Căng thẳng Greenland xuống thang sau cuộc gặp Mỹ - Đan Mạch

Cuộc gặp diễn ra tại Washington ngày 28/1 nhằm hạ nhiệt căng thẳng ngoại giao bùng lên sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đưa ra các tuyên bố về việc muốn sáp nhập Greenland - hòn đảo thưa dân nằm ở Bắc Cực - vào Mỹ.

Trao đổi với phóng viên tại Brussels trước thềm cuộc họp của các ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU), ông Rasmussen nhận xét cuộc gặp “diễn ra tốt đẹp”.

“Bầu không khí thảo luận mang tính xây dựng và các cuộc gặp tiếp theo đã được lên lịch. Chưa thể nói mọi việc đã được giải quyết, nhưng đây là tín hiệu tích cực vì chúng tôi đã quay lại đúng những gì đã thống nhất tại Washington cách đây hơn 2 tuần. Sau đó, tiến trình từng có một giai đoạn rẽ hẳn sang hướng khác, khiến căng thẳng gia tăng. Giờ đây đối thoại đã trở lại đúng hướng”, ông Rasmussen nói.

Ông Rasmussen cho biết dù chưa thể đưa ra kết luận nào, nhưng hôm nay ông cảm thấy lạc quan hơn so với tuần trước. Greenland hiện là khu vực bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch.

Tuần trước, bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sỹ, sau cuộc gặp Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte, ông Trump nói rằng ông đã “hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai” về Greenland. Cùng thời điểm, ông rút lại kế hoạch áp thuế quan với 8 nước châu Âu không ủng hộ việc sáp nhập Greenland vào Mỹ.

Trước khi ông Trump xuống thang, Pháp và Đức thậm chí kêu gọi các nước Liên minh châu Âu (EU) cân nhắc kích hoạt Công cụ chống cưỡng ép (ACI) - cơ chế trả đũa thương mại mạnh nhất của khối - để đáp trả Mỹ.

Ông Rasmussen cho rằng động thái xuống thang của ông Trump phản ánh “tín hiệu đoàn kết mạnh mẽ của châu Âu” liên quan tới vấn đề Greenland.

Trong ngày 28/1, phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bày tỏ tin tưởng rằng các cuộc thảo luận về tương lai Greenland sẽ được tiến hành theo cách “rất chuyên nghiệp, thẳng thắn” và cuối cùng sẽ đi tới một kết quả tích cực.

“Chúng ta đang ở vị thế tốt. Chúng ta đã thiết lập một quy trình để hướng tới kết quả tốt đẹp cho tất cả các bên hướng tới kết quả tốt đẹp. Sự quan tâm của Tổng thống đối với Greenland rất rõ ràng - đó là vì lợi ích an ninh quốc gia Mỹ”, ông Rubio phát biểu.

Tuần này, các nhà lãnh đạo Greenland và Đan Mạch đã cùng tới Đức và Pháp nhằm củng cố sự ủng hộ từ các đồng minh châu Âu trong vấn đề với Mỹ.

“Chính phủ chúng tôi đang phải vừa ứng phó với sức ép từ bên ngoài, vừa trấn an người dân - những người đang lo lắng và sợ hãi”, Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen nói tại một sự kiện ở Paris ngày 28/1.

Ông Trump từ lâu cho rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland. Năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng nói chính quyền Mỹ quan tâm tới việc mua lại Greenland vì coi vùng lãnh thổ này có ý nghĩa then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Sau chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 3/1/2026, ông Trump nhắc lại ý tưởng sáp nhập Greenland vào Mỹ. Những tuyên bố này làm gia tăng lo ngại tại Greenland và Đan Mạch. Ngày 28/1, Thủ tướng Frederiksen cảnh báo trật tự thế giới như trước đây “đã thay đổi vĩnh viễn”.

Các khảo sát dư luận cho thấy đa số áp đảo người dân Greenland phản đối việc Mỹ kiểm soát hòn đảo, trong khi đa số ủng hộ Greenland tách khỏi Đan Mạch để giành độc lập.