Việc Canada cắt giảm mạnh thuế nhập khẩu đối với xe điện Trung Quốc có thể tạo ra bước ngoặt lớn cho thị trường ô tô nước này. Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng vọt và chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, sự xuất hiện của các mẫu xe điện giá rẻ từ Trung Quốc được kỳ vọng sẽ thúc đẩy cạnh tranh, kéo giảm giá bán và mở rộng cơ hội tiếp cận xe điện cho người tiêu dùng Canada…

Trong nhiều năm qua, người dân Canada liên tục được nghe về cuộc cách mạng xe điện (EV) đang đến rất gần. Công nghệ pin ngày càng cải thiện, quãng đường di chuyển được kéo dài, mạng lưới trạm sạc liên tục được mở rộng và lợi ích đối với môi trường ngày càng rõ ràng.

Tuy nhiên, vẫn còn một rào cản lớn ngăn xe điện trở thành phương tiện phổ biến đối với đại đa số người dân: giá bán quá cao. Giờ đây, rào cản đó có thể bắt đầu được tháo gỡ.

Động thái này nhanh chóng tạo ra phản ứng từ các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, mở ra triển vọng về một cuộc cạnh tranh mới trên thị trường xe điện Canada.

LÀN SÓNG XE ĐIỆN TRUNG QUỐC CHUẨN BỊ ĐỔ BỘ CANADA

Các hãng xe điện Trung Quốc đã ngay lập tức có những hành động để tận dụng cơ hội mới này. BYD - nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới xét theo doanh số bán hàng - đã công bố kế hoạch mở 20 đại lý trên khắp Canada trong vòng một năm, bắt đầu từ khu vực Đại Toronto.

Trong khi đó, Geely đang xây dựng đội ngũ điều hành tại Canada, tuyển dụng các vị trí quản lý cấp cao trong các lĩnh vực bán hàng, tiếp thị, pháp lý và dịch vụ hậu mãi. Nhiều thương hiệu xe điện Trung Quốc khác như Nio hay Xpeng cũng được cho là đang nghiên cứu khả năng thâm nhập thị trường.

Song song với đó, trong năm nay, Trung Quốc đã triển khai hệ thống cấp phép xuất khẩu đối với xe điện chở khách, tạo khuôn khổ pháp lý hỗ trợ các doanh nghiệp mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.

Thời điểm diễn ra sự thay đổi này cũng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cuối tháng 2/2026, xung đột quân sự tại Trung Đông đã khiến eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển gần 20% lượng dầu mỏ toàn cầu - gần như bị phong tỏa. Hệ quả là thị trường năng lượng thế giới ngay lập tức rơi vào tình trạng biến động mạnh.

Giá dầu Brent, khởi đầu năm ở mức khoảng 61 USD/thùng, đã tăng vọt lên trên 120 USD/thùng vào tháng 4, mức cao nhất kể từ thời điểm xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022. Người dân Canada là một trong những đối tượng chịu tác động rõ rệt nhất từ diễn biến này.

Tại Vancouver - thành phố có giá nhiên liệu cao nhất Canada - mức giá 2,20 đô la Canada/lít xăng hiện đã trở nên phổ biến. Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận và cao hơn gần 40% so với chỉ vài tháng trước. Trong bối cảnh đó, chi phí vận hành xe sử dụng động cơ đốt trong ngày càng trở nên đắt đỏ, trong khi lợi ích kinh tế của việc chuyển sang xe điện ngày càng rõ ràng hơn.

GIÁ BÁN VẪN LÀ NÚT THẮT LỚN NHẤT

Mặc dù số lượng xe điện trên đường phố Canada tăng lên nhanh chóng trong những năm gần đây, phần lớn các phương tiện này vẫn thuộc phân khúc cao cấp.

Kết quả là những người tiêu dùng muốn chuyển sang xe điện nhưng không đủ khả năng chi trả mức giá trung bình khoảng 55.000 đô la Canada cho một chiếc EV gần như không có nhiều lựa chọn phù hợp. Đây chính là khoảng trống mà các nhà sản xuất Trung Quốc đang hướng tới.

