Châu Âu phàn nàn việc Trung Quốc siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm

Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt với một thách thức lớn từ Trung Quốc khi nước này siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm - một động thái được cho là nhằm vào Mỹ nhưng đồng thời cũng khiến các nước châu Âu “vạ lây”.

Theo trang Euronews, EU đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ việc Bắc Kinh vào tuần trước công bố tăng cường các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm - những kim loại có tầm quan trọng chiến lược về công nghiệp, công nghệ và an ninh.

Phát biểu hôm 14/10, Ủy viên phụ trách vấn đề thương mại của EU, ông Maros Sefcovic, bày tỏ hài lòng với những yêu cầu "không thể xử lý" mà phía Trung Quốc đưa ra đối với các công ty EU khi các doanh nghiệp nộp hồ sơ xin giấy phép xuất khẩu liên quan tới đất hiếm. Ông Sefcovic nhấn mạnh rằng EU không thể đứng yên khi Bắc Kinh áp đặt các biện pháp kiểm soát mới này.

Theo quy định mới mà Trung Quốc công bố hôm 9/10, việc xuất khẩu các công nghệ sử dụng trong khai thác và luyện kim các nguyên tố đất hiếm sẽ cần có giấy phép chính thức của Bắc Kinh. Quy định này đặt ra một rào cản lớn đối với các công ty châu Âu, khi chỉ có 50% đơn xin cấp phép của họ được Trung Quốc chấp thuận, và quá trình này bị mô tả là một "cơn đau đầu thực sự" với những yêu cầu khó khăn từ phía nhà chức trách Trung Quốc.

Sự kiểm soát này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế của các công ty mà còn đặt ra một thách thức lớn cho EU trong việc duy trì mối quan hệ thương mại với Trung Quốc. Các nước châu Âu đang phải cân nhắc kỹ lưỡng, bởi một số quốc gia thành viên không muốn làm tổn hại đến hoạt động đầu tư của Trung Quốc vào nước mình, song bên cạnh đó, cũng có những ý kiến cho rằng EU cần có một thái độ cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.

Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Rasmussen đã nhấn mạnh sự cần thiết phải có một cách tiếp cận mạnh mẽ hơn, cho rằng nếu EU mời gọi đầu tư từ Trung Quốc, thì cần phải có điều kiện chuyển giao công nghệ tương tự như cách mà Trung Quốc đã hưởng lợi khi các công ty châu Âu đầu tư vào nước này.

Căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Brussels không phải là chuyện mới. Năm 2024, EU đã áp thuế quan đối với ô tô điện của Trung Quốc, dẫn đến việc Bắc Kinh trả đũa bằng cách tiến hành một loạt các cuộc điều tra đối với sản phẩm châu Âu và công bố thuế quan đối với rượu brandy và thịt lợn của EU. Hiện tại, một cuộc điều tra cũng đang được tiến hành đối với các sản phẩm sữa của EU.

Trong bối cảnh này, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang mở rộng hoạt động tại châu Âu, như hãng xe BYD mở nhà máy tại Hungary, hãng Chery mở nhà máy tại Ba Lan, và hai hãng Changan và NIO cũng đang xem xét việc đặt chân vào châu Âu.

Theo dự kiến, vấn đề đất hiếm sẽ nằm trong chương trình nghị sự của một cuộc trao đổi cấp cao giữa Brussels và Bắc Kinh vào tuần tới. Các nhà lãnh đạo EU đang phải đối mặt với áp lực để tìm ra cách tiếp cận hiệu quả nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế của mình mà không làm tổn hại đến mối quan hệ thương mại quan trọng với Trung Quốc.