nhà đầu tư mạo hiểm và doanh nhân người Mỹ gốc Đức, nổi tiếng với vai trò là đồng sáng lập PayPal và là nhà đầu tư đầu tiên của Facebook, không sở hữu một thành phố, mà ông tham gia nhóm đầu tư vào Praxis, một “thành phố khởi nghiệp”. 

Các nhà đầu tư khác gồm đồng sáng lập PayPal Ken Howery và Andreessen. Kế hoạch này giống California Forever, với mục tiêu xây dựng một thành phố theo tư tưởng Libertarian (Chủ nghĩa Tự do tối đa), ít chịu sự điều tiết của chính quyền, tập trung vào AI và các công nghệ mới nổi. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa có nhiều tiến triển.

MARK ZUCKERBERG

Mark Zuckerberg, cha đẻ của Facebook (nay là Meta), đang sở hữu khu phức hợp rộng tới 930 ha trên đảo Kauai, Hawaii. Ông đang đầu tư riêng 270 triệu USD vào khu đất phía bắc của hòn đảo này, Ko‘olau Ranch. Bất động sản này được cho là có hệ thống năng lượng và thực phẩm tự cung tự cấp.

Dù không phải một thành phố, khu phức hợp sẽ có hơn chục tòa nhà với khoảng 30 phòng ngủ và 30 phòng tắm. Hai biệt thự rộng 5.300 m2 với thang máy, văn phòng, phòng họp, bếp công nghiệp sẽ được kết nối bằng đường hầm dẫn đến hầm trú ẩn, nơi có không gian sinh hoạt, phòng kỹ thuật và cả lối thoát hiểm. 

BILL GATES

Năm 2017, tỷ phú Bill Gates từng công bố kế hoạch xây dựng Belmont, một “thành phố thông minh” rộng 606 km2 gần Phoenix, được thiết kế cho 180.000 dân, hứa hẹn có xe tự hành và mạng tốc độ cao. Tuy nhiên, nhiều năm qua không có cập nhật nào và dự án hiện coi như đã “chết yểu” giữa sa mạc Arizona.