Mỹ và Đan Mạch bắt đầu đàm phán về Greenland

Ngày thứ Tư (28/1), các quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã có cuộc gặp để bàn về một thỏa thuận khung liên quan tới Greenland.

Mục tiêu của cuộc gặp là tìm cách mở rộng vai trò và hiện diện của Mỹ trên hòn đảo Bắc Cực này theo mong muốn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng vẫn giữ nguyên tắc không trao chủ quyền của Greenland cho Mỹ.

“Các quan chức cấp cao đã gặp nhau để bàn cách giải tỏa những lo ngại của Mỹ về an ninh ở Bắc Cực, đồng thời bảo đảm không vượt qua các ‘lằn ranh đỏ’ của Vương quốc Đan Mạch”, ông Oliver Routhe Skov, người phát ngôn của Đại sứ quán Đan Mạch tại Mỹ, nói.

Cuộc thảo luận diễn ra khoảng một tuần sau cuộc gặp giữa ông Trump và Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sỹ vào tuần trước.

Sau cuộc gặp này, ông Trump cho biết đã “hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai” về Greenland, đồng thời rút lại kế hoạch áp thuế quan lên các nước châu Âu phản đối nỗ lực sáp nhập Greenland vào Mỹ. Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về việc Mỹ có thể triển khai tên lửa, quyền khai thác mỏ nhằm hạn chế lợi ích của Trung Quốc, cùng phương án tăng cường hiện diện của NATO ở Bắc Cực.

Trong nhiều tuần trước đó, căng thẳng leo thang khi ông Trump gia tăng sức ép lên Đan Mạch và Greenland để Mỹ giành quyền kiểm soát hòn đảo chiến lược này. Greenland là vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch - đồng minh của Mỹ trong NATO. Các tuyên bố của ông Trump đã vấp phải phản ứng gay gắt từ giới chức Đan Mạch, Greenland và một số đồng minh châu Âu.

Trong tuần này, các nhà lãnh đạo Đan Mạch và Greenland cũng tới Đức và Pháp để củng cố sự ủng hộ của châu Âu giữa lúc đàm phán với Mỹ.

Cũng trong ngày thứ Tư, phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng “chúng ta đang có vị thế tốt” trong vấn đề Greenland. Trong khi đó, các nghị sĩ Đảng Dân chủ chỉ trích chính quyền ông Trump làm sứt mẻ quan hệ với các đồng minh NATO.

“Chúng tôi đã thiết lập một quy trình để hướng tới kết quả tốt đẹp cho tất cả các bên”, ông Rubio phát biểu, đồng thời nhấn mạnh các cuộc trao đổi sẽ diễn ra “chuyên nghiệp và thẳng thắn”.

Thời gian qua, giới chức Đan Mạch cho biết sẵn sàng đàm phán và rà soát việc hợp tác với Mỹ về Greenland, miễn là các cuộc thảo luận không chạm tới vấn đề chủ quyền của hòn đảo.

Theo hãng tin Bloomberg, các quan chức Mỹ đang tính tới việc sửa đổi hiệp định quốc phòng với Đan Mạch, qua đó dỡ bỏ các giới hạn đối với hiện diện quân sự của Mỹ tại Greenland, như một phần của tiến trình đàm phán.

Hiệp định này được ký vào năm 1951 và sửa đổi vào năm 2004, trong đó quy định Mỹ phải “tham vấn và thông báo” cho Đan Mạch và Greenland trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi đáng kể nào đối với các hoạt động hoặc cơ sở quân sự của Mỹ tại Greenland.