Một ví dụ tiêu biểu là mẫu BYD Seagull, hiện được bán tại Trung Quốc với giá tương đương khoảng 15.500 đô la Canada. Đây là phân khúc xe điện giá rẻ gần như chưa tồn tại trên thị trường Canada.

Ngay cả khi cộng thêm các khoản thuế nhập khẩu, chi phí vận chuyển, kiểm định và chứng nhận tiêu chuẩn địa phương, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng xe điện Trung Quốc có thể được bán với mức giá thấp hơn đáng kể so với các đối thủ hiện hữu. Nếu điều này trở thành hiện thực, các hãng xe truyền thống sẽ buộc phải điều chỉnh chiến lược giá nhằm bảo vệ thị phần.

CẠNH TRANH CÓ THỂ THAY ĐỔI TOÀN BỘ THỊ TRƯỜNG

Những tín hiệu đầu tiên cho thấy người tiêu dùng Canada đang phản ứng với các điều kiện thị trường mới đã bắt đầu xuất hiện. Doanh số xe không phát thải (ZEV) trong tháng 3/2026 tăng tới 74,7% so với cùng kỳ năm trước, đúng vào thời điểm giá nhiên liệu bắt đầu leo thang. Nhóm xe này chiếm 12,2% tổng doanh số xe mới bán ra trong tháng, gần gấp đôi mức 6,5% được ghi nhận cùng kỳ năm trước. Điều đáng chú ý là sự tăng trưởng này diễn ra trước khi bất kỳ đại lý xe điện Trung Quốc nào chính thức khai trương tại Canada.

Khi những showroom đầu tiên của BYD đi vào hoạt động tại khu vực Toronto trong năm nay, thị trường sẽ có cơ hội kiểm chứng tác động thực sự của cạnh tranh đối với một ngành công nghiệp vốn được bảo vệ khỏi áp lực cạnh tranh quốc tế trong thời gian dài.

Bối cảnh quốc tế cũng cho thấy rõ hơn những lựa chọn mà Canada đang đối mặt. Tại Liên minh châu Âu (EU), doanh số xe điện trong tháng 3/2026 tăng 51% nhờ sự đa dạng về sản phẩm và cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ giữa các nhà sản xuất. Khi giá dầu tăng cao, người tiêu dùng có thể dễ dàng chuyển sang các lựa chọn thay thế phù hợp hơn.

Ngược lại, tại Mỹ, doanh số xe điện tiếp tục suy giảm trong tháng 3/2026 và đã giảm liên tục trong nhiều tháng, sau khi chính quyền liên bang cắt giảm các chương trình hỗ trợ và thể hiện quan điểm kém tích cực hơn đối với quá trình điện hóa ngành giao thông vận tải.

Canada hiện đứng giữa hai xu hướng này và đang có cơ hội lựa chọn hướng đi riêng.

Suy cho cùng, lợi ích lớn nhất của cạnh tranh là mang lại nhiều lựa chọn hơn với chi phí thấp hơn cho người tiêu dùng.

Sự xuất hiện của xe điện Trung Quốc không chỉ có thể giúp người dân Canada tiếp cận các phương tiện giao thông tiết kiệm và hiệu quả hơn, mà còn có khả năng thúc đẩy toàn bộ ngành công nghiệp ô tô phải đổi mới để thích ứng với môi trường cạnh tranh mới.

Đây không đơn thuần là câu chuyện về địa chính trị hay chính sách thương mại. Vấn đề cốt lõi là liệu người dân Canada có thể sở hữu những chiếc xe điện có giá cả phải chăng vào thời điểm chi phí sử dụng các phương tiện truyền thống ngày càng tăng cao hay không.

Các showroom vẫn chưa mở cửa và những chiếc xe vẫn chưa xuất hiện tại các đại lý. Tuy nhiên, cánh cửa vừa được mở ra từ thỏa thuận thương mại mới là hoàn toàn có thật. Đối với nhiều người tiêu dùng Canada, đây có thể là cơ hội tốt nhất trong nhiều năm qua để đưa xe điện từ một lựa chọn xa xỉ trở thành phương tiện phổ thông